Το «Πιστοποιητικό» του Ισαάκ Μπάσεβιτς Σίνγκερ είναι ένας αποχαιρετισμός στην αθωότητα

Καλή η νεωτερικότητα με όσα δοκιμάζει, για να ερμηνεύσει την αλλοπρόσαλλη εποχή μας, αλλά συχνά έχουμε την ανάγκη να θυμηθούμε τι σημαίνει καλό, αυθεντικό μυθιστόρημα με σπαρταριστούς  διαλόγους που όσο και να τραβάνε ποτέ δεν αναδίδουν αμηχανία, αφήγηση με κινηματογραφικές σκηνές αλλά και υψηλούς στοχασμούς. Ο Ισαάκ Μπάσεβιτς Σίνγκερ συνδυάζει αυτά τα τρία στοιχεία και άλλα πολλά στα μυθιστορήματά του. Ο Πολωνοεβραίος συγγραφέας, παιδί της κεντροευρωπαϊκής σχολής, άκμασε λογοτεχνικά γράφοντας στην εβραϊκή διάλεκτο γίντις και δημοσιεύοντας τα σημαντικά του έργα σε γίντις περιοδικά και εφημερίδες και μάλιστα σε συνέχειες. Τα  περισσότερα από αυτά τα επιμελήθηκε προσωπικά καθώς περνούσαν στην ηγεμονεύουσα γλώσσα του κόσμου, τα Αγγλικά. Τα κείμενά του έφτασαν στις τέσσερις γωνιές του κόσμου, παρά την ειδική θεματολογία τους, γιατί οι αναγνώστες απανταχού της γης αναγνώρισαν ένα ρωμαλέο ρεύμα μυθοπλασίας και μια αριστοτεχνική μεγάλη αφήγηση που σε καθηλώνει.

Στο μυθιστόρημά του το «Πιστοποιητικό», ο Σίνγκερ αναστηλώνει μια πολυκύμαντη φάση της Εβραϊκής διασποράς στην μεσοπολεμική Βαρσοβία, λίγα χρόνια  προτού ξεσπάσει η χιτλερική λαίλαπα. Ένας ανήσυχος νέος, ο Νταβίντ Μπρέντιγκερ, καταφθάνει στην Βαρσοβία της δεκαετίας του ’20 με μεγαλεπήβολα σχέδια λογοτεχνικής δόξας. Ζει στα όρια της ακραίας φτώχειας, σε ένα κλίμα αφάνειας και  ταπείνωσης αλλά δεν το βάζει κάτω. Περιμένοντας ένα πιστοποιητικό που θα εκπληρώσει το όνειρο της Εβραϊκής πατρίδας στην Παλαιστίνη, εμπλέκεται σε ένα λευκό γάμο, σωρεύει κάποιες ερωτικές εμπειρίες, έρχεται σε επαφή με οικείους του αλλά και με αγνώστους που του ανοίγουν νέες προοπτικές, ζώντας στον πυρετό μιας απρόβλεπτης πραγματικότητας που απειλεί να τον καταπιεί. Σε μια πρώτη ανάγνωση όλα αυτά  μοιάζουν χιλιοειπωμένα, ωστόσο η μαεστρία του Σίνγκερ στο χτίσιμο χαρακτήρων, διαλόγων, σκέψεων και επεισοδίων με αναπάντεχη τροπή, δημιουργούν ένα εκρηκτικό αφηγηματικό υλικό.

Το Πιστοποιητικό είναι ένας αποχαιρετισμός στην αθωότητα, ένα μυθιστορηματικό πρελούδιο για την Κόλαση που ονομάζουμε Επίσημη Ιστορία, για τη σημαδεμένη τράπουλα των γεγονότων και την α πριόρι καταδίκη του ανθρώπου αλλά και των ονείρων του. Στον κόσμο του  Ισαάκ Μπάσεβιτς Σίνγκερ, ο Θεός δεν έχει αισθήματα, λειτουργεί με τους κανόνες του κι όπως λέει ο συγγραφέας: «Ο Θεός έχει υποσχεθεί πολλά δίχως να κρατά το λόγο του. Είναι εκπληκτικό πόσο ανόητοι μπορεί να είναι οι άνθρωποι».

Η μετάφραση του Σταύρου Νικολαΐδη διασώζει πολλά από το σκαμπρόζικο ύφος του Σίνγκερ, το γεμάτο φιλοσοφική πονηριά και περίσσια ανθρωπιά. Η γοητεία και η μαστοριά του Πολωνοεβραίου συγγραφέα ξεχειλίζει γενναιόδωρα από τις σελίδες αυτού του βιβλίου θυμίζοντάς μας πως οι μεγάλοι μυθιστοριογράφοι παραμένουν ενδιαφέροντες σε όποια εποχή και αν διαβαστούν.

Διαβάστε επίσης:

Ισαάκ Μπάσεβις Σίνγκερ – Το πιστοποιητικό: Κυκλοφορεί το βιβλίο του νομπελίστα συγγραφέα