Ο Καρτέσιος είχε πει κάποτε πως το να διαβάζεις τα καλά βιβλία είναι σαν να συνδιαλέγεσαι με τους άριστους των περασμένων αιώνων. Ας πάρουμε όμως το νήμα της ιστορίας της φιλοσοφίας από τις απαρχές της, από την ίδια την Αρχαία Ελλάδα και τους φιλοσόφους της που έχουν τόσα να μας διδάξουν, όχι θεωρίες ακατανόητες αλλά απτές σκέψεις που θα μας βοηθήσουν στη βελτίωση της καθημερινής μας ζωής. Πολλές φορές θεωρούμε τη φιλοσοφία ως ένα στοιχείο πολυτέλειας, κάτι όχι και τόσο άμεσα αναγκαίο στην καθημερινότητά μας, χανόμαστε στα πιο απλά πράγματα και αναζητούμε λύσεις υλικές που θα μας βγάλουν από το αδιέξοδο ενός συναισθηματικού κενού ή μιας αποτυχίας. Έχουμε κατά νου τη φιλοσοφία ως κάτι παντελώς θεωρητικό που το προσπερνάμε γιατί η ουσία βρίσκεται αλλού, στα πιο άμεσα και απτά. “Η φιλοσοφία μου χάρισε την ετοιμότητα να αντιμετωπίσω οποιαδήποτε στροφή της μοίρας” θα μας πει ο Διογένης ο Κυνικός και πόσο δίκιο έχει. Διαβάζοντας τους κλασικούς φιλοσόφους που προτείνει ο Κίνγκσλει δεν κερδίζουμε απλά την επαφή με ένα διδάγματα, ερχόμαστε σε επαφή με μια ολόκληρη κοσμοθεωρία για το πώς κινούμαστε, τι σκεφτόμαστε, πώς αντιδρούμε σε δυσκολίες και προβλήματα που εμφανίζονται.
Στα βάθη των αιώνων και στις στοές του παρελθόντος ανακαλύπτουμε την αρχαία σοφία
Πολλές φορές θεωρούμε τη φιλοσοφία ως ένα στοιχείο πολυτέλειας, κάτι όχι και τόσο άμεσα αναγκαίο στην καθημερινότητά μας, χανόμαστε στα πιο απλά πράγματα και αναζητούμε λύσεις υλικές που θα μας βγάλουν από το αδιέξοδο ενός συναισθηματικού κενού ή μιας αποτυχίας. Έχουμε κατά νου τη φιλοσοφία ως κάτι παντελώς θεωρητικό που το προσπερνάμε γιατί η ουσία βρίσκεται αλλού, στα πιο άμεσα και απτά. “Η φιλοσοφία μου χάρισε την ετοιμότητα να αντιμετωπίσω οποιαδήποτε στροφή της μοίρας” θα μας πει ο Διογένης ο Κυνικός και πόσο δίκιο έχει. Εδώ πρόκειται για ένα ταξίδι στα μονοπάτια της σοφίας, έτσι όπως αυτή διαμορφώθηκε πριν από αιώνες, μέσα από ανακαλύψεις που αποδεικνύουν τις βάσεις της αρχαίας σοφίας, έτσι ακριβώς όπως την γνωρίζουμε σήμερα και την θαυμάζουμε. Ο Κίνγκσλει μας καλεί σε ένα ταξίδι πίσω στις ρίζες, μέσα από αρχαίες ελληνικές επιγραφές, οι οποίες αναδεικνύουν το θαύμα της σοφίας και τις διδαχές που άφησε σε εμάς ως πλούσια παρακαταθήκη. Αυτό το ταξίδι είναι μακραίωνο, είναι αέναο και όσο πιο πολύ το μελετάμε, τόσα περισσότερα μας προσφέρει δίχως καμία απολύτως φειδώ.
