Δευτέρα, 5 Δεκεμβρίου 2016

Book Review: Μπορείς να κλάψεις μέσα στο νερό – Αλέξης Σταμάτης

Book Review: Μπορείς να κλάψεις μέσα στο νερό – Αλέξης Σταμάτης

Δυναμικό το come back του Αλέξη Σταμάτη. Μας άφησε με την «Κυριακή» το 2011 για να εμφανιστεί σχεδόν δύο χρόνια μετά με ένα μυθιστόρημα που αναστατώνει.

 

Από την Ελισάβετ Σπαντιδάκη

 

Το «Μπορείς να κλάψεις μες στο νερό;»  (εκδόσεις Καστανιώτη) είναι στο ρυθμό του σήμερα, τον γρήγορο, τον εξαντλητικό, τον ρυθμό που ανεβάζει την αδρεναλίνη μας καθημερινά.

Η ιστορία φαινομενικά απλή οικογένεια, η οικογένεια του Ορέστη Πολίτη, διαταράσσεται από ένα μυστικό που έρχεται να τους χτυπήσει την πόρτα. Ένα μυστικό με σάρκα, οστά, υπόσταση και πραγματική ζωή. Η διαφορά είναι πως σ’ αυτήν την οικογένεια δεν υπάρχει μόνο ένα μυστικό. Ο καθένας έχει το δικό του. Μυστικά που ορίζονται από τα πάθη και χαράσσουν ζωές.

Ο Αλέξης Σταμάτης ανοίγει μία χαραμάδα στην τυπική ελληνική οικογένεια. Διαταράσσει τα νερά για να έρθουν στην επιφάνεια όλα αυτά που έχουν κατακαθίσει επιμελώς στο βάθος. Μπορεί ο Ορέστης να μην είναι ο τυπικός οικογενειάρχης, μπορεί το μυστικό που αλλάζει την πορεία όλης του της οικογένειας να μην είναι ένα απλό κοινό μυστικό, σίγουρα όμως είναι μία φιγούρα που συναντάται στις διπλανές μας πόρτες, αν όχι πίσω από την ίδια τη δική μας. Μια κόρη αιώνια έφηβη και μία γυναίκα που μεγάλωσε μαζί του ξεχωριστά. Όλα παρεκκλίνουν στην κοινή πορεία που πρέπει να χαράσσεται μέσα στην οικογένεια, τις θυσίες που πρέπει να γίνονται αδιαφορώντας για τις συνέπειες και τον εγκλωβισμό σε έναν θεσμό που ναι μεν τροφοδοτεί και είναι κινητήριος δύναμη της ελληνικής κοινωνίας αλλά ταυτόχρονα είναι και η άγκυρά της.

Το παρελθόν κυνηγά το μέλλον; Το στοιχειώνει; Όχι. Το παρελθόν αποτελεί τα πόδια του μεγάλου, γιγαντιαίου και άγνωστου μέλλοντος, τα πόδια που το καθοδηγούν και θα το πάνε εκεί που ορίζει η θύμηση και όλα τα θαμμένα, ξεχασμένα, διαγραμμένα μυστικά. Μυστικά που αναπόφευκτα, μόλις αναμοχλεύσει κάποιος τα νερά, θα ανέβουν και θα φανερωθούν όσο και να προσπαθείς να το αποφύγεις.

Ο Αλέξης Σταμάτης γράφει με το ιδιαίτερο ύφος του, ένα ύφος γοητευτικό και στακάτο, ρεαλιστικό. Ένα ύφος που θα έλεγε κανείς ότι είναι σήμα κατατεθέν του. Αληθινό και προσωπικό όσο μία φωτογραφία. Ο φωτογράφος σου δείχνει την αλήθεια. Που βλέπει εκείνος. Που δεν παύει να είναι πραγματικότητα. Το μυθιστόρημα γοητευτικό, καλεί τον αναγνώστη σε ένα ταξίδι φαινομενικά με τους ήρωες της ιστορίας αλλά περισσότερο μέσα στον ίδιο του τον εαυτό. Σε συνεπαίρνει και σε ταξιδεύει στις δικές σου εμπειρίες, στις δικές ενδεχόμενες αντιδράσεις και σε μία αυτοψυχανάλυση που δύσκολα μπορεί να επιτύχει κανείς παρά μόνο όταν οι χαρακτήρες του μυθιστορήματός του αναπνέουν μπροστά του.

Μπορείς να κλάψεις μες στο νερό; Η απάντηση βρίσκεται μέσα στον αναγνώστη. Μια απάντηση που διαφέρει από τον έναν στον άλλον, με σκοπό ακριβώς αυτό. Να αναρωτηθεί, κι όχι να απαντήσει.

