Τρίτη, 28 Φεβρουαρίου 2017
Όρντο - Donald Westlake: Κριτική βιβλίου
Δημοσίευση: Πέμπτη, 3 Δεκεμβρίου 2015 14:42
Όρντο - Donald Westlake: Κριτική βιβλίου

Μαιτρ του μυθιστορήματος που αντλεί στοιχεία από την περιπέτεια που ονομάζουμε ζωή, ο Westlake εισβάλει σαν κατάσκοπος ή σαν εξωτερικός παρατηρητής ή σαν αντίλαλος του εαυτού του και καταγράφει καθημερινές σκηνές, άλλοτε εκκεντρικές, άλλοτε κωμικές και άλλοτε εν μέρει φανταστικές. Γίνεται μάρτυρας με την γραφή του όλων αυτών που μπορούν να συμβούν αλλά δεν έχουν ως τώρα συμβεί ή πάλι κυνηγάει τα γεγονότα που σημάδεψαν και άλλαξαν ζωές ανθρώπων, την δική του ίσως, εκούσια ή ακούσια γιατί η μοίρα ποτέ δεν προδιαγράφεται και η τύχη κρύβεται παντού αλλά δεν εμφανίζεται πάντα. Χωρίς ιδιαίτερες απαιτήσεις από τους ήρωές του αλλά με την τάση να τους παρουσιάζει όπως είναι, αυτούσιους, ανθρώπινους και ευάλωτους, εμφανίζει τους πρωταγωνιστές του ντυμένους με όλων των ειδών τα συναισθήματα και τις αποχρώσεις τους για να είναι οικείοι και προσβάσιμοι στον αναγνώστη που απλά επιθυμεί να ψυχαγωγηθεί ή να φιλοσοφήσει μέσω αυτής. Γιατί η ψυχαγωγία περνάει μέσα από την απλότητα, τον ήρεμο λόγο, την αποφυγή εντυπωσιασμών και ανούσιων στοιχείων και ο Westlake το καταφέρνει και με το παραπάνω.

           

Σε αυτό το βιβλίο με τίτλο Όρντο, θα θέσει ενώπιον μας τη ζωή ενός κελευστή που έμεινε μακριά από περιπέτειες και προβληματικές καταστάσεις, ένας κοινότοπος άνθρωπος που αρέσκεται στα τετριμμένα, ένας περιπατητής του καιρού του χωρίς περιπλοκές. Στο πλαίσιο αυτό είναι και η γνωριμία του με μία νεαρή κοπέλα, την Έστελ Άνλικ. Αυτήν θα την αγαπήσει, θα την ερωτευτεί σφόδρα ενάντια στα κοινωνικά ήθη της εποχής, χωρίς συγκατάθεση δηλαδή από γονείς και στο τέλος θα αποφασίσει να την παντρευτεί. Εκείνος πολύ νέος και εκείνη ακόμα νεότερη, θα ζήσουν για λίγο το αμερικανικό όνειρο, την ουτοπική αυτή πραγματικότητα που ορίζει τους βίους με την πεποίθηση πως η ευδαιμονία θα κρατήσει για πάντα. Εδώ όμως το διαβολικό δαιμόνιο θα κυριαρχήσει με αποτέλεσμα οι ζωές τους να χωριστούν και το τρένο που τους κρατά στην ίδια γραμμή και το ίδιο βαγόνι συνεπιβάτες να αλλάξει πορεία. Εκείνος δεν θα σταματήσει τις δραστηριότητές του, τίποτα ουσιαστικό και συγκλονιστικό στον ορίζοντα, καμία μεταστροφή ή αξιοπρόσεκτη μεταλλαγή. Εκείνη όμως θα  αλλάξει ρότα και θα βρεθεί πρωταγωνίστρια του κινηματογράφου, θα αλλάξει το όνομά της σαν η ζωή που έστησε και έζησε ως Έστελ Άνλικ να μην υπάρχει πια. Ωστόσο, η ζωή διέπεται από τις δικές της άγνωστες συνθήκες και κατέχει αποκλειστικά την δική της πυξίδα ενώ παράλληλα κατευθύνει τα πράγματα εκεί που η ίδια επιθυμεί χωρίς να δίνει λογαριασμό. Συνέπεια αυτού του αόρατου χεριού που κανείς δεν δύναται να προβλέψει που θα μπλεχτεί και τι αλλαγές θα επιφέρει, βρέθηκε ο Όρντο ενώπιον μίας φωτογραφίας. Το παρελθόν του με την Εστέλ θα του χτυπήσει την πόρτα βλέποντας τον εαυτό του αγκαλιά με την πάλαι ποτέ αγάπη του και πλέον διάσημη σταρ του Hollywood στην φωτογραφία αυτή.

           

Αν ο Όρντο είχε πια διαγράψει από την μνήμη του αυτό τον δυνατό έρωτα που τον πλήγωσε όταν τον έχασε, ήρθε η ώρα να τον επαναφέρει χωρίς να το αναμένει ή να το επιδιώκει. Θα εισέλθει, θέλοντας και μη, σε μία επίπονη και ψυχοφθόρα διαδικασία να επιβεβαιώσει την ύπαρξή της Εστέλ που πλέον έγινε Ντων Ντεβέυν για λογαριασμό του νέου της αστραφτερού ρόλου ως αστέρα της έβδομης τέχνης. Αυτή η έρευνα θα γίνει άραγε για να διαπιστώσει αν ο έρωτας αυτός είναι ακόμα όπως τον άφησε χρόνια πριν ή είναι ένα στοίχημα για εκείνον να διασφαλίσει πως τέτοιες αναμνήσεις δεν τον αγγίζουν πια και έχουν παρέλθει ανεπιστρεπτί στο χρονοντούλαπο της προσωπικής του ιστορίας? Ο προστατευτικός κλοιός και το δίχτυ που άπλωσε γύρω του μετά την άρνηση της μητέρας της Εστέλ για τον γάμο της με τον άγνωστο αυτό νέο είναι ακόμα στέρεος ή κινδυνεύει να διαλυθεί αν αντικρύσει αυτήν που τώρα πια κυκλοφορεί στα σαλόνια των διασημοτήτων και μπορεί να παίζει στα δάχτυλά της τον επιπόλαιο ανδρικό πληθυσμό? Οι καιροί όμως έχουν αλλάξει και οι άνθρωποι επίσης αλλάζουν, ωριμάζουν, μεγαλώνουν. Ο Όρντο συγκρατημένος και αυστηρός απέναντι στην γυναίκα αυτή, αν και χαρούμενος που θα την ξανανταμώσει και θα την ξαναποκτήσει ερωτικά, έρχεται αντιμέτωπος με μία μεταλλαγμένη Εστέλ σε Ντων που θα τον εντάξει στον κύκλο της, θα τον σύρει σε βραδιές ποτού και χορού, θα τον γεμίσει με λόγια του αέρα και υποσχέσεις που δεν θα μπορέσει να κρατήσει ούτε και να εννοήσει. Είναι γεγονός πως το χρήμα και η υπερβολική δόση προβολής που έχει κατορθώσει να έχει πάνω της από τα φώτα και την λάμψη έχουν διαβρώσει το αθώο κορίτσι που κάποτε υπήρξε.

           

Ένα κάποιο τέλος προδιαγράφεται πριν ακόμα βρεθούν οι δύο τους. Ο δεύτερος γύρος, το καινούργιο αυτό επεισόδιο μπορεί να θεωρηθεί λήξαν για την σχέση τους που έχει πλέον ξεθωριάσει και έχει βαφτιστεί με τα νερά μίας πρόσκαιρης συνεύρεσης, μίας ερωτικής περίπτυξης που έχει τον χαρακτήρα ταχείας αμαξοστοιχίας. Αυτή η ταχεία αυτόκλητα θα οδηγηθεί στον γκρεμό και θα αφήσει πίσω της την πικρία στον Όρντο πως ό,τι ραγίσει μία φορά δεν θα ξανακολλήσει. Γνωρίζει καλά και το ομολογεί σε μία αποστροφή του λόγου του πως "όλοι έχουμε φαντασιώσεις, αλλά δεν πετάει ο καθένας την αληθινή ζωή του για να ζήσει μέσα στη φαντασίωση". Και εκείνος σαν τον σκύλο που έχει μυρίσει τον χώρο στον οποίο προορίζεται να ζήσει και καταλαβαίνει πως δεν τον χωράει, στέκεται απόμακρα και αποστασιοποιημένα από όλη αυτή την πραγματικότητα της Ντων και κατεβάζει το παράθυρο της φαντασίωσης. Και σαν έρχεται η ώρα της δικής της αγνωμοσύνης για την αγάπη που ήταν έτοιμος και πάλι να της χαρίσει και εξαφανιστεί μία για πάντα, εκείνος είναι έτοιμος να μην πληγωθεί και πάλι αλλά να ερμηνεύσει την συμπεριφορά της ως προβληματική και ανόητη. Έτσι μακριά από ψευδαισθήσεις, θα πορευτεί και πάλι τον δρόμο της ομαλότητας, της καθημερινότητας αν και λιγότερο φαντασμαγορική και πλούσια σε χλιδή και ανέσεις, έχει τουλάχιστον την αλήθεια που ο ίδιος πρεσβεύει και το απατηλό όνειρο που πίστεψε για λίγο πως θα ξαναπάρει σάρκα και οστά θα το πετάξει στον Καιάδα γιατί εκεί είναι αδύνατο να του καταφέρει οποιαδήποτε μαχαιριά στην ευαίσθητη καρδιά του. Εξάλλου, το δις εξαμαρτείν ουκ ανδρός σοφού!

                                                            

"Για να δημιουργήσεις ένα καινούργιο πρόσωπο, πρέπει να μισήσεις το προηγούμενο τόσο ώστε να θες να το σκοτώσεις"



Το βιβλίο του Donald Westlake, με τίτλο "Όρντο", κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Άγρα .

