Διασκορπισμένα σύννεφα διακοσμούν τον ουρανό καθώς πλησιάζω την Achaia Clauss. Βγαίνοντας από το αυτοκίνητο και αντικρίζοντας τον αμπελώνα από τη μία και το κάστρο από την άλλη, με υποδέχεται η μυρωδιά του μούστου. Είναι πρωί Σαββάτου, 26 Σεπτεμβρίου, και βρισκόμαστε στην τέταρτη ημέρα του KinoFest, της μοναδικής διοργάνωσης γερμανόφωνου κινηματογράφου στην Ελλάδα.
Από τις 23 έως τις 27 Σεπτεμβρίου 2026, ταινίες από τη Γερμανία, την Αυστρία, την Ελβετία και το Λουξεμβούργο προβάλλονται στο ιδιαίτερο χώρο της οινοποιίας, με ελεύθερη είσοδο. Το πρόγραμμα συμπληρώνεται από παιδικές δράσεις, εκπαιδευτικά εργαστήρια και εικαστική έκθεση.
Η επιλογή της Achaia Clauss δεν είναι τυχαία. Τα γερμανικά λειτουργούν ως συνδετικός κρίκος ανάμεσα στο φεστιβάλ και την ιστορία του παλαιότερου οινοποιείου της Ελλάδας, που ιδρύθηκε πριν από 165 χρόνια από τον Βαυαρό Gustav Clauss. Το KinoFest συνομιλεί έτσι με μια παλαιότερη πολιτιστική παράδοση του χώρου, που εξακολουθεί να φιλοξενεί και να στηρίζει καλλιτεχνικές δράσεις.
Όπως εξηγεί ο διευθυντής του φεστιβάλ, Αντώνης Κορκόντζηλας, η ιδέα παρουσιάστηκε από την ABCinema στο Goethe-Zentrum Patras, το οποίο έγινε συνδιοργανωτής, ενώ στη συνέχεια υποστηρίχθηκε και από την Achaia Clauss. Η πρώτη διοργάνωση ήταν πολύ μικρότερη από τη σημερινή, με μόλις δύο ταινίες. Η ανταπόκριση, όμως, ξεπέρασε κάθε προσδοκία: περίπου 250 θεατές παρακολούθησαν την πρώτη βραδιά, επιβεβαιώνοντας τη δυναμική του χώρου και της ιδέας.
ΜΗΝ ΧΑΣΕΙΣ!
Έκτοτε, το KinoFest έχει εξελιχθεί σε έναν σταθερό θεσμό. Η επιλογή αξιόλογων ταινιών, η τεχνική αρτιότητα, η ελεύθερη είσοδος, οι προβλέψεις προσβασιμότητας και η δωρεάν μετακίνηση από και προς την Πάτρα συνθέτουν μια ιδιαίτερα ελκυστική πρόταση. Η οινοποιία, ένας χώρος γνώριμος στους περισσότερους Πατρινούς από τα σχολικά τους χρόνια, αποκτά μια διαφορετική λειτουργία, φιλοξενώντας τη σύγχρονη γερμανόφωνη κινηματογραφία. Σύμφωνα με τη διοργάνωση, το φετινό φεστιβάλ συγκέντρωσε περισσότερους από 2.300 θεατές.
Η παρουσία του KinoFest στην Περιφέρεια έχει, παράλληλα, τη δική της σημασία. Σε μια χώρα όπου η πολιτιστική παραγωγή παραμένει σε μεγάλο βαθμό συγκεντρωμένη στην Αθήνα, μια τέτοια διοργάνωση στην Πάτρα διευρύνει την πρόσβαση του κοινού στο σύγχρονο ευρωπαϊκό σινεμά. Και η Achaia Clauss, με τη μοναδική ατμόσφαιρά της, αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι αυτής της εμπειρίας.
Αντίο Wolfgang Becker
Ανάμεσα στις φετινές προβολές ξεχώρισε και το άτυπο αφιέρωμα στον Wolfgang Becker, έναν δημιουργό που κατάφερε να συνδυάσει τη σαφή προσωπική ταυτότητα με την απεύθυνση σε ένα ευρύ κοινό.
Το εμβληματικό “Good Bye, Lenin!” (2003) προβλήθηκε στο πλαίσιο των Ειδικών Προβολών. Η τραγικοκωμική ιστορία ενός γιου που αποκρύπτει από τη μητέρας του, καθώς εκείνη συνέρχεται από κόμμα, πως έπεσε το Τείχος του Βερολίνου παραμένει μια από τις πιο αναγνωρίσιμες ταινίες της γερμανόφωνης κινηματογραφίας στη χώρα μας.
Στο διαγωνιστικό τμήμα συμμετείχε η τελευταία ταινία του Becker, “Berlin Hero” (2025), στην οποία ένας ιδιοκτήτης βιντεοκλάμπ στο Βερολίνο μετατρέπεται απροσδόκητα σε εθνικό ήρωα. Έξυπνη, χιουμοριστική και καλοκουρδισμένη, λειτουργεί ως ταιριαστό επιστέγασμα της κινηματογραφικής διαδρομής του δημιουργού.
Οι νικητές του διαγωνιστικού τμήματος
Στο φετινό διαγωνιστικό τμήμα συμμετείχαν εννέα ταινίες, όλες σε ελληνική πρεμιέρα. Την κριτική επιτροπή αποτέλεσαν οι Μαίρη Κολώνια, Σόνια Λίζα Κέντερμαν και Αλέξης Τσάφας.
Η διοργάνωση άνοιξε με το “Hallo Betty” (2025) του Pierre Monnard, ο οποίος βρέθηκε και στην προβολή. Η ταινία, που διαδραματίζεται στη δεκαετία του ’50, αφηγείται την ιστορία της Emmi Creola, δημιουργού της φανταστικής Betty Bossi. Καθώς, όμως, το δημιούργημά της αποκτά ολοένα μεγαλύτερη δημοτικότητα, η Emmi βρίσκεται αντιμέτωπη με αυξανόμενες επαγγελματικές απαιτήσεις και προσωπικές δυσκολίες, σε έναν κόσμο που εξακολουθεί να καθορίζεται από ανδροκρατούμενες αντιλήψεις.Η ταινία απέσπασε το Βραβείο Κοινού, καθώς στο τέλος κάθε προβολής του διαγωνιστικού τμήματος υπήρχε κάλπη για την ψήφο των θεατών.
Εύφημη μνεία από την κριτική επιτροπή έλαβε το “Oh, This Unspeakable Void” (2026) του Simon Verhoeven, το οποίο παρακολουθεί την καθημερινότητα ενός 20χρονου που γίνεται απροσδόκητα δεκτός στη φημισμένη δραματική σχολή του Μονάχου και μετακομίζει στο σπίτι των αντισυμβατικών παππούδων του. Μια ταινία για το πένθος, την ενηλικίωση, τη γήρανση και τις οικογενειακές σχέσεις.
Το βραβείο καλύτερης ταινίας της κριτικής επιτροπής απονεμήθηκε ομόφωνα στο αυστριακό “Four Minus Three” (2026) του Adrian Goiginger. Η ταινία παρακολουθεί μια γυναίκα μετά τον θάνατο του συντρόφου και των δύο παιδιών της σε τροχαίο δυστύχημα. Βασισμένο σε αληθινή ιστορία και στο ομώνυμο βιβλίο της Barbara Pachl-Eberhart, το φιλμ αποφεύγει τον μελοδραματισμό και επικεντρώνεται στην πορεία του πένθους και στην προσπάθεια επιστροφής στη ζωή.
Η συγκλονιστική γυναικεία ερμηνεία, η σκηνοθετική λιτότητα και η ιδιαίτερη ματιά πάνω στη ζωή των κλόουν μετατρέπουν το Four Minus Three σε μια απροσδόκητη ωδή στη χαρά, την αγάπη και το «ασόβαρο» — μέσα από την κοσμοθεωρία των κλόουν, η τέχνη των οποίων έγκειται στην αμφισβήτηση κάθε βεβαιότητας.
Η συγκεκριμένη υπήρξε και προσωπική αγαπημένη της διοργάνωσης — δαγκωτό πεντάρι στην κάλπη. Κάπου, μάλιστα, πήρε το αυτί μου πως στην επίσημη πρεμιέρα της ταινίας στη Berlinale δίνονταν χαρτομάντιλα στους θεατές. Πράγματι, και στην προβολή του KinoFest αρκετοί συγκινήθηκαν έντονα. Ωστόσο, ακόμη πιο συνταρακτικό ήταν να βλέπεις μια ταινία να παρουσιάζει το πένθος σε όλο το άβολο μεγαλείο του, ενώ ταυτόχρονα να φωτίζει τις κοινωνικές προσταγές που «δεσμεύουν» τους εν ζωή. Η σκηνή της κηδείας, ειδικότερα, αποτελεί μια από εκείνες τις κινηματογραφικές στιγμές που δύσκολα ξεχνιούνται.
Highlights από τις Ειδικές Προβολές
Το KinoFest φέτος, στο πλαίσιο των Ειδικών Προβολών, επέλεξε ταινίες που, πέρα από την κινηματογραφική τους αξία, προσέφεραν συχνά γόνιμο έδαφος για συζητήσεις γύρω από κοινωνικά ζητήματα. Πολύτιμα ήταν, έτσι, και τα Q&A που πραγματοποιήθηκαν μετά από ορισμένες προβολές.
Μονάχα συγκλονιστικό μπορώ να περιγράψω το αυτοβιογραφικό “Sometimes, I Imagine Them All at a Party” (2026) και τη συζήτηση που ακολούθησε με τη δημιουργό του, Daniela Magnani Hüller. Επιζήσασα δολοφονικής επίθεσης που υπέστη ως έφηβη, η δημιουργός επιστρέφει στα γεγονότα μέσα από συναντήσεις με ανθρώπους που συνδέθηκαν με την ιστορία της. Αναζητά απαντήσεις σε ερωτήματα που την στοιχειώνουν έκτοτε.
Η δημιουργός αναδεικνύει τα συστημικά κενά που την άφησαν απροστάτευτη ως έφηβη, αλλά και την ανεπάρκεια των μηχανισμών που, όπως επισημαίνει, εξακολουθεί να υφίσταται μέχρι σήμερα. Παράλληλα, κατορθώνει να διατηρεί αμείωτη την προσοχή του θεατή, χωρίς ίχνος αίματος και χωρίς διάθεση για σασπένς. Απεναντίας, άλλοτε αντιμετωπίζει με χιούμορ τη γραφειοκρατία με την οποία ήρθε αντιμέτωπη ως θύμα και επιζώσα και άλλοτε στρέφεται στην ηρεμία της φύσης και στη γαλήνη τού να βρίσκεσαι με τους ανθρώπους που αγαπάς.
Στη συζήτηση με το κοινό του KinoFest, η δημιουργός μίλησε για τη σημασία που είχε, ήδη από τη διαμόρφωση του ντοκιμαντέρ, η ανάγκη της να δείξει τη χαρά που υπάρχει σήμερα στη ζωή της. Δεν ήθελε να δημιουργήσει ένα πορτρέτο λύπησης ούτε να παρουσιάσει τον εαυτό της σαν μια γυναίκα που «τσακίστηκε» από την επίθεση. Ήξερε επίσης πως, αν δεν αφηγούνταν η ίδια την ιστορία της, αυτή θα μπορούσε να χαθεί. Και ήθελε να αφήσει πίσω της κάτι ως παρακαταθήκη για όλες τις γυναίκες. Παρότι, όπως επισήμανε, έχουμε ήδη αρκετές ιστορίες γυναικών. Δεν χρειαζόμαστε άλλες μαρτυρίες· χρειαζόμαστε θεσμικές αλλαγές.
Το “Love Alone Can’t Make a Child” (2024) είναι το ντοκιμαντέρ της Judith Beuth, που παρακολουθεί τη Maria και την Christine στην προσπάθειά τους να αποκτήσουν μαζί ένα παιδί. Η τετραπληγία της Maria, η ηλικία της Christine, αλλά και οι νομικές και ιατρικές προκλήσεις έρχονται στο προσκήνιο, σε μια ταινία που δεν αφορά μόνο ζητήματα που απασχολούν τα λεσβιακά ζευγάρια, αλλά και ευρύτερα το ζήτημα της υποβοηθούμενης αναπαραγωγής. Η γνωριμία της σκηνοθέτριας με τη Maria, που είναι παιδική της φίλη, επιτρέπει μια εξαιρετικά μεγάλη εγγύτητα στην ιστορία των δύο γυναικών.
Την προβολή, που πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με το Ίδρυμα Ρόζα Λουξεμπουργκ, ακολούθησε συζήτηση με τη συμμετοχή των παρευρισκομένων και ομιλήτρια την ψυχολόγο και ψυχοθεραπεύτρια Έλενα-Όλγα Χρηστίδου. Η συζήτηση εστίασε στη ΛΟΑΤΚΙ+ γονεϊκότητα, ενώ μέσα από τις ερωτήσεις του κοινού έγιναν και συγκρίσεις με την Ελλάδα για το ισχύον νομικό πλαίσιο στη χώρα μας.
Στα αρνητικά του προγράμματος καταγράφω την παρουσία του “Outsider. Freud”, συμπαραγωγής Ισραήλ, Αυστρίας και Γερμανίας. Σε μια περίοδο συνεχιζόμενης γενοκτονίας στην Παλαιστίνη, θεωρώ ότι το πολιτιστικό μποϊκοτάζ αποτελεί μια ελάχιστη πράξη αλληλεγγύης σε όσες και όσους υφίστανται τη βία του γενοκτονικού κράτους του Ισραήλ.
Το KinoFest είναι και για παιδιά
Το KinoFest δεν απευθύνεται μόνο στους ενήλικες, αλλά δίνει χώρο και στους μικρότερους θεατές. Στις ειδικές προβολές του φεστιβάλ, ταινίες όπως το “Barry & Me” και το “The Secret Floor” έφεραν παιδιά στη μεγάλη οθόνη, ενώ το καλλιτεχνικό εργαστήρι Ονείρου Δράσης, με υπεύθυνη τη Χριστίνα Ανδρικοπούλου, πραγματοποίησε εργαστήριο ζωγραφικής.
Ο Αντώνης Κορκόντζηλας, στη συζήτησή μας, επισημαίνει τη σημασία της πρώιμης επαφής των παιδιών με τον κινηματογράφο, ιδιαίτερα σε μια πόλη όπως η Πάτρα, όπου οι αντίστοιχες δράσεις είναι λιγότερες από την Αθήνα. Όπως μου σχολιάζει, η επαφή των παιδιών με τον κινηματογράφο μπορεί να έχει πολύ μεγαλύτερη επίδραση απ’ ό,τι στους ενήλικες. Ενα έργο που θα «αγγίξει» ένα παιδί μπορεί ακόμη και να επηρεάσει την πορεία της ζωής του, να το οδηγήσει στην τέχνη ή να συμβάλει στη διαμόρφωση ενός πιο δημιουργικού και πνευματικά καλλιεργημένου ανθρώπου.
Το εργαστήριο ζωγραφικής έδωσε στα παιδιά την ευκαιρία να εμπνευστούν τόσο από τον χώρο όσο και από τις ταινίες που παρακολούθησαν. Η Χριστίνα Ανδρικοπούλου σημειώνει ότι στο εργαστήριο συμμετέχουν παιδιά από τριών ετών, με διαφορετικές ηλικίες να συνυπάρχουν αρμονικά. Όπως εξηγεί, σημαντικό ρόλο παίζει και ο ίδιος ο χώρος, με το γρασίδι και τις ευχάριστες ηλιαχτίδες να δημιουργούν ένα ήρεμο και φιλικό περιβάλλον για τα παιδιά. «Σκοπός είναι να ενωθούν οι τέχνες. Κινηματογράφος, ζωγραφική. Αυτός είναι ο σκοπός πάντα στην τέχνη», σημειώνει χαρακτηριστικά, δείχνοντάς μου μια από τις παιδικές ζωγραφιές.
Ένα κινηματογραφικό «φυτώριο» στην Πάτρα
Το workshop «Φτιάχνουμε μια συμπαραγωγή», με υπεύθυνες τη Στεφανία Χαρίτου και την Αλεξάνδρα Μιχαηλίδου-Τζαρίδου, αποτελεί ένα πολλά υποσχόμενο διαμάντι και μια αξιέπαινη δράση. Πειραματικό ως προς τη λειτουργία του στη φετινή διοργάνωση, κατόρθωσε να αφήσει το δικό του στίγμα στο φεστιβάλ.
Οι δύο υπεύθυνες μου εξηγούν πως η ιδέα του εργαστηρίου ήταν να καθοδηγήσουν ανθρώπους που τώρα ξεκινούν στον χώρο του κινηματογράφου και θέλουν να βρουν έναν τρόπο να παρουσιάσουν την ταινία τους σε ενδεχόμενους ενδιαφερόμενους, χρηματοδότες ή συμπαραγωγούς. Ή, πιο απλά, να μάθουν πώς παίρνεις μια ιδέα και την παρουσιάζεις προς τα έξω. Προσαρμοσμένο στον χαρακτήρα του φεστιβάλ, το υποθετικό διακύβευμα ήταν μια συμπαραγωγή ανάμεσα στην Ελλάδα και τις χώρες που συμμετέχουν στο KinoFest.
Οι δύο υπεύθυνες μπόρεσαν να εστιάσουν απόλυτα στη συμμετέχουσα, μια Πατρινή φιλόλογο, η οποία τα τελευταία χρόνια έχει αρχίσει να γράφει μόνη της σενάρια, χωρίς να έχει προηγούμενη σχέση με τον επαγγελματικό χώρο του κινηματογράφου. «Ό,τι inside είχαμε, προσπαθήσαμε να της το παρουσιάσουμε, να της το δώσουμε», μου λένε. Στο τέλος, παρουσίασε το project, κάνοντας pitching, και σε ένα μέλος της κριτικής επιτροπής, τον Αλέξη Τσάφα. Εκείνος ενθουσιάστηκε, της έδωσε την κάρτα του και η συμμετέχουσα πήρε πολύ καλό feedback.
Το workshop ανέδειξε,παράλληλα, την ανάγκη για περισσότερες πρακτικές κινηματογραφικές δράσεις εκτός Αθήνας. Ένα φεστιβάλ μπορεί να λειτουργήσει όχι μόνο ως χώρος προβολής, αλλά και ως «φυτώριο» νέων δημιουργών, προσφέροντας γνώσεις, εξοπλισμό, πρακτική εμπειρία και, κυρίως, τη δυνατότητα συνάντησης και δικτύωσης ανθρώπων του κινηματογράφου.
Η φωτιά
Πηγαίνοντας στην Achaia Clauss, είχα μεγάλη περιέργεια για την πρόσφατη φωτιά και για το πόσο τελικά επηρέασε την οινοποιία, αλλά και το ανεκτίμητο ιστορικό της αρχείο. Πολύ σύντομα, μας επιβεβαίωσαν την ανακοίνωση του Διοικητικού Συμβουλίου της οινοποιίας, σύμφωνα με την οποία το ιστορικό αρχείο και το Αυτοκρατορικό Κελάρι, με τις παλιές σοδειές, παραμένουν άθικτα.
Η πυρκαγιά, που ξέσπασε τα ξημερώματα της 5ης Σεπτεμβρίου 2026, λίγο πριν από τον τρύγο, ο οποίος πραγματοποιήθηκε λίγες ημέρες αργότερα, προκάλεσε ζημιές στο πέτρινο κτίριο της κάβας «Δανιηλίδος», καταστρέφοντας το εσωτερικό του, τον γειτονικό πύργο και το ιστορικό ρολόι. Στο σημείο, μοιάζει σχεδόν ρομαντικό το ρολόι του 19ου αιώνα, που έχει σταματήσει στις πέντε παρά τα ξημερώματα — την ώρα που, λόγω της πυρκαγιάς, έπεσε το ρεύμα.
Η αντίδραση ήταν άμεση και αποφεύχθηκαν τα χειρότερα. Παρά τις ζημιές, είναι διακριτή και έντονη η διάθεση να προχωρήσουν όλα τα απαιτούμενα έργα, ώστε να αποκατασταθεί στο ακέραιο η φυσιογνωμία της οινοποιίας. Η αποκατάσταση αναμένεται να γίνει με σεβασμό στην αισθητική και την ιστορία του χώρου και σε απόλυτη συμφωνία με τις αρμόδιες αρχές, ιδίως σε ό,τι αφορά τα διατηρητέα τμήματα που υπέστησαν ζημιές από τη φωτιά.
Ο τρύγος του KinoFest
Φεύγοντας από την Achaia Clauss, μένει τελικά η αίσθηση πως το KinoFest είναι μια ιδιαιτέρως… εύγεστη φεστιβαλική εμπειρία. Οι ταινίες, οι συζητήσεις, τα εργαστήρια και η ίδια η παρουσία του κοινού συνθέτουν έναν χώρο συνάντησης γύρω από το σινεμά. Ίσως η σημαντικότερη κατάκτηση του φεστιβάλ να αποτελεί ότι μέσα σε έναν τόπο που έχει ήδη τη δική του μνήμη και χαρακτήρα, δημιουργεί σταδιακά μια νέα παράδοση, συνδέοντας τον γερμανόφωνο κινηματογράφο με την πολιτιστική ζωή της Πάτρας και αφήνοντας χώρο για τους θεατές και τους δημιουργούς του αύριο.
Photo Credit: Vangelis Patsialos
