Μεσαρκά, δηλαδή Μεσαορία: μια κοιλάδα στην κατεχόμενη σήμερα Κύπρο, όπου βρίσκεται η γενέτειρα του Χρίστου Ζάνου, η Μουσουλίτα, και τα άλλα χωριά των διηγήσεών του. Αυτή είναι η αφετηρία ενός ευρύτερου κόσμου που διαγράφεται από τις μετακινήσεις και τις περιπέτειες του συγγραφέα στην υπόλοιπη Κύπρο και στην Ελλάδα. Από κει αντλεί κι εκεί αναφέρεται, μέσα από μνήμες και συμβολισμούς, η προσωπική του ιστορία (τα παιδικά χρόνια στο χωριό, το Γυμνάσιο Αμμοχώστου, η στρατιωτική θητεία, οι σπουδές στην Αθήνα, η δουλειά στην εκπαίδευση και στο θέατρο), η οποία ανοίγεται ταυτόχρονα σε πτυχές της σύγχρονης ιστορίας της Κύπρου και της Ελλάδας (αγώνας 1955-59, απριλιανή δικτατορία, τουρκική εισβολή του 1974).
Δίπλα στον αφηγητή, μια σειρά από ανώνυμους ήρωες ζωντανεύουν αυτό το θέατρο του κόσμου: ο πατέρας με την αγάπη του για τη γη και τα ζώα, ο αδελφός που σκοτώνεται στον πόλεμο, οι σύντροφοι στα κρατητήρια της χούντας, ο απείθαρχος μαθητής Μήτσιος που βρίσκει το δρόμο του, αλλά και μια σειρά από εμβληματικές γυναικείες φιγούρες όπως η κεραυνόπληκτη «Εγγλεζού», η όμορφη Ελενού που οδηγείται σε τραγικό αδιέξοδο, η άμοιρη στετέ η Σοφία, η πόρνη Εμινέ στην Παλιά Αμμόχωστο, η αδελφή που ξενιτεύεται, και βέβαια η μάνα που κρατάει με νύχια και με δόντια την οικογένεια, και αναλαμβάνει μάλιστα το ρόλο της αφηγήτριας στο «Ιντερμέδιο», πριν κλείσει τον κύκλο της στο νοσοκομείο της Λάρνακας. Ανάμεσά τους, σύντομα «περάσματα» από τη σκηνή κάνουν επώνυμοι, από τον στρατηγό Γρίβα-Διγενή μέχρι τον «τρομοκράτη» Γιώργο («Ανέστη») Τσικουρή αλλά και θεατράνθρωποι όπως ο Κουν, ο Λαζάνης ή ο Κοτανίδης.
Όπως γράφει στο Επίμετρο του βιβλίου ο Γιώργος Μολέσκης, οι αφηγήσεις είναι «δοσμένες μ’ έναν τρόπο που τις κάνει να καρφώνονται στην καρδιά του αναγνώστη. Είναι, μπορούμε να πούμε, κάτι σαν πεζοποιήματα. Προσωπικά, διαβάζοντάς τες κι έχοντας παρόμοια βιώματα στη ζωή μου, έπιασα αρκετές φορές τον εαυτό μου να ανακαλώ στη μνήμη δικές μου ιστορίες και εντυπώσεις και να μην μπορώ να συγκρατήσω τη συγκίνηση και κάποτε τα δάκρυά μου».
Χρίστος Ζάνος – Πληροφορίες για τον συγγραφέα
Ο Χρίστος Ζάνος γεννήθηκε στην Κύπρο το 1946. Εργάστηκε ως ηθοποιός, σκηνοθέτης και καθηγητής Αγγλικής φιλολογίας στη μέση εκπαίδευση. Ήταν μέλος της ομάδας που ίδρυσε το Ανοιχτό Θέατρο της οδού Κεφαλληνίας (1972). Υπήρξε ιδρυτικό στέλεχος του Σατιρικού Θεάτρου στη Λευκωσία, όπου σκηνοθέτησε δεκάδες παραστάσεις, και ήταν ένας από τους εμπνευστές της δημιουργίας της πρώτης επαγγελματικής δραματικής σχολής στην Κύπρο (Σχολή «Βλαδίμηρος Καυκαρίδης»), στην οποία δίδαξε υποκριτική. Έχει επίσης σκηνοθετήσει σε πολλά θεατρικά σχήματα της Κύπρου (ΘΟΚ, Θέατρο Σκάλα, Θέατρο ΕΝΑ, ΕΘΑΛ, Θέατρο «Διόνυσος»). Το 2007 βραβεύτηκε από τον Θεατρικό Οργανισμό Κύπρου με το βραβείο σκηνοθεσίας για την παράσταση του έργου «Ο κύριος Αμιλκάρ» του Υβ Ζαμιάκ. Το 2022 του απονεμήθηκε από το ΑΚΕΛ το Βραβείο «Θοδόση Πιερίδη – Τεύκρου Ανθία» για τη συνολική προσφορά του στον πολιτισμό της Κύπρου. Γράφει διηγήματα και θεατρικά. Το έργο του Χαρούλα ανέβηκε από την ΕΘΑΛ το 2012 και εκδόθηκε από τον εκδοτικό οίκο Αλμύρα (2023). Το 2023 κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Αλεξάνδρεια το βιβλίο του Ιστορίες εν μέσω πυροβολισμών.