Εκτύπωση
Περισσότερα
Πρόζα - Thomas Bernhard: Κριτική βιβλίου
28.02.2017 10:17
Στο βιβλίο του Παλιοί δάσκαλοι ο εκ των κορυφαίων συγγραφέων της μεταπολεμικής περιόδου Thomas Bernhard καταθέτει με αγωνία και ευλάβεια τα εξής συγκλονιστικά: "Η τέχνη συνολικά δεν είναι, ναι, τίποτε άλλο παρά μια τέχνη επιβίωσης, το γεγονός αυτό δεν επιτρέπεται να το παραβλέψουμε, η τέχνη είναι η απόπειρα που κάνει συνέχεια με τρόπο συγκινητικό η διάνοια να τα βγάλει πέρα μ' αυτόν τον κόσμο και με τις αντιξοότητες του, πράγμα που, όπως ξέρουμε είναι δυνατόν μόνο αν χρησιμοποιήσουμε ψέμα και ψευδολογία, υποκρισία και αυτοεξαπάτηση".
Φαμπέρ Ο καταστροφέας - Tristan Garcia: Κριτική βιβλίου
20.02.2017 10:07
"Ίσως να ξαναγυρίσει, αλλά δεν είναι πια εδώ. Η ανάμνησή του ξεθωριάζει. Κάτι δικό του μιλάει μέσα μου και με βάζει κατά καιρούς ακόμα σε πειρασμό, όταν κάθομαι στο τραπέζι μου και γράφω. Ζει στα βιβλία μου. Εκεί μόνο, κατά τα άλλα έχει τελειώσει ͘ με στοίχειωσε και με παράτησε" γράφει ο συγγραφέας κλείνοντας την κουρτίνα της αφήγησής του και το μάτι στον ήρωά του Φάμπερ.
Τα αστέρια του Σίντι Μουμέν - Mahi Binebine: Κριτική βιβλίου
13.02.2017 12:08
Η Κόλαση ίσως να απέχει μόλις λίγο από τον επικαλούμενο Παράδεισο, έναν όροφο, ένα τετράγωνο, λίγα χιλιόμετρα, ποιος μπορεί να ξέρει! Μπορεί πάλι ο Παράδεισος για κάποιον να είναι η Κόλαση που εύχεται για τον διπλανό του και τότε γεμίζει με χαρά από το μίσος που νιώθει, ανθρώπινο και αυτό αν και δυστυχώς ακραίο.
1913, Η χρονιά πριν από τη θύελλα - Florian Illies: Κριτική βιβλίου
31.01.2017 10:08
Δεν είναι τυχαίο που ο συγγραφέας αποφάσισε να αφιερώσει ένα ολόκληρο βιβλίο σε αυτή την χρονιά. Το 1913 είναι πράγματι μια χρονιά ορόσημο για τα ευρωπαϊκά δρώμενα, είναι μια χρονιά πέρα για πέρα κομβική, σημαδιακή και χαρακτηριστική για όλα αυτά που έμελλε να επακολουθήσουν.
Η ιστορία μιας ώρας και άλλα διηγήματα - Κέιτ Σοπέν: Κριτική βιβλίου
17.01.2017 10:09
Η Μπερτ Μοριζό υπήρξε από τις πρώτες γυναίκες ζωγράφους του ιμπρεσιονισμού, η οποία ούτε λίγο ούτε πολύ απεικόνισε στους πίνακές της, τους τολμηρούς για την εποχή, μία γυναίκα ελεύθερη, ανεξάρτητη, σίγουρη για τον εαυτό της και μακριά από την αντρική επίβλεψη και πίεση.
Η ώρα του αστεριού - Κλαρίσε Λισπέκτορ: Κριτική βιβλίου
09.01.2017 12:45
Η γέννηση ενός έργου λογοτεχνικού κρύβει μυστήριο, αν δε κρύβει και πόνο, ταλαιπωρία και ανηφορίζει έναν Γολγοθά, τότε καθίσταται έργο που αντέχει στον χρόνο. Δεν είναι σε καμία περίπτωση μία τυπική διαδικασία ή μία υπόθεση απλή αν ο συγγραφέας παλεύει με τον εσώτερο κόσμο του, το σύμπαν του, τον ψυχισμό του.
Μια από τις δύο - Ντανιέλ Σάδα: Κριτική βιβλίου
20.12.2016 10:37
Η Αδριάνα Χιμένες Γκαρσία στην τελευταία φράση στο επίμετρο του βιβλίου γράφει: "Του φαινόταν αδύνατο να γίνει κανείς συγγραφέας χωρίς να έχει αυτί ͘ του ήταν ασύλληπτο να είναι κανείς καλός αφηγητής χωρίς να έχει διαβάσει ποίηση". Αυτά τα λόγια αντανακλούν την πολύ ιδιαίτερη προσωπικότητα και την φιλοσοφία του συγγραφέα περί συγγραφής, ο κόσμος των λέξεων δεν συνάδει με τον κοινό παρονομαστή.
Το μάτι - Vladimir Nabokov: Κριτική βιβλίου
05.12.2016 10:34
"Το θέμα στο Μάτι είναι μία έρευνα που οδηγεί τον πρωταγωνιστή μέσα από έναν κυκεώνα από καθρέφτες στη συγχώνευση δίδυμων εικόνων". Αυτά γράφει ο συγγραφέας στο προλογικό σημείωμα του βιβλίου όπου και αναλύει την φιλοσοφία πίσω από την σύλληψη της ιδέας για το Μάτι.