Τρίτη, 28 Φεβρουαρίου 2017

Ανθρώπινα Δικαιώματα – ένας διάλογος στο Λιμάνι της Θεσσαλονίκης

Ανθρώπινα Δικαιώματα – ένας διάλογος στο Λιμάνι της Θεσσαλονίκης

Το Λιμάνι της Θεσσαλονίκης προσφέρει δύο πολύ καλούς λόγους για να το επισκεφτεί κανείς αυτό τον καιρό, καθώς συνυπάρχουν δύο μεγάλες εκθέσεις, που δίνουν το έναυσμα για να σκεφτούμε έννοιες σχετικές με τα ανθρώπινα δικαιώματα.

 

Από την Δήμητρα Τσιαούσκογλου


Ο λόγος, από την μία, για την σημαντική έκθεση στο Μουσείο Φωτογραφίας «Μια άλλη ζωή: Ανθρώπινες Ροές / Άγνωστες Οδύσσειες» που παρατάθηκε εκ νέου μέχρι τα τέλη Μαρτίου. Αναμφίβολα, μια έκθεση-γροθιά στο στομάχι, καθώς μέσα από το έργο σπουδαίων φωτο-ρεπόρτερ όπως οι Μπεχράκης, Γκουλιαμάκη, Κωνσταντινίδης, Κολεσίδης κ.ά., ακολουθεί τις διαδρομές των προσφύγων από τη Λέσβο, στην Ειδομένη και την Αθήνα. Ένα ζήτημα που ταράζει όσο κανένα άλλο τις θεμελιώδεις αρχές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ενώ εύλογα αναρωτιέται κανείς, ποια άλλη έκθεση θα μπορούσε να ανταποκριθεί τόσο δραματικά στο θέμα αυτό.

 

Από την άλλη, μια εικαστική προσέγγιση επιχειρεί η έκθεση «Το δικαίωμα να είσαι άνθρωπος» που εγκαινιάστηκε πρόσφατα στην Αποθήκη Β1 στο Λιμάνι, και περιστρέφεται γύρω από ζητήματα οικουμενικού ουμανισμού και κοινωνικής δικαιοσύνης, η οποία τα τελευταία χρόνια βάλλεται διεθνώς. Περισσότεροι από σαράντα καλλιτέχνες με πληθώρα εικαστικών μέσων, ζωγραφική, φωτογραφία, γλυπτική, εγκαταστάσεις, βίντεο κ.ά., σχολιάζουν την καταστρατήγηση του κράτους δικαίου, είτε ορμώμενοι από συγκεκριμένα περιστατικά, είτε από προσωπικά βιώματα, είτε εκφράζοντας εν γένει ανησυχία για το περιρρέον κλίμα. Παραμερίζοντας τις αδυναμίες που συχνά παρουσιάζουν ομαδικές εκθέσεις αντίστοιχου θεματικού εύρους και καλλιτεχνών με τόσο διαφορετικές καταβολές, τα έργα πετυχαίνουν σε ένα βαθμό να ανοίξουν έναν μεταξύ τους διάλογο για τα θεμελιώδη δικαιώματα, ζωής , ελευθερίας και αξιοπρέπειας, ή για το δικαίωμα στην κατοικία, τον πολιτισμό κ.λπ.

 

Η έκθεση ξεκινά με έργα που φέρουν πολιτικό στίγμα, όπως η γνωστή σειρά με εξώφυλλα περιοδικών του Αναστάση Στρατάκη, συγκεκριμένα με τη Μαρίν Λε Πεν στους TIMES, το οποίο κοντά στο βίντεο της Αγγελικής Αυγητίδου με μια σοκαριστική μαρτυρία, ανοίγουν ένα δυνατό διάλογο για την ξενοφοβία και την άνοδο εθνικιστικών τάσεων. Επίσης, το έργο μικτής τεχνικής ‘Taking Stock III’ του Κωνσταντίνου Σταματίου, που παρουσιάζει σε ένα πολύπλοκο σχεδιάγραμμα τις αμοιβές των C.E.O μεγάλων εταιρειών σε σχέση με τις απολαβές των επενδυτών, σχολιάζοντας την ανισότητα του πλούτου. Το έργο είναι εν μέρει φτιαγμένο από θραύσματα γυαλιών από διαδηλώσεις. 