Σχετικές ειδήσεις
Φωνές στο νερό - Ελένη Πριοβόλου: Κριτική βιβλίου
18.05.2016 12:45
Με τη δυναμική των παράλληλων ιστοριών που συναντιούνται για να συνθέσουν ένα σχεδόν κινηματογραφικά στημένο αφήγημα, η Ελένη Πριοβόλου, μετά τη βραβευμένη «Τριλογία των Αθηνών», καταθέτει ένα συμπυκνωμένο μυθιστόρημα για την απώλεια των ονείρων αλλά και τον ανθρωπισμό, τα αδιέξοδα και τον τρόπο που επιβιώνει κανείς εντός τους. Μέσα από ιστορίες αυτόνομες που συνδέονται μεταξύ τους, θα μπορούσαν, ωστόσο, να διαβαστούν και μεμονωμένες σαν μια σειρά αυθύπαρκτων διηγημάτων, η Πριοβόλου στήνει έναν διάλογο ανάμεσα στη σταθερότητα ενός τόπου και στη μοναξιά όσων επέλεξαν αυτό τον τόπο για να κρύψουν εκεί την παρακμή της ζωής τους, την ανάγκη τους να εισχωρήσουν σε μια νέα ταυτότητα και να ανασυνθέσουν τη ζωή τους.
Το μυστικό της πεταλούδας - Ισμήνη Μπαρακλή: Κριτική βιβλίου
16.05.2016 12:40
Η Ισμήνη Μπαρακλή, αλλάζοντας εκδοτική στέγη, μας συστήνει φέτος το τρίτο της μυθιστόρημα, "Το μυστικό της πεταλούδας". Προσωπικά, αν και γνώριζα την συγγραφέα, δεν είχα διαβάσει πρωτύτερα κάποιο άλλο έργο της, αλλά χαίρομαι πάρα πολύ που τελικά το έκανα, καθότι ανακάλυψα μια τρυφερή κι αισθαντική πένα που τολμάει να διεισδύει στα πιο βαθιά μέρη της ανθρώπινης ψυχής, αλλά και έναν τρόπο γραφής που παρουσιάζει όλα εκείνα τα στοιχεία που αγαπήσαμε στην λογοτεχνία μιας άλλης εποχής, χωρίς ωστόσο το κείμενο να παύει να είναι φρέσκο και σύγχρονο. Με απλά λόγια, η κυρία Μπαρακλή έχει καταφέρει να παντρέψει τις τεχνικές αφήγησης δύο εποχών, δημιουργώντας ένα όμορφο κράμα που σε ταξιδεύει.
Το βιβλίο της βροχής - Αλέξης Σταμάτης: Κριτική βιβλίου
29.01.2016 10:02
Μια ξαφνική καταιγίδα και ο αιφνιδιασμός που φέρει το ξέσπασμά της μέσα στον περιορισμένο χρόνο των τριών ωρών και δεκατεσσάρων λεπτών είναι το πρόδηλο θέμα του νέου βιβλίου του Αλέξη Σταμάτη, «Το βιβλίο της βροχής».
Οι ψαράδες - Chigozie Obioma: Κριτική βιβλίου
25.01.2016 09:58
«Όλες οι ευτυχισμένες οικογένειες μοιάζουν μεταξύ τους, κάθε δυστυχισμένη οικογένεια ωστόσο είναι δυστυχισμένη με τον δικό της τρόπο» είχε πει ο Λέων Τολστόι στο κορυφαίο του μυθιστόρημα Άννα Καρένινα.
Το μυθιστόρημα του Δον Σανδάλιο, σκακιστή - Miguel de Unamuno: Κριτική βιβλίου
10.12.2015 15:12
Αυτό το ιδιότυπο μυθιστόρημα χτίζεται με μία παράλογη λογική. Αμφίβολη η προέλευση του, ακαθόριστη η σύλληψή του, αβέβαιος ο προορισμός του. Όλο το βιβλίο μοιάζει με μία παρτίδα σκάκι, αυτό το παιχνίδι που κινητοποιεί τον εγκέφαλο και απαιτεί εξαιρετική συγκέντρωση και αποστασιοποίηση από πρόσωπα και πράγματα. Κανείς δεν μπορεί να πει με σιγουριά αν πρόκειται για ένα αμιγές μυθιστόρημα ή αν είναι το μυθιστόρημα ενός μυθιστορήματος που βρέθηκε στα χέρια του συγγραφέα ή αν πάλι όλο αυτό το παιχνίδι, μιας και το βιβλίο αναφέρει στο σκάκι, είναι μία καθαρή και ευφυής επινόηση του ίδιου του γράφοντος.