Κυριακή, 4 Δεκεμβρίου 2016

Παίζουμε λογοτεχνία; - Αχιλλέας Κυριακίδης

Παίζουμε λογοτεχνία; - Αχιλλέας Κυριακίδης

Από τις εκδόσεις Opera κυκλοφορεί το βιβλίο, Παίζουμε λογοτεχνία; Το OuLiPo και η σοβαρότητα του παιχνιδιού σε ανθολόγηση - επιμέλεια Αχιλλέα Κυριακίδη.


Το OuLiPo [Ouvroir de Litterature Potentielle (Εργαστήριο Δυνητικής Λογοτεχνίας)], ένα από τα πιο συναρπαστικά και κυριολεκτικώς ψυχαγωγικά λογοτεχνικά κινήματα του 20ού αιώνα, γεννήθηκε στη Γαλλία, το 1960, από τους Raymond Queneau και Francois Le Lionnais, και γρήγορα στρατεύτηκαν στις τάξεις του σημαντικοί συγγραφείς και καλλιτέχνες , Γάλλοι και μη, ανάμεσα στους οποίους εξέχουσα θέση κατέχουν ο Jacques Roubaud, ο Jacques Bens, o Marcel Benabou, o Marcel Duchamp, o Αμερικανός Harry Mathews, ο Ιταλός Italo Calvino και, εξοχότερος όλων, ο Αναγεννησιακός Georges Perec. Το OuLiPo, μότο του οποίου θα μπορούσε να είναι η φράση του Robert Louis Stevenson"Η λογοτεχνία είναι παιχνίδι, αλλά πρέπει να παίζεται με τη σοβαρότητα την οποία αποδίδουