Η έκθεση «Άηχοι διάλογοι: Νίκος Χουλιαράς, Ζωγραφική – Γιώργος Χουλιαράς, Γλυπτική» αρχικά παρουσιάστηκε στην Πινακοθήκη Ε. Αβέρωφ στο Μέτσοβο και φιλοξενείται τώρα στην Πινακοθήκη του Δήμου Αθηναίων, έως 29 Μαρτίου 2026, με την υποστήριξη του Οργανισμού Πολιτισμού, Αθλητισμού και Νεολαίας του Δήμου Αθηναίων (ΟΠΑΝΔΑ).
Όπως σημειώνει η επιμελήτρια της έκθεσης και ιστορικός τέχνης Μαρία Σφενδουράκη: «Πρόκειται για δύο σπουδαίους καλλιτέχνες με κοινές οικογενειακές και πολιτισμικές καταβολές, παράλληλες πορείες και ισχυρό δια βίου αδελφικό δεσμό. Παρότι αποκλίνουν καλλιτεχνικά, ένα κοινό ρεύμα μοιάζει να υφέρπει στο έργο τους υποδηλώνοντας ένα άηχο διάλογο ανάμεσα τους». Ο Γιώργος Χουλιαράς από πλευράς του μας μίλησε για τον διάλογο των έργων τους, τα κοινά σημεία τους, τις συζητήσεις τους, καθώς και για στοιχεία της δουλειάς τους.
***
-Όταν ζούσε ο αδελφός σας, ανταλλάσατε απόψεις για την δουλειά σας;
ΜΗΝ ΧΑΣΕΙΣ!
Με τον αδελφό μου, Νίκο, παρ’ όλη τη διαφορά ηλικίας, είχαμε πολύ στενή σχέση σχεδόν καθημερινή. Φυσικά ο ένας παρακολουθούσε τη δουλειά του άλλου, παρ’ όλο που τα αντικείμενα της δουλειάς μας ήταν διαφορετικά. Κοιτάζοντας τις δουλειές και την εξέλιξή τους γινόταν παρεμβάσεις πιο πολύ για σημεία που θεωρούσε ο ένας στη δουλειά του άλλου, επιδοκιμάζοντας ή έχοντας αντιρρήσεις για έργο ή για μέρος του έργου.
Ενδιαφέρον είχαν οι μεταξύ μας συζητήσεις και αποτιμήσεις σε θέματα εικαστικά ή για συναδέλφους. Γενικά οι απόψεις μας για αυτά τα θέματα ήταν κοντά χωρίς να λείπουν και έντονες διαφωνίες μας. Εκεί που είμασταν κάθετοι στη κρίση μας αφορούσε τις δήθεν σύγχρονες δουλειές και γενικά τις αμάσητες εισαγωγές από το εξωτερικό.
-Ποια είναι τα κοινά σημεία της δουλειάς σας με αυτή του αδελφού σας; Για παράδειγμα, βλέπω μία συγγένεια στον πίνακα του Άτιτλο (1975) και στο γλυπτό σας Νυχτερινό (1975), τα οποία εκθέτονται το ένα δίπλα στο άλλο στην Πινακοθήκη του Δήμου Αθηναίων.
Όσον αφορά τα κοινά σημεία στις δουλειές μας, είναι δύσκολο να τις επισημάνει κανείς άμεσα, καθώς είναι και διαφορετικά τα αντικείμενά μας, παρ’ όλα αυτά υπάρχει ένα υφέρπον υπόστρωμα στην εκφραση και στην πλαστική της διατύπωσή τους. Ο τόπος που μεγαλώσαμε, είναι ένας τόπος σκληρός, συμπαγής και συναισθηματικά φορτισμένος! Στοιχεία που μας χαρακτηρίζουν.
Πιστεύαμε στο αργό και επίμονο χτίσιμο του συναισθήματός μας, που το διαπερνά μια αισιόδοξη μελαγχολία…
Τα έργα που αναφέρετε και είναι δίπλα δίπλα στην εκθεση το Άτιτλο του Νίκου, έργο του 1975 και το δικό μου το Νυχτερινό του 2025, παρ’ όλη την χρονική διαφορά 50 χρόνων βρήκα ότι έχουν τα στοιχεία που προανέφερα και στέκουν κοντά το ένα με το άλλο σε μια άηχη συνομιλία.
-Κατά τη γνώμη σας, ποια είναι τα κοινά στοιχεία που συνδέουν το εικαστικό, συγγραφικό, ποιητικό και μουσικό έργο του αδελφού σας;
Ο Νίκος ήταν ένα πληθωρικό καλλιτεχνικά άτομο. Εκφράστηκε με διάφορα είδη τέχνης, τα οποία λόγω της ιδιομορφίας του καθενός, εννοώ την εκφραστική γλώσσα τους, στην ουσία είναι ο ίδιος άνθρωπος… ήταν τόσο πολύ έντονη η καλλιτεχνική του προσωπικότητα ώστε όταν ζωγράφιζε αφηγούνταν και όταν έγραφε δημιουργούσε μοναδικές είκονες και χαρακτήρες.
-Στα γλυπτά σας παρατηρώ ότι δουλεύετε αρκετά με ανοξείδωτο ατσάλι και σίδηρο. Γιατί κάνετε αυτή την επιλογή;
Όσον αφορά τη γλυπτική μου, και το υλικό που χρησιμοποιώ, θα ήθελα να πω ότι γενικά με ενδιαφέρουν τα σκληρα υλικά, αυτά που αντέχουν στον χρόνο και στις καιρικές συνθήκες. Παλιότερα δούλευα πέτρες, τώρα τα μέταλλα γενικώς. Είναι και θέμα κόστους και των συνθηκών εργασίας στον κλειστό χώρο του εργαστηρίου.
Το καινούργιο στοιχείο που χρησιμοποιώ είναι η υαλομάζα. Είναι ορυκτό υλικό γήινο, και συνομιλεί εξαιρετικά με το μέταλλο, στο συμπαγες του μετάλλου αναπνέει η διαφάνεια και η πολυτιμότητα της υαλομάζας.
-Στα μικρογλυπτά σας, παρατηρώ ότι η μάζα είναι πιο συμπαγής, έχουν έναν ενιαίο όγκο και είναι φτιαγμένα μόνο από ένα υλικό. Στα μεγάλα σας γλυπτά βλέπουμε κενά, χρήση διαφορετικών υλικών που δεν δημιουργούν έναν ενιαίο όγκο. Μιλήστε μας για αυτή την αντίθεση.
Τα μικρογλυπτά που υπάρχουν στην έκθεση είναι μια παράλληλη διαδικασία στη μικρή κλίμακα, γίνονται είτε για να μελετήσω ένα γλυπτό που θα γίνει σε μεγάλη κλίμακα είτε για τη χαρά της γρήγορης έκφρασης. Όλα αυτά γίνονται κυρίως σε εύπλαστη μάζα υλικού, πηλό ή πλαστελίνη, γι’ αυτό και δεν επιτρέπει το υλικό μεγάλα κενά, δείτε τα γλυπτά της τελευταίας περιόδου του Χαλεπά, που στερούνται παντελώς των κενών, για τον ίδιο λόγο.
Φυσικά το μέταλλο αντίθετα σου δίνει απεριόριστες δυνατότητες στην πλαστική διατύπωση.
Διαβάστε επίσης:
Νίκος Χουλιαράς, Γιώργος Χουλιαράς – Άηχοι διάλογοι: Έκθεση στην Πινακοθήκη Δήμου Αθηναίων
