Η επίγνωση της φθαρτότητας του σώματος, καθώς η ασθένεια μεταβάλλει τον τρόπο με τον οποίο ο άνθρωπος βιώνει τη σχέση του με το σώμα, η αίσθηση της φυσικής αποδυνάμωσης, η αναδιοργάνωση των αισθημάτων και των καθημερινών συνηθειών και η σχέση με τον χρόνο, όπως καθορίζονται από την αναμονή, την αβεβαιότητα, τον πόνο και τη συνείδηση των απωλειών είναι αντικείμενα που συνεξετάζονται στο πλαίσιο της δημιουργίας αυτής της συλλογικής έκδοσης, την επιμέλεια της οποίας υπογράφει η Χριστίνα Λιναρδάκη. Το ανθρώπινο σώμα και η μεγαλοπρέπειά του ακόμη και μέσα στη φθορά της ασθένειας, που άλλοτε ανταποκρινόταν σε επιθυμίες και τώρα απαιτεί τη συνείδηση μιας νέας καθημερινότητας, η αναπηρία, η ψυχική δοκιμασία, η ανθρώπινη αντοχή στην εμπειρία της νοσηλείας φέρνουν στην επιφάνεια πλευρές της υπαρκτικής πραγματικότητας που η κοινωνία συχνά αποφεύγει να αντικρίσει κατάματα.

Στην ποιητική αυτή ανθολογία συγκεντρώνονται έργα είκοσι επτά δημιουργών που έχουν βιώσει ή εξακολουθούν να βιώνουν ασθένεια και αναπηρία. Έτσι οι ποιητικές τους καταθέσεις έχουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς συγκροτούν μια πολυφωνική και πολυπρισματική προσέγγιση της σωματικής και ψυχικής οδύνης, της μνήμης και της ανάγκης να επικοινωνήσουν όσα η κοινωνία συχνά δεν παρατηρεί ή περιθωριοποιεί. Κάθε ποίημα μεταφέρει μια ιδιαίτερη εμπειρία, το προσωπικό ύφος της εκφραστικής ταυτότητας του δημιουργού του και αναδεικνύει τη βαθιά σχέση ανάμεσα στο σώμα και στην αυτοσυνειδησία.

Το αγαπημένο σώμα άλλοτε εμφανίζεται εξαντλημένο από τη θεραπεία, άλλοτε παγιδευμένο σε μια καθημερινότητα που ορίζεται από τη νόσο, πάντοτε όμως εισέρχεται στην ποιητική εκφραστική μεταφέροντας την εμπειρία της σωματικής δύναμης και αξιοπρέπειας μέσα από τη δοκιμασία. Η ακεραιότητα δοκιμάζεται από επεμβάσεις, εξετάσεις, οδυνηρές στιγμές που χωρίς να εκβιάζουν τη συγκίνηση του αναγνώστη παρουσιάζουν το σώμα ως μια ζωντανή πραγματικότητα που επαναδιαπραγματεύεται τη σχέση του με τη ζωή και τις δοκιμασίες της.

Στα κείμενα των Δήμητρα Αγγέλου, Φανή Αθανασιάδου, Πηνελόπη Αλεξίου, Βασίλης Αμανατίδης, Αμέλια, Κατερίνα Ατσόγλου, Κατερίνα Βλαχάκη, Ελένη Γαλάνη, Αθανασία Δρακοπούλου, Βαγγέλης Ευαγγελίου, Δημήτρης Ζάχαρης, Γιώργος Θεοχάρης, Ιωάννα Καραμαλή, Σοφία Κολοτούρου, Δήμητρα Κωτούλα, Χριστίνα Λαμπούση, Χριστίνα Λιναρδάκη, Ειρηναίος Μαράκης, Αρτέμης Μαυρομμάτης, Μαρίνα Μέντζου, Μανώλης Νανούρης, Ειρήνη Παραδεισανού, Δανάη Σιώζιου, Μαρία Σταυροπούλου, Γαρουφαλιά Στέτου, Κωνσταντίνος Σύρμος, Αλήτις Τσαλαχούρη, η ψυχική ασθένεια, ο εγκλεισμός και κυρίως η απώλεια της σωματικής αυτονομίας αποκαλύπτουν την οδύνη του ανθρώπου που βλέπει ξαφνικά την καθημερινότητά του να εξαρτάται από διαγνώσεις, θεραπείες και αποφάσεις άλλων. Υπό αυτή τη συνθήκη, η απομόνωση και η εξάρτηση οξύνουν την ανάγκη για επικοινωνία και αναγνώριση της προσωπικής αξιοπρέπειας. Η ένταση της οδύνης επηρεάζει ακόμη και τη συγκρότηση του ποιητικού λόγου, καθώς άλλοτε επιβάλλει την αμεσότητα μιας σχεδόν εξομολογητικής γραφής και άλλοτε τη χρήση μιας γλώσσας αιχμηρής, υπαινικτικής, κάποτε και απροσδόκητα σαρκαστικής. Έτσι, ακόμη και η αμφιβολία για το κατά πόσο οι λέξεις μπορούν να μεταφέρουν την πραγματική εμπειρία της οδύνης ενσωματώνεται στην ποίηση, φανερώνοντας τη δυσκολία αλλά και την επιτακτικότητα της ανάγκης να ειπωθούν, ώστε να επικοινωνηθούν όσα το σώμα υπομένει.

Παράλληλα, η ανθολογία εξετάζει την κοινωνική προσέγγιση της ασθένειας και της αναπηρίας καθώς η κοινωνική αντιμετώπιση της ασθένειας αποκαλύπτει συχνά την αδυναμία μας να αποδεχθούμε τη σωματική διαφορετικότητα ως φυσικό μέρος της ανθρώπινης εμπειρίας. Οι είκοσι επτά αυτές ποιητικές μαρτυρίες μάς υποχρεώνουν να αναθεωρήσουμε τα κριτήρια με τα οποία αποτιμούμε την ανθρώπινη παρουσία, αναγνωρίζοντας την προσωπικότητα και την αξιοπρέπεια κάθε ανθρώπου ανεξάρτητα από τις σωματικές του δυνατότητες. Μέσα από την εμπειρία της ασθένειας και τη συνείδηση της φθαρτότητας, η ποίηση παρακολουθεί την προσπάθεια του ανθρώπου να διατηρήσει τη συνοχή της προσωπικής του ιστορίας, να συμφιλιωθεί με τις αλλαγές που επιβάλλει το σώμα και να υπερασπιστεί την αξιοπρέπειά του απέναντι στη φθορά και στις κοινωνικές προκαταλήψεις.

Μια ανθολογία για το σώμα που θυμάται, πονά, υποφέρει αλλά συνεχίζει να υπάρχει διαφορετικό αλλά πάντα όμορφο απέναντι στην αναπόφευκτη ευαλωτότητά του που καλεί τον αναγνώστη να αντικρίσει με σεβασμό και αγάπη την προσωπική ανθρώπινη ιστορία της ασθένειας.

Διαβάστε επίσης:

Άφθαρτοι στίχοι για φθαρτά σώματα: Βιβλίο με είκοσι επτά ποιητικές φωνές