Σάββατο, 10 Δεκεμβρίου 2016

Το πανηγύρι της ματαιοδοξίας - William Thackeray

Το πανηγύρι της ματαιοδοξίας - William Thackeray

Από τις Εκδόσεις Εξάντας κυκλοφορεί το βιβλίο του William Thackeray, Το πανηγύρι της ματαιοδοξίας σε μετάφραση της  Χρύσας Τσαλικίδου.

 

Ο Ουίλιαμ Μέικπις Θάκερεϊ -ο ανήσυχος αυτός Βικτωριανός, όπως τον θέλουν οι βιογράφοι του- είναι ένας από τους σημαντικότερους Βρετανούς λογοτέχνες όλων των εποχών. Μετά από μακροχρόνια θητεία στη δημοσιογραφία και τη δημοσίευση μυθιστορημάτων υπό μορφή συνεχειών, το 1848 παρουσιάζει το "Πανηγύρι της ματαιοδοξίας", που θεωρείται το αριστούργημά του.
Η πανοραμική απεραντοσύνη και πολυπλοκότητα της σύνθεσης, ο απόλυτος έλεγχος του συγγραφέα στο υλικό του και ο αδιάπτωτος συγκερασμός της σάτιρας με την ανθρωπιά καθιστούν το "Πανηγύρι της ματαιοδοξίας" το καλύτερο ίσως βιβλίο του καιρού του.
Η ιστορία τοποθετείται στις δεκαετίες 1810 και 1820 με ορόσημο τη μάχη του Βατερλώ. Κεντρικό της θέμα είναι η ζωή δύο γυναικών, της Μπέκι Σαρπ και της Αμέλια Σέντλεϊ, διαφορετικών όσο η μέρα με τη νύχτα. Η δεύτερη είναι γλυκιά, απλή, ενάρετη, ανυπόφορα βαρετή, χωρίς φαντασία, άβουλη και άτολμη. Η πρώτη ραδιούργα, αδίστακτη, ψεύτρα, υποκρίτρια, γοητευτική, συναρπαστική, χαρισματική. Γύρω τους, μια πληθώρα χαρακτήρων εξίσου αντιφαντικών και γι' αυτό αληθινών.
Ο Θάκερεϊ γελοιοποιεί την υψηλή κοινωνία, παρουσιάζοντας την Μπέκι Σαρπ να εκμεταλλεύεται την κενότητα και τη διαφθορά της, αλλά συγχρόνως κρίνει αυστηρά την πορεία της ηρωίδας του, χωρίς να ξεπέφτει ποτέ σε κουραστικά διδάγματα και ηθικολογίες· διατηρώντας, δηλαδή, μια θαυμαστή ισορροπία δίπτυχης ηθικής μορφής.
Μα εκείνο που ξεχωρίζει τον Θάκερεϊ είναι το καταλυτικό του χιούμορ, αιχμηρό, κομψό, πικρό όταν αμφισβητεί τις κατεστημένες αντιλήψεις ή καταγράφει την κατανομή των ρόλων, τους φόβους, τη ματαιοδοξία, ακόμη και τον πανικό μιας ολόκληρης κοινωνίας.

 

Ο Ουίλλιαμ Μέηκπης Θάκερυ (William Makepeace Thackeray) γεννήθηκε στις 18 Ιουλίου του 1811, στην Καλκούτα της Ινδίας. Ήταν το μοναδικό παιδί του Ρίτσμοντ Θάκερυ, ανωτάτου υπαλλήλου της Βρετανικής Εταιρείας Ανατολικών Ινδιών, και της Αν Μπήτσερ, κόρης επίσης ανωτάτου υπαλλήλου της Εταιρείας. Η μόρφωση που πήρε -στο περίφημο Τσάρτερχαουζ και στο Κολέγιο της Αγίας Τριάδας του Καίμπρητζ- ήταν άριστη, αλλά διακόπηκε απότομα, όταν ο νεαρός Ουίλλιαμ έχασε στα χαρτιά ένα μέρος των πατρικών δικαιωμάτων του, αποτελούμενο από το τρομακτικό ποσό των είκοσι χιλιάδων λιρών. Στις αρχές της δεκαετίας του 1830, ταξίδεψε στη Γερμανία και γνώρισε τον Γκαίτε, ενώ τα επόμενα τρία χρόνια τα σπατάλησε προσπαθώντας να πάρει πτυχίο νομικής, για να καταλήξει στο Παρίσι, όπου σπούδασε σχέδιο και ζωγραφική. Στο Λονδίνο επέστρεψε το 1837, παντρεμένος με μια φτωχή Iρλανδή, με την οποία απέκτησε τρεις κόρες, και άρχισε αμέσως να δουλεύει ως δημοσιογράφος. Έγραφε ακατάπαυστα για τα γνωστότερα περιοδικά και τις μεγαλύτερες εφημερίδες εκείνης της εποχής. Τα πρώτα κείμενά τους (στο περιοδικό Punch) που τράβηξαν την προσοχή του κοινού, σατίριζαν τον αγγλικό σνομπισμό και αποτέλεσαν αργότερα το περίφημο "Βιβλίο των σνομπ" ("The Book of Snobs"). Το 1840 η κυρία Θάκερυ εκδήλωσε νευρική κρίση, από την οποία δεν συνήλθε ποτέ, αν και έζησε περισσότερα χρόνια από τον σύζυγό της. Ο Ουίλλιαμ αναγκάστηκε να στείλει τα παιδιά στη Γαλλία, στη μητέρα του, απ' όπου επέστρεψαν το 1846 για να μείνουν έκτοτε μαζί του. Το πρώτο μυθιστόρημά του "Κάθρην" ("Catherine"), αν και γράφτηκε για το περιοδικό Fraser's Magazine, όπου δημοσιεύτηκε σε συνέχειες, κάθε άλλο παρά "λαϊκό ανάγνωσμα" ήταν. Παραβίαζε τις αφηγηματικές συμβάσεις της εποχής του και αντιμετώπιζε τους ήρωες σαν ζωντανά πρόσωπα, χωρίς να εξωραΐζει την ανηθικότητα που τα χαρακτήριζε. Τα επόμενα χρόνια θα γράψει το αντι-ηρωϊκό μυθιστόρημα "Μπάρυ Λύντον" ("Βarry Lyndon") και το θρυλικό "Πανηγύρι της ματαιοδοξίας" ("Vanity Fair"), ξεδιπλώνοντας σε όλο τους το μέγεθος το αφηγηματικό ταλέντο και την διεισδυτικότητα της κριτικής ματιάς του. Ο Θάκερυ πέθανε ξαφνικά την παραμονή των Χριστουγέννων του 1863, αφήνοντας πίσω του μερικά από τα σημαντικότερα έργα της ευρωπαϊκής γραμματείας.

Σχετικές ειδήσεις
Τιμητική εκδήλωση για τον Λόρκα στο 45ο Φεστιβάλ Βιβλίου
01.09.2016 15:49
Ο Σύνδεσμος Εκδοτών Βιβλίου (Σ.ΕΚ.Β.) τιμά τον Φεδερίκο Γκαρθία Λόρκα, με την ευκαιρία της συμπλήρωσης των 80 χρόνων από τη δολοφονία του μεγάλου Ισπανού ρομαντικού και τραγικού ποιητή και δραματουργού. Η εκτέλεσή του από τις φασιστικές δυνάμεις του Φράνκο παραμένει για 8 δεκαετίες το μεγάλο αίνιγμα-τραύμα στην ιστορία του σύγχρονου ευρωπαϊκού πολιτισμού.
Tα σονέτα - William Shakespeare
25.04.2016 11:30
Από τις εκδόσεις Gutenberg κυκλοφορεί το βιβλίο Tα σονέτα του William Shakespeare σε εισαγωγή - μετάφραση της Λένιας Ζαφειροπούλου.
ISIS Η Αποκάλυψη - William McCants
25.04.2016 10:17
Από τις εκδόσεις Πεδίο κυκλοφορεί το βιβλίο, Isis η αποκάλυψη. Η ιστορία, η στρατηγική και το όραμα για την ημέρα της κρίσης του ισλαμικού κράτους του William McCantsσε μετάφραση του Αλέξανδρο Ηλιόπουλου.
Ψηφιακή σχεδίαση - William J. Dally & R. Curtis Harting
13.04.2016 12:28
Από τις Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης κυκλοφορεί το βιβλίο Ψηφιακή σχεδίαση από τη σκοπιά των συστημάτων των William J. Dally & R. Curtis Harting.
Αντίο, Σικάγο - William Riley Burnett
15.03.2016 13:07
Από τις εκδόσεις Άγρα κυκλοφορεί το βιβλίο, Αντίο, Σικάγο, 1928: Το τέλος μίας εποχής του William Riley Burnett σε μετάφραση του Ανδρέα Αποστολίδη.