Η φιλοσοφία δεν υπόσχεται θαύματα ούτε και βγάζει λαγούς από το καπέλο της, ωστόσο με άσκηση και επιμέλεια που απαιτεί συνέπεια και συνέχεια μπορεί να μετατραπεί αδιαμφισβήτητα στο απαραίτητο εργαλείο για να αντιληφθούμε αλλιώς τη ζωή στο σύνολό της, τις χαρές και τις λύπες της. Μελετώντας φιλοσοφία δεν σημαίνει πως κινητοποιείται κάποιος αυτόματος μηχανισμός που μεταβάλλει με το πάτημα ενός κουμπιού τη διάθεση μας προς το καλύτερο, οδηγώντας μας στην ευδαιμονία μας από τη μια στιγμή στην άλλη. Είναι μια διαρκής διαδικασία προσπάθειας αλλαγής θέασης των πραγμάτων, ένας άλλος εναλλακτικός τρόπος που μόνο θετικά μπορεί να μας προσφέρει γιατί έτσι θα κατανοήσουμε το πραγματικό νόημα της ύπαρξής μας και της παρουσίας μας στον κόσμο. Οι Αρχαίοι Έλληνες, έμποροι και ταξιδευτές αρχαιόθεν ίδρυσαν πόλεις εκτός του ελλαδικού χώρου, όπως αποδεικνύεται μέσα από την μελέτη αυτή σχετικά με τους Φωκαείς, οι οποίοι μετοίκησαν στην σημερινή Νότια Γαλλία. «Για τους Έλληνες, η ίδρυση μιας αποικίας συνδεόταν στενά με τους χρησμούς. Συνδεόταν όμως επίσης στενά με τους ήρωες. Οι πρώτοι άνθρωποι που ίδρυσαν αποικίες ήταν οι ήρωες από το μυθικό παρελθόν. Και αν ήθελες να ιδρύσεις μια αποικία, τότε το πρότυπό σου ήταν ο ήρωας: ο ήρωας κρατούσε στο χέρι του το μυθικό χάρτη που έπρεπε να χρησιμοποιήσεις και να ακολουθήσεις. Έτσι, στρέφοντας τους Φωκαείς από το νησί στον ήρωα, ο άνθρωπος από την Ποσειδωνία τους έστρεψε κατευθείαν στις ρίζες του ίδιου του εγχειρήματός τους. Τους κατηύθυνε πάλι προς την ηρωική διάσταση, τους επανασύνδεσε με τις μυθικές ρίζες τους μέσα από το ρόλο τους ως αποίκων».
Με οδηγούς σοφούς όπως ο Παρμενίδης, ο Πυθαγόρας, ο Πλάτωνας ο Κίνγκσλει σε αυτήν την εξαιρετική μελέτη μας παρουσιάζει το ιστορικό φάσμα των ανακαλύψεων που μας οδηγούν σήμερα να απολαμβάνουμε κείμενα εμβληματικά που ανοίγουν τους ορίζοντες της μάθησης. Στο κέντρο αυτών των ανακαλύψεων εμφανίζονται οι θεοί, όπως ο Απόλλωνας, ο Ασκληπιός και φωλιές, εστίες γνώσης. «Ο Ασκληπιός είχε πάρει τις θεραπευτικές του γνώσεις από τον πατέρα του, τον Απόλλωνα, και τα περισσότερα από τα κέντρα εγκοίμησης του Ασκληπιού ήταν κάποτε κέντρα λατρείας του Απόλλωνα. Ακόμη και αφού ο Ασκληπιός έγινε ο πιο γνωστός Έλληνας θεός της εγκοίμησης, εξακολουθούσε να μοιράζεται τους ναούς του, καθώς και τις τιμές που του απέδιδαν οι άνθρωποι, με τον Απόλλωνα». Ανά την Μεσόγειο αλλά και όχι μόνο, ο σύγχρονος άνθρωπος ανακαλύπτει την ιστορία του μέσα από την σύνδεση του μύθου και του μυστηρίου σε ένα πάντρεμα μοναδικό και από εκεί προκύπτει ο φάρος των ιερών κειμένων που δείχνουν το δρόμο της ευδαιμονίας.
ΜΗΝ ΧΑΣΕΙΣ!
Ο Πίτερ Κίνγκσλει με πλήθος πηγών στις οποίες έχει ανατρέξει και τις οποίες μπορούμε να συμβουλευτούμε στο τέλος της έκδοσης, μας εισάγει στον κόσμο των μυστών, έτσι όπως λειτουργούσε στην αρχαιότητα μέσω των ιερέων θεραπευτών. «Οι θεραπευτές που επονομάζονταν ιατρομάντεις δούλευαν με τον ίδιο τρόπο. Γι’ αυτούς εκείνο που ερχόταν πρώτο ήταν η μαντεία: η ικανότητα να κοιτάζουν πίσω από τη σκηνή, στα παρασκήνια, και να βλέπουν αυτά που δεν έβλεπαν οι άλλοι. Η θεραπεία απέρρεε φυσιολογικά από αυτήν την ικανότητα» αναφέρει ο συγγραφέας και έτσι ο σύγχρονος αναγνώστης έχει τη δυνατότητα, τη μοναδική ευκαιρία να καταστεί κοινωνός αυτών των σημαντικών ιδιοτήτων που είχαν εκείνοι οι μάντεις, οι θεραπευτές της ανθρώπινης ψυχής. Βιβλία όπως αυτό, μας φέρνουν πιο κοντά στον κόσμο της πολύτιμης αρχαίας σοφίας.
Απόσπασμα από το βιβλίο «Στα μυστικά μέρη της αρχαίας σοφίας»:
«Ο Αριστοτέλης ήταν εκείνος που ξεκαθάρισε τα πράγματα πριν από πολύ καιρό: η δουλειά ενός φιλοσόφου είναι να μιλά όσο πιο ξεκάθαρα γίνεται, να λέει τα πράγματα με τ’ όνομά τους. Γι’ αυτόν, η φιλοσοφία και η ποίηση δεν μπορούν να συμβαδίσουν. Ένα ποίημα γραμμένο από ένα φιλόσοφο απλούστατα είναι καταδικασμένο από την αρχή»