Η φιλοσοφία κατά πόσο μπορεί να επηρεάζει τις ζωές και να καταστεί το όχημα εκείνο που θα οδηγεί προς τον σωστό δρόμο την καθημερινότητά μας φροντίζοντας την γαλήνη και την ηρεμία μας; Κατά πόσο άραγε ο σύγχρονος άνθρωπος μπορεί να μετουσιώσει τον φόβο και το άγχος σε κάτι δημιουργικό ώστε να γεφυρώσει το χάσμα της ανησυχίας στο οποίο βαδίζει καθημερινά δυσκολεύοντας τη ζωή του; Μπορεί ένας άνθρωπος του σήμερα να αφουγκραστεί την σοφία του παρελθόντος και δη των Στωικών φιλοσόφων ώστε να πορευτεί με αυτήν τον στίβο της σύγχρονης ζωής του, να ακολουθήσει τα χνάρια τους έστω και λίγο και τελικά να βγει κερδισμένος απαλύνοντας την αγωνία του; Πολλά τα ερωτήματα, δύσκολες οι απαντήσεις, ωστόσο μέσα από το βιβλίο αυτό του εξαιρετικού αναλυτή Ρόμπερτσον, μπορούμε να είμαστε πιο αισιόδοξοι πως θα βγούμε πιο σοφοί στο ξέφωτο της γνώσης και θα αποκομίσουμε λίγη από την λάμψη της εσωτερικής γαλήνης ανθρώπων όπως ο σπουδαίος και ξεχωριστός Μάρκος Αυρήλιος. Τα Εις Εαυτόν του και η φιλοσοφία ζωής του μπορούν να γίνουν ο οδικός χάρτης μιας ζωής λιγότερο αγχωτικής και φοβικής, αρκεί να είμαστε πιο δεκτικοί στον τρόπο σκέψης που ο ίδιος προτείνει.
Στα χνάρια των επιφανών στωικών φιλοσόφων για να αντλήσουμε χρήσιμα πορίσματα για το σήμερα
Στην εποχή της τεχνολογίας και της μη παραγωγής σκέψης στην οποία ζούμε έχουμε ανάγκη από πεφωτισμένους ανθρώπους του παρελθόντος για να παίρνουμε ανάσες και να νιώθουμε πως δεν είναι όλα αλλοτριωμένα. Πρόσωπα δηλαδή που με την σοφία τους και τον λόγο τους άφησαν σε αυτόν τον κόσμο κληρονομιά κείμενα γεμάτα από σημασία και ουσία, βιβλία που κοσμούν τις βιβλιοθήκες, όχι σαν ένα μουσειακό κειμήλιο, μα ως μία παρακαταθήκη για τον καθέναν και την καθεμία που επιθυμεί να στοχαστεί για τα γενόμενα και τα μελλούμενα. Στοχαστές σαν τον Μάρκο Αυρήλιο χάραξαν δρόμους και άνοιξαν διάπλατα τους ορίζοντες για καλύτερες μέρες, τόσο για την εποχή τους όσο και για τις επόμενες. Δεν δίστασαν να αναμετρηθούν με το «εγώ» τους και να χτυπήσουν τα αδύνατα σημεία τους, εγείροντας ερωτήματα για να προσπαθήσουν να απαντήσουν σε αυτά με θάρρος και τόλμη.
Οι στωικοί φιλόσοφοι αποτέλεσαν μία σχολή πολύ δημοφιλή στην Αρχαιότητα και σήμερα έχουν το αποτύπωμά τους σε σύγχρονες φιλοσοφικές τάσεις, καθώς αυτό που αναζητούμε όλοι στη ζωή μας είναι μια κάποια ισορροπία και διαχείριση προβλημάτων που θα μας προσφέρουν μικρές σανίδες σωτηρίας απέναντι σε όλα αυτά που συμβαίνουν γύρω μας. Είναι οι λεγόμενες μικρές χαρές όπως συνηθίζουμε να τις αποκαλούμε. Οι Στωικοί φιλόσοφοι, όπως άλλωστε αποδεικνύεται και από την εκτενή αφήγηση του συγγραφέα, καταπιάνονται με διάφορα θέματα που αφορούν σε κάθε πτυχή της ανθρώπινης ζωής, σε ζητήματα που καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε και εκεί έγκειται η παρέμβασή τους. Φιλόσοφοι όπως ο Ζήνωνας, ο οποίος υπήρξε ο πρώτος Στωικός, έχοντας περάσει μέσα από το μονοπάτι των Κυνικών που του άνοιξαν τον δρόμο για τις δικές του θεωρίες.
Το ζήτημα των Στωικών φιλοσόφων, οι οποίοι πήραν την σκυτάλη από σύγχρονούς τους φιλοσόφους και έβαλαν και εκείνοι το δικό τους λιθαράκι στο χτίσιμο αυτού που σήμερα γνωρίζουμε ως φιλοσοφία, είναι η τακτική να εστιάσουν περισσότερο στο θεωρητικό κομμάτι και να γίνουν πιο προσιτοί και πιο ανθρώπινοι. Έτσι κατάφεραν σιγά σιγά να καλλιεργήσουν το έδαφος για να χτιστεί αυτό που σήμερα γνωρίζουμε ως Στωικισμός, που πήρε το όνομά του ως σχολή από την Ποικίλη Στοά. Οι Αρχαίοι Έλληνες στωικοί φιλόσοφοι υπήρξαν ο οδηγός και αναδύθηκαν έτσι νέες αντιλήψεις, νέες φιλοσοφικές απόψεις που διαμόρφωσαν την δυτική σκέψη έτσι όπως την γνωρίζουμε σήμερα.
ΜΗΝ ΧΑΣΕΙΣ!
Αυτό το βιβλίο λειτουργεί ως εγχειρίδιο για την αντιμετώπιση των καθημερινών δυσκολιών και ουσιαστικά είναι ένα ταξίδι στον κόσμο του στοχασμού που σίγουρα θα συγκινήσει τον αναγνώστη και θα τον συνδράμει στην προσπάθεια για κατάκτηση μιας κάποιας ευδαιμονίας, συντροφιά με ένα τόσο μεστό σύγγραμμα. Πρόκειται για ένα πόνημα το οποίο αναφέρεται σε ανθρώπους, όπως ο Επίκτητος, ο Ζήνων – ο πρώτος Στωικός – και βέβαια ο Μάρκος Αυρήλιος, εμβληματικές προσωπικότητες που με την συμβολή τους ο καθένας άνοιξαν ορίζοντες και διαμόρφωσαν με τη σκέψη τους και το έργο τους τον δικό τους προσωπικό ρόλο σε αυτό που ονομάζουμε σύγχρονη διανόηση και θέαση του κόσμου. Το βιβλίο, εξαιρετικά οικείο, απευθύνεται σε γνώστες και μη, σε μικρούς και μεγάλους, σε όλους εκείνους που διψούν για γνώση. Είναι στην πραγματικότητα μία επιχείρηση κατανόησης της ίδιας της ανθρώπινης φύσης και του κόσμου στον οποίο ζούμε.
Μέσα από αυτό το βιβλίο και μέσα από τις πολλαπλές του πληροφορίες αλλά και διδαχές κατανοούμε πως είναι λάθος να θεωρούμε τη φιλοσοφία ως ένα στοιχείο πολυτέλειας, κάτι όχι και τόσο άμεσα αναγκαίο στην καθημερινότητά μας, χανόμαστε στα πιο απλά πράγματα και αναζητούμε λύσεις υλικές που θα μας βγάλουν από το αδιέξοδο ενός συναισθηματικού κενού ή μιας αποτυχίας. Ο Μάρκος Αυρήλιος, ως φυσιογνωμία και προσωπικότητα, μπορεί να καταστεί η κινητήριος δύναμή μας ώστε να αντιληφθούμε τη ζωή μέσα από διαφορετικό πρίσμα, να είμαστε ανεκτικοί σε καταστάσεις, να πάψουμε να ανησυχούμε τόσο πολύ, να μεταμορφωθούμε σε δυνάμεις υπομονής και στωικότητας. Έχουμε κατά νου τη φιλοσοφία ως κάτι παντελώς θεωρητικό που το προσπερνάμε, και όμως η ουσία βρίσκεται αλλού, στα πιο άμεσα και απτά. «Η φιλοσοφία μου χάρισε την ετοιμότητα να αντιμετωπίσω οποιαδήποτε στροφή της μοίρας» θα μας πει ο Διογένης ο Κυνικός και πόσο δίκιο έχει. Διαβάζοντας κλασικούς φιλοσόφους δεν κερδίζουμε απλά την επαφή με ένα βιβλίο, ερχόμαστε σε επαφή με μια ολόκληρη κοσμοθεωρία για το πώς κινούμαστε, τι σκεφτόμαστε, πώς αντιδρούμε σε δυσκολίες και προβλήματα που εμφανίζονται.
Απόσπασμα από το βιβλίο «Μάρκος Αυρήλιος: Σκέψου σαν Ρωμαίος αυτοκράτορας»
«… ο τέλειος σοφός άνθρωπος είναι σαν ένας αληθινός ιερέας των θεών, ταυτισμένος με το θείο στοιχείο της λογικής μέσα του. Δεν είναι ούτε διεφθαρμένος από την ηδονή ούτε πληγωμένος από τον πόνο, και παραμένει αλώβητος από τις προσβολές»