 

Στην κεντρική αίθουσα με έργα ως επί το πλείστον ανθρωποκεντρικά, κυριαρχεί το γλυπτό-εγκατάσταση της Βάλλυς Νομίδου, με τίτλο «Υποκλίνομαι» (2016). Με το αναγνωρίσιμο πλαστικό της ιδίωμα και τα εύθραυστα υλικά που χρησιμοποιεί, εν προκειμένω κερί, ύφασμα, σπάγκο κ.ά., η Νομίδου δημιουργεί μια ελλειπτική και ευάλωτη μορφή, σκυμμένη από το βάρος που την κρατά αιχμάλωτη. Ο τρόπος που είναι τοποθετημένη σε κόκκινο πλαίσιο παραπέμπει σε κλουβί και βάθρο ταυτόχρονα, ενώ η στάση του σώματος αποπνέει ταπεινότητα και αξιοπρέπεια. Με παρόμοια ευαισθησία, οι πολύπλοκοι χάρτες του Γιάννη Χρηστάκου, όπως στο έργο ‘Not My Europe’, επανα-χαράσσονται υποκειμενικά με διαδρομές και σύνορα ευάλωτα σαν τα νήματα που χρησιμοποιεί, ακολουθώντας τις προσωπικές γεωγραφίες ανθρώπων που αναγκάστηκαν να αφήσουν τις πατρίδες τους. 

 

Τα σπίτια της Άρτεμις Αλκαλάη κατασκευασμένα από ξύλο ή τελάρο στο αρχετυπικό τους σχήμα (τετράγωνο, τρίγωνο-σκεπή, ορθογώνιο-καμινάδα), που παραπέμπουν σε παιδικές μνήμες και τη λαϊκή τέχνη, απηχούν εκ πρώτης συναισθήματα τρυφερότητας και ανεμελιάς. Ωστόσο, το συγκεκριμένο πρότζεκτ με τίτλο ‘Refugees / Victoria Square’ (2016) παίρνει άλλη διάσταση, καθώς ενσωματώνει προβολή φωτογραφιών από την προσωρινή διαβίωση προσφύγων στην Πλατεία Βικτωρίας, ανατρέποντας δραματικά την έννοια του δικαιώματος στην κατοικία.

 

Τέλος, σε ένα περισσότερο εννοιολογικό πλαίσιο, ο Γιάννης Μελανίτης με το έργο ‘Justice to Randomness Equation’ και ο Tom Bogaert με το ‘Human Rights Lottery’ υπενθυμίζουν αιχμηρά την επέμβαση της εξουσίας στις τύχες των λαών και το άνισο μοίρασμα των δικαιωμάτων σε προνομιούχους και μη, με «τυχαία» κριτήρια, όπως είναι ο τόπος προέλευσης μια δεδομένη στιγμή, το φύλο, η εθνικότητα, η γλώσσα κλπ.

 

Περισσότερες πληροφορίες για την έκθεση «Το δικαίωμα να είσαι άνθρωπος», μπορείτε να βρείτε εδώ.

 

Λεζάντες:

1. Αναστάσης Στρατάκης, Time Magazine, 26 May 2014, (Broken Series #1), 2014

2. Βάλλυ Νομίδου, Υποκλίνομαι | Respect, 2016

3. Tom Bogaert, Human Rights Lottery, 2009

Σχετικές ειδήσεις
Εκθέσεις σε μεγάλα μουσεία τέχνης της Ευρώπης το 2017
12.01.2017 16:39
Το 2017 για τους λάτρεις της τέχνης προμηνύεται, αν μη τι άλλο, πυρετώδες. Πρώτα από όλα, είναι η χρονιά της λεγόμενης «Μεγάλης Περιήγησης» (Grand Tour) για τη σύγχρονη τέχνη, μια συγκυρία που συμβαίνει κάθε δέκα χρόνια, όταν τρεις κορυφαίες εκθέσεις, η Biennale της Βενετίας, η Documenta και το Münster Sculpture Project συμπίπτουν. Τα μεγάλα μουσεία της Ευρώπης έχουν ήδη παρουσιάσει ένα πλούσιο πρόγραμμα εκθέσεων για το 2017 και ως συνήθως, ποικίλλει από τους μεγάλους κλασικούς στους μοντέρνους με αναδρομικές περισσότερο ή λιγότερο αναμενόμενες, που φιλοδοξούν να φέρουν μια νέα ματιά στο πολυ-ιδωμένο, ή σύγχρονους δημιουργούς και επίκαιρα επιμελητικά projects. Ακολουθεί μια επιλογή από εκθέσεις που σας προτείνουμε να επισκεφτείτε φέτος, πραγματικά ή έστω..ψηφιακά!
Ανταπόκριση από το Βερολίνο / 5 + 1 εκθέσεις
10.11.2016 17:22
Για τον φιλότεχνο περιηγητή του Βερολίνου η εποχή αυτή είναι πυρετώδης. Νέες εκθέσεις ανοίγουν σε μουσεία και γκαλερί, το σημαντικό φεστιβάλ φωτογραφίας του Βερολίνου, ο «Ευρωπαϊκός Μήνας Φωτογραφίας» είναι στον απόηχό του, τα μεγάλα μουσεία έχουν εμπλουτίσει το πρόγραμμα παράλληλων εκδηλώσεών τους. Αν και οι φθινοπωρινές όψεις του Βερολίνου πιθανόν να σας παρασύρουν σε ατελείωτες βόλτες, το κρύο ευνοεί μια στάση σε κάποια έκθεση, σε όποια πλευρά της πόλης κι αν βρίσκεστε.
Όψεις της Ρουμανίας του Σήμερα στην Ελευσίνα
21.09.2016 17:14
Μια εξαιρετική ευκαιρία να επισκεφτεί κανείς την Ελευσίνα αποτελεί η έκθεση Γεωγραφικά Πλάτη | Ανθρώπινοι Ορίζοντες [Latitudes | Humanscapes], που διοργανώνεται από τον θεσμό «Ελευσίνα 2021 Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης - Υποψήφια Πόλη» σε συνεργασία με το «Φεστιβάλ Αισχυλείων 2016» σε επιμέλεια του Δρ Κώστα Πράπογλου.
Ανθρώπινα ίχνη & μορφές στο Μουσείο Μπενάκη
25.05.2016 12:15
Στην έκθεση Ανθρωπογραφές. Η έννοια του εκμαγείου στην τέχνη στο Μουσείο Μπενάκη της Πειραιώς, παρουσιάζονται έργα φοιτητών του εργαστηρίου Γυψοτεχνίας- Χαλκοχυτικής της ΑΣΚΤ. Τα έργα είναι αποτέλεσμα της μαθητείας τους στο εργαστήριο κατά την τελευταία τριετία, υπό την καθοδήγηση του γλύπτη-επίκουρου καθηγητή της ΑΣΚΤ, Μάρκου Γεωργιλάκη.
Μαργαρίτα Μυρογιάννη: Η παλίνδρομη αρμονία των αντιθέτων
04.03.2016 16:11
«Οι απλοί ποιητές είναι τόσο ξεμωραμένοι όσο κι οι απλοί μεθύστακες, που ζουν σε μια συνεχή ομίχλη, χωρίς να βλέπουν ή να κρίνουν τίποτα καθαρά. Ένας άνθρωπος θα πρέπει να είναι σπουδασμένος σε μερικές επιστήμες και να έχει ως ένα βαθμό μαθηματικό κεφάλι για να είναι ένας ολοκληρωμένος ποιητής…»