Πέμπτη, 8 Δεκεμβρίου 2016
Βιβλίο: Γράμματα σ’ έναν φίλο Γερμανό - Αλμπέρ Καμύ
Δημοσίευση: Δευτέρα, 10 Φεβρουαρίου 2014 09:57
Βιβλίο: Γράμματα σ’ έναν φίλο Γερμανό - Αλμπέρ Καμύ

Τέσσερα γράμματα γραμμένα από τον Καμύ, που απευθύνονται σε έναν υποτιθέμενο φίλο Γερμανό, κυκλοφορούν σε μια μικρή αλλά καλαίσθητη έκδοση από τις εκδόσεις Πατάκη σε μετάφραση των Νίκη Καρακίτσου Douce & Μαρία Κασάμπογλου Roblin.


Ο Καμύ γράφει τις τέσσερις αυτές επιστολές την εποχή που η Γαλλία βρίσκεται υπό γερμανική κατοχή, από τον Ιούλιο του 1943 έως και τον Ιούλιο του 1944. Μιλάει απευθυνόμενος στους Γερμανούς εννοώντας τους Ναζί και μιλάει ο ίδιος εκ μέρους όλων των Ευρωπαίων και όχι μόνο των Γάλλων, κάτι που το ξεκαθαρίζει απόλυτα ο ίδιος.  Κατορθώνει όμως να καταδείξει ότι η ελευθερία συγκρούεται πάντα με την εξουσία και ότι η ιδεολογία της εποχής θα ηττηθεί τελικά από τη δύναμη του πνεύματος.


Η αντιπαράθεση για τον Καμύ δεν έχει να κάνει με τα ίδια τα έθνη αλλά με τις στάσεις που αυτά υιοθετούν. Άλλωστε ο Καμύ υπήρξε πάντα οικουμενικός και αξίζει να διαβαστεί από όλους αυτό το βιβλίο του όχι μόνο επειδή μέσα στις 94 σελίδες του θα συναντηθεί με ένα μεγάλο πνεύμα όσο επειδή σήμερα που τα συγκεκριμένα ιδεολογικά ιδεώδη έχουν αναβιώσει απειλούν να στοιχειώσουν ξανά την Ευρώπη «καθεστώτα δημίων».


Με μια χειρουργική ακρίβεια αλλά και με τη γενναιοδωρία μιας ευγενούς γλώσσας που πάντα τον διακρίνει, ο Καμύ ορθώνει έναν ισχυρό λόγο απέναντι στο «αιματοκυλισμένο μέλλον» που διαβλέπει πως έρχεται. Και μοιάζει να είναι απίστευτο πόσο προφητική και ταυτόχρονα διαχρονική μπορεί να είναι η σκέψη ενός μεγάλου διανοητή όπως υπήρξε ο Καμύ, καθώς διαβάζοντας αυτό το κείμενο ο σημερινός αναγνώστης δεν βλέπει μόνο μπροστά του τη γερμανική αντίληψη της εποχή του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, βλέπει παράλληλα και τη σημερινή εποχή. Το αιματοκυλισμένο μέλλον που οραματίστηκε ο Καμύ δεν είναι αυτό που βίωσε η ανθρωπότητα το 1941-1944 αλλά η δραματική κατάσταση την οποία βιώνει η Ευρώπη σήμερα.


Η πρώτη επιστολή, γραμμένη τον Ιούλιο του 1943, γίνεται η αφορμή να απαντήσει στον υποτιθέμενο φίλο του που τον κατηγορεί ότι δεν είναι φιλόπατρις  και να δηλώσει ευθαρσώς την αγάπη του προς τον άνθρωπο λέγοντας ότι ο άνθρωπος και η ευτυχία του είναι υπεράνω κάθε πατρίδας. Στη δεύτερη επιστολή μιλά για την υπεροχή του πνεύματος έναντι της εξουσίας και την υπογράφει τον Δεκέμβρη του 1943. Η τρίτη επιστολή, τον Απρίλη του 1944, μιλά για τη Δικαιοσύνη του ευρωπαϊκού πνεύματος και τονίζει ότι  θα μπορούσε να παίξει κυρίαρχο ρόλο στην Ιστορία αν ο πόλεμος δεν κατόρθωνε να ανατρέψει την πορεία του τόσο παράλογα.


Αιχμηρός και καταγγελτικός ο λόγος του, τονίζει για μια ακόμη φορά την προσήλωση του Καμύ στον ανθρωπισμό και τη Δικαιοσύνη που όπως γράφει: «υπερέχει του γερμανικού μεγαλείου» και παράλληλα μιλάει για τη πνευματική διαφορά που υπάρχει ανάμεσα στη γερμανική νοοτροπία και την ευρωπαϊκή κουλτούρα λέγοντας:

«Θα ήθελα να συνειδητοποιήσετε καλά τούτη τη διαφορά: η Ευρώπη είναι για σας αυτός ο τόπος που περιβάλλεται από θάλασσες και βουνά, που χωρίζεται από φράγματα, ο σκαμμένος στα έγκατά του από ορυχεία, ο κατάσπαρτος με καλλιέργειες, όπου η Γερμανία παίζει μια παρτίδα με μοναδικό διακύβευμα το ίδιο το μέλλον της. Για μας όμως είναι αυτή η γη του πνεύματος όπου εδώ και είκοσι αιώνες συνεχίζεται η πιο καταπληκτική περιπέτεια του ανθρώπινου νου. Είναι αυτή η προνομιούχος αρένα όπου η πάλη του ανθρώπου της Δύσης ενάντια στον κόσμο, ενάντια στους θεούς, ενάντια στον εαυτό του, φτάνει σήμερα στην πιο συγκλονιστική φάση της. Όπως βλέπετε δεν υπάρχει κοινό μέτρο για σας και για μας».


Το τέταρτο γράμμα θέτει τις νέες βάσεις πάνω στις οποίες θα οικοδομηθεί η Ευρώπη συμφιλιωμένη πια με τη Γερμανία που έτσι κι αλλιώς είναι σημαντική γι’ αυτήν, όπως κάθε άλλο έθνος, μια Γερμανία όμως απαλλαγμένη από το ναζισμό.  Οι τέσσερις αυτές επιστολές συνθέτουν ένα δυνατό μανιφέστο περί ανθρωπισμού με τον Αλμπέρ Καμύ, να υπογράφει την τέταρτη επιστολή τον Ιούλιο του 1944, μέσα στην οποία είναι σαφέστατη η εξαγγελία για μια αλλαγή στην οποία προσβλέπει ο συγγραφέας.


Γραμμένες μέσα στη δίνη του πολέμου δείχνουν τη βάναυση νοσηρότητα του παραλογισμού της εποχής και ταυτόχρονα θυμίζουν τις αξίες που νοηματοδοτούν την ανθρωπιά, μια ανθρωπιά που τελικά θα βρει τη δύναμη να επικρατήσει και να εξαλείψει τα τραγικά αυτά φαινόμενα, αφού: «Μέσα από τα ουρλιαχτά και τη βία, πασχίζαμε να διαφυλάξουμε στην καρδιά μας τη θύμηση της ευτυχισμένης θάλασσας, ενός αξέχαστου για πάντα λόφου, το χαμόγελο ενός αγαπημένου ανθρώπου. Κι αυτό ήταν το καλύτερο όπλο μας, αυτό που δεν θα παραδώσουμε ποτέ. Γιατί, τη μέρα που θα το χάναμε, θα πεθαίναμε κι εμείς, όπως κι εσείς. Απλώς τώρα ξέρουμε ότι, για να σφυρηλατηθούν τα όπλα της ευτυχίας, απαιτούν πολύ χρόνο και ποτάμια αίματος».


Το βιβλίο του Αλμπέρ Καμύ, Γράμματα σ’ έναν φίλο Γερμανό, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πατάκη.

Εκτύπωση
Περισσότερα
Ο κόσμος ο μικρός ό μέγας! - Οδυσσέας Ελύτης: Κριτική βιβλίου
28.11.2016 10:07
Με την αφορμή της συμπλήρωσης των είκοσι χρόνων από τον θάνατο του νομπελίστα ποιητή κυκλοφόρησε από τις εκδ. Ίκαρος μια ποιητική ανθολογία με αποσπάσματα τόσο από το ποιητικό του έργο όσο και από το πεζογραφικό. Στο πρώτο μέρος του καλαίσθητου αυτού τόμου τα αποσπάσματα είναι στην ελληνική γλώσσα και ακολουθούν αμέσως μεταφρασμένα στην αγγλική, γαλλική, ιταλική και ισπανική γλώσσα.
Ο Τσάρος της αγάπης και της τέκνο - Άντονυ Μάρρα: Κριτική βιβλίου
03.11.2016 10:45
Μετά το εξαιρετικό πρώτο του βιβλίο, τον «Αστερισμό ζωτικών φαινομένων», ένα συγκλονιστικό έργο - που γνώρισε τον έπαινο κριτικών και αναγνωστών παγκοσμίως - για τις βάναυσες πρακτικές που στοχεύουν στην αποδυνάμωση της κοινωνικής ηθικής και τις αξίες που προσπαθούν να επιβιώσουν, ενώ πνίγονται στο αίμα μιας διαστρεβλωμένης Ιστορίας, ο Άντονυ Μάρρα επιστρέφει με το εμβληματικό «Ο τσάρος της αγάπης και της τέκνο», για να επιβεβαιώσει τη συγγραφική του δεινότητα και ταυτόχρονα να δικαιώσει όλους όσοι πίστεψαν από την αρχή, πως πρόκειται για έναν από τους σημαντικότερους πεζογράφους της αμερικανικής λογοτεχνίας.
Έχων σώας τας φρένας και άλλες τρελές ιστορίες - Αργύρης Χιόνης: Κριτική βιβλίου
26.10.2016 13:54
«Έχων σώας τα φρένας & άλλες ιστορίες» τιτλοφορείται η συλλογή εννέα διηγημάτων του Αργύρη Χιόνη που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Κίχλη με επιμέλεια και με κατατοπιστικό επίμετρο της Γιώτας Κριτσέλη και σχέδια της Εύης Τσακνιά.
Αστερισμός ζωτικών φαινομένων - Άντονυ Μάρα: Κριτική βιβλίου
04.10.2016 13:51
Με το πρώτο του βιβλίο ο Άντονυ Μάρα υπογράφει ένα συγκλονιστικό έργο για τη βαρβαρότητα και τον πόλεμο, τις βάναυσες πρακτικές που στοχεύουν στην μοιραία αποδυνάμωση της ηθικής μιας κοινωνίας, τις αξίες που αντιστέκονται πνιγμένες στο αίμα μιας διαστρεβλωμένης Ιστορίας. Ο νεαρός Αμερικανός συγγραφέας στήνει το μυθοπλαστικό του σύμπαν στην Τσετσενία και στους πολέμους που τη ρήμαξαν για να εντοπίσει εκεί τον τρόπο με τον οποίο ο άνθρωπος επιβιώνει ηθικά, πολιτισμικά και κυρίως συναισθηματικά, όταν η ζωή τον παγιδεύσει στη δίνη μιας δεινής μοίρας.
Κατοχή και πείνα - Ιστορίες της κάθε μέρας - Ιουλία Περσάκη: Κριτική βιβλίου
31.08.2016 10:28
Μια νέα ανθολόγηση διηγημάτων της Ιουλίας Περσάκη κυκλοφόρησε μόλις από τις εκδ. Εστία. Πρόκειται για μια σειρά διηγημάτων που περιγράφουν τις μικρές ιστορίες των απλών, καθημερινών ηρώων τους μέσα από τις προσωπικές τους εμπειρίες. Η αφορμή για να γραφτούν αυτά τα διηγήματα είναι πάντοτε ασήμαντα περιστατικά, στα οποία εστιάζει η συγγραφέας, για να φέρει στο φως τις μύχιες σκέψεις των ηρώων της.
Λάιλα - Μέριλιν Ρόμπινσον: Κριτική βιβλίου
04.08.2016 13:52
Η Μέριλιν Ρόμπινσον είναι μια πολυβραβευμένη και αγαπημένη Αμερικανίδα συγγραφέας και το «Λάιλα», το μυθιστόρημα με το οποίο τιμήθηκε με το Εθνικό Βραβείο του Κύκλου των Κριτικών στις ΗΠΑ το 2014, αποτελεί το τρίτο μέρος μιας τριλογίας για την ιστορία δύο οικογενειών παστόρων την εποχή του Κραχ σε μια μικρή πόλη της Αμερικής.
Ποιήματα - Αντώνης Σαμαράκης: Κριτική βιβλίου
07.07.2016 10:15
«Οι στίχοι σας είναι πολύ καλύτεροι από αυτούς που μας είχατε ξαναστείλει. Δουλέψτε επίμονα και προσεχτικά, χωρίς να παραλείψετε να διαβάζετε πολύ. Προσέξτε να μπείτε σ’ έναν καλό δρόμο, τώρα που είσθε ακόμη τόσο νέος. Ελάτε να σας δούμε».
Το μίσος είναι η μισή εκδίκηση - Αιμίλιος Σολωμού: Κριτική βιβλίου
06.06.2016 12:42
«Το μίσος είναι η μισή εκδίκηση… το άλλο μισό είναι η πράξη», γράφει ο Αιμίλιος Σολωμού και καταθέτει τη δική του πράξη αντίδρασης στην τραγική πραγματικότητα της σημερινής εποχής μέσα από ένα αξιόλογο μυθιστόρημα που συνδυάζει στις σελίδες του τη λογοτεχνική αφήγηση με την κοινωνιολογική έρευνα, την ιστορική μελέτη με την αστυνομική πλοκή και, ταυτόχρονα, τονίζει τη διαχρονικότητα των καταστάσεων στο ιστορικό γίγνεσθαι της Ελλάδας.