Σάββατο, 10 Δεκεμβρίου 2016
Βιβλίο: Γυναίκες - Τσαρλς Μπουκόφσκι
Δημοσίευση: Τρίτη, 26 Αυγούστου 2014 11:25
Βιβλίο: Γυναίκες - Τσαρλς Μπουκόφσκι

Ο Μπουκόβσκι μας υποδέχεται άφοβα στο πλανητικό του σύστημα που με κέντρο αυτόν και το ποτό δορυφορείται σχεδόν αποκλειστικά από Γυναίκες. Ο Χένρι Τσινάσκι, έξυπνο και χιουμοριστικά πασιφανές προσωπείο του συγγραφέα, έχει φτάσει στο σημείο, λόγω μιας περίεργης άσημης διασημότητας, να μπορεί, αν και 60άρης, να απολαμβάνει χωρίς όρια γυναικεία σώματα όλων των ηλικιών.


Ένας ωραίος ηδονιστής, που θεωρεί ενδελεχώς το γυναικείο κορμί, παρατηρώντας το σχεδόν φυσιολατρικά, με σεξουαλικές διαθέσεις πιο ενεργείς κι απ' αυτές 18χρονου. Φαντάζει συμπεριφοριστής. Παρατηρεί σαν τηλεοπτικός φακός τον κόσμο -τις γυναίκες- και φαίνεται σαν να συνδέει αιτιολογικά την αντίδραση με την ουσία του χαρακτήρα. Μήπως μια τέτοια θέαση οφείλεται στη συνεχή καταφυγή στο αλκοόλ; Ή ο αναγνώστης τού καταλογίζει μια τέτοια ψυχρότητα, χωρίς να την αξίζει, αφού σε άλλα, ελάχιστα δυστυχώς, σημεία φανερώνει απροκάλυπτα αυτό που βρίσκεται κάτω από την δήθεν επιφάνειά του; Μάλιστα κι ο ίδιος το λέει εμμέσως ή σαφώς πολλές φορές. Το "βάθος" τον κουράζει. Ή για να το πούμε καλύτερα τον κουράζει η συνειδητή ενασχόληση με την ουσία. Μπορεί να θέλει πάντα να ακούει καλή μουσική και να δακτυλογραφεί σαν εργάτης αλλά στο μεγαλύτερο μέρος της καθημερινότητάς του αυταπατάται συνειδητά. Έχει πλέον μεγαλώσει κιόλας. Αλλά όσο κι αν ένα σημαντικό κομμάτι του εαυτού του τον προστάζει να ηρεμήσει, να πιει και να γράψει, πάντα υπάρχουν οι γυναίκες, τις οποίες δεν μπορεί να παραβλέψει με τίποτα. Όσο κι αν αναλώνεται σε πράξεις της βραδιάς, όλα τα φιλιά του είναι τρυφερά, άλλωστε του αρέσουν τα φιλιά. Μπορεί με μια πρώτη ματιά να δίνει την εντύπωση ενός φτηνού ερωτιάρη, που λόγω ενός κάποιου ποιητικού ταλέντου, ξελογιάζει τις μικρές θαυμάστριές του, όμως στην ουσία περισσότερο υμνεί το γυναικείο φύλο. Αναγνωρίζει το μεγαλείο του και το φοβάται. Και ξέρει πολύ καλά πως οι "καλές" γυναίκες μπορούν να του αδράξουν την ψυχή, αλλά επίσης ξέρει πως ό,τι απέμεινε από αυτή το θέλει για τον εαυτό του.


Πολλά απ' τα βιώματά του τα περνά κατ' ευθείαν στο χαρτί. Οι σκέψεις και τα λόγια του περί συγγραφής ιντριγκάρουν ακόμη περισσότερο τον αναγνώστη να προβληματιστεί για τα όρια μεταξύ μυθοπλασίας και αλήθειας. Σϊγουρα υπάρχουν στιγμές στις οποίες αναρωτιέται "Όλα αυτά αλήθεια γίνονται;". Ίσως και αυτό να συνιστά στοιχείο στυλιστικής. Το πιο φανερό στοιχείο άρθρωσης της σκέψης-δομής (και ζωής;) του γράφοντος-πρωταγωνιστή είναι οι Γυναίκες. Καθεμία αποτελεί μια ψηφίδα στο τεράστιο από διαφυλικές εμπειρίες ψηφιδωτό της ζωής του Τσινάσκι. Καθεμία του δίνει από κάτι και ο ίδιος το αναγνωρίζει. Διακρίνει και κρίνει τα θηλυκά. Έτσι το ψηφιδωτό έχει δύο όψεις: αφ' ενός αυτή μιας πολλαπλής γυναικείας "ψυχολογίας" και αφ' ετέρου αυτή του αντρικού ρόλου στα πράγματα ως παρατηρητή και πράττοντος. Τις δύο όψεις συνέχει η δύναμη της Συνήθειας, που δίνει το δικαίωμα στον άντρα να γίνεται πού και πού συναισθηματικός. Όπως ο ίδιος σκέφτεται: " Ήμουν πολύ συναισθηματικός μ' ένα σωρό πράγματα: με τα παπούτσια μιας γυναίκας κάτω απ' το κρεβάτι∙ με ένα κοκαλάκι για τα μαλλιά αφημένο σ' ένα κομοδίνο∙...με το να βαδίζω μαζί τους στο βουλεβάρτο στη μία και μισή το μεσημέρι, οι δυο μας, ναι, δύο άνθρωποι μονάχα που βαδίζουν μαζί∙ με τις παρατεταμένες νύχτες όλο ποτά και τσιγάρα και κουβέντες∙...".


Τον ρόλο που στο δικό μας πλανητικό σύστημα διαδραματίζει η Ατμόσφαιρα, σίγουρα στο σύστημα του Μπουκόβσκι την διαδραματίζει το ποτό - όχι μόνο για να δημιουργήσει ατμόσφαιρα. Είναι ο μόνιμος συνοδός του πρωταγωνιστή, δεν υπάρχει στιγμή μη συνοδευόμενη από ένα καλό (σπανιότερα κακό) ποτό. Όπως λέει άλλωστε κι ο ίδιος: " Αν συμβεί κάτι κακό, πίνεις για να ξεχάσεις∙ αν συμβεί κάτι καλό, πίνεις για να γιορτάσεις∙ αν δεν συμβαίνει τίποτα, πίνεις μπας και συμβεί κάτι."


Μέσα σε ένα ανελέητο -κάποιες στιγμές τραγικά επαναλαμβανόμενο- στροβίλισμα μεταξύ γυναικών-ιπποδρόμου και ποτού, εκεί που αναρωτιέσαι τι θα σου δώσουν λίγες ακόμη σελίδες ελάχιστα διαφοροποιημένων (αν και οξυδερκώς περιγραφόμενων) επιδόσεων στο κρεβάτι εκ μέρους του Τσινάσκι, έρχεται μια σπάνια φιλοσοφική ενατένιση που σε δικαιώνει. "Οι άνθρωποι δίχως ηθικούς κώδικες συχνά περνιούνται για πιο απελευθερωμένοι, αλλά στην πραγματικότητα τους λείπει η ικανότητα να αισθανθούν ή να αγαπήσουν. Κι έτσι γίνονται απλώς σεξουλιάρηδες. Πεθαμένοι πηδάνει πεθαμένους. Κανένα ρίσκο, κανένα χιούμορ, τίποτα στο παιχνίδι τους- πτώματα πηδάνε πτώματα. Οι ηθικές αξίες είναι περιοριστικές, αλλά έχουν θεμελιωθεί στην ανθρώπινη πείρα μες στους αιώνες. Μερικές ηθικές αξίες τείνουν να κρατάνε σκλάβους τους ανθρώπους στα εργοστάσια, στις εκκλησίες, στο κράτος. Άλλες ηθικές αξίες είναι απλούστατα σωστές και λογικές. Είναι σαν κήπος που έχει και δηλητηριώδεις καρπούς αλλά και καλούς. Το θέμα είναι να ξέρεις ποιον καρπό να κόψεις και να φας και ποιον να αφήσεις εκεί που είναι."


Αν είσαι λάτρης του ποιητή Μπουκόβσκι ίσως απογοητευθείς εν μέρει. Το μυθιστόρημα ομοιάζει με σελίδες ημερολογίου επιλεγμένες με κριτήριο τον σεξουαλικό πληθωρισμό. Ο Μπουκόβσκι λέει όσα δεν λέει στα ποιήματά του. Και ενδέχεται στην ποιητική αυτή αφαιρετικότητα να έγκειται το στοιχείο του ταλέντου του. Από βιογραφικής άποψης -μιας και μπορούμε να υποστηρίξουμε ότι το μεγαλύτερο μέρος του μυθιστορήματος είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με την ιστορική αλήθεια- είναι ενδιαφέρον για να δει κανείς το πώς μια αλήθεια γίνεται τέχνη. Από λογοτεχνικής άποψης πίσω από την επιφανειακή καταγραφή εμπειριών της καθημερινότητας κρύβεται αυτό που ονομάσαμε ψηφιδωτό, απ' το οποίο αποπνέεται ένας περίεργος ρομαντισμός, ένας λυρισμός κάποιου που αποδέχεται τον κυνισμό της μεταμοντέρνας εποχής χωρίς να θέλει να τον εστερνιστεί. Μάλλον η αναγνωστική προσέγγιση είναι αυτή που τελικά θα κρίνει τα υλικά και τα στοιχεία συναρμογής του ψηφιδωτού.


Το βιβλίο του Τσαρλς Μπουκόφσκι, Γυναίκες, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Εκτύπωση
Περισσότερα
Μάνα λησμονιά - Βαγγέλης Ασημένιος: Κριτική βιβλίου
26.10.2016 11:45
Η ποιητική συλλογή «Μάνα λησμονιά» του Βαγγέλη Ασημένιου αποτελεί παράδειγμα μιας ενδιαφέρουσας και διαφορετικής ποίησης, μιας ποίησης, συγκεκριμένα, που αντλεί τον ρυθμό από την επιλογή της λέξης, χωρίς να κοπιάζει με πολλά ηχητικά μέσα και τεχνάσματα.
Απόκρημνες Μέρες - Τάσος Κανάτσης: Κριτική βιβλίου
24.08.2016 11:41
Ο Τάσος Κανάτσης στη συλλογή του Απόκρημνες Μέρες μαρτυρά απόκρημνα στιγμιότυπα διαφορετικών ημερών που εκφέρονται με μια πρωτόγνωρη εμπειρία και ποικιλία ικανοτήτων και ποιητικού στυλ.
Μεγάλες διώρυγες - Γιάννης Πάσχος: Κριτική βιβλίου
27.06.2016 10:25
Ο Γιάννης Πάσχος στην ποιητική του συλλογή Μεγάλες διώρυγες αποτίει φόρο τιμής στις διώρυγες από τις οποίες σηματοδοτείται το ταξίδι της ζωής: στο γυναικείο στήθος. Η θεματική είναι ενιαία και πάντα στρεφόμενη γύρω από αυτό, κυμαινόμενη από μια λιγότερο σε μια περισσότερο συμβολική ανύψωσή του, ανάλογα με το ποίημα.
Ο κούκος - Πελαγία Φυτοπούλου: Κριτική βιβλίου
06.05.2016 14:57
Η Πελαγία Φυτοπούλου με την ποιητική συλλογή Κούκος προσθέτει μια πολύ ενδιαφέρουσα ψηφίδα στο σύγχρονο ποιητικό μωσαϊκό, μια ξεκάθαρη φωνή και έναν ρυθμικό τρόπο που αξίζει προσοχής.
Αρλεκίνος - Γιώργος Λίλλης: Κριτική βιβλίου
29.03.2016 13:29
Ο Γιώργος Λίλλης στην ποιητική συλλογή Αρλεκίνος καταθέτει ένστιχες σκέψεις, κυρίως μέσω εικόνων, που σε ορισμένα σημεία εκφράζουν τις διάφορες πρωτεϊκές μορφές, που ο ίδιος αναγκαστικά διασχίζει ως υποκριτής του προσωπικού του θεάτρου (και, συνεπαγωγικά, όλοι εμείς).
Στο υποκύανο μάτι του Κύκλωπα - Νάνος Βαλαωρίτης: Κριτική βιβλίου
29.01.2016 11:56
Ο Νάνος Βαλαωρίτης στη συλλογή «Στο υποκύανο μάτι του Κύκλωπα» ποιητικά εξετάζει θέματα επίκαιρα και μη, όλα αυτά που μπορεί να δει, τελικά, ένας ουράνιος οφθαλμός, όπως κάπου εξηγεί («στον έβδομο πολύχρωμο/ πολύχαλκο μονόφθολμο/ ουρανό – που με κυκλώπεια/ όρεξη εποφθαλμιά διαρκώς/ την μυθολογική μας χώρα»).
Παρεστιγμένος - Δημήτρης Γλυφός: Κριτική βιβλίου
24.12.2015 12:14
Ο Δημήτρης Γλυφός στην ποιητική του συλλογή Παρεστιγμένος μοιράζεται ειλικρινώς στιγμές προσωπικές, εξ’ ου και η υποκειμενοποίηση του όρου, με μέσο τις μουσικές διάρκειες της ποίησης (παρεστιγμένη νότα, παύση). Μπορούμε να πούμε, εν γένει, ότι εκ των δύο όψεων του όρου, η πρώτη ήταν αυτή που φωτίστηκε με μεγαλύτερη επιτυχία: η προσωπική αναδόμηση του εαυτού με βοήθεια τις λέξεις.
Οι Πεινασμένοι- Ειρηναίος Βρούσγος: Κριτική βιβλίου
01.12.2015 16:25
Ο Ειρηναίος Βρούσγος στη συλλογή του «Οι Πεινασμένοι» πραγματεύεται ιδέες πανταχού παρούσες στην ποίηση της δικής του και άλλων εποχών, επιλέγοντας διαφορετικές εκφάνσεις του Συν και του Πλην (Έρωτας και απουσία Έρωτα, Ζωή- Θάνατος, Τάξη- Αταξία). Άλλες φορές η απουσία προτιμάται, όπως για παράδειγμα -στο θεματικό κύκλο του τίτλου- η «πείνα» δεν θα είχε νόημα αν ήμασταν κορεσμένοι (Αν χορτάσουμε τι θα απογίνει η πείνα;) ή η Ανάσταση, αν δεν μνημόνευε την απουσία του Θανάτου (Το μνημόσυνο του Θανάτου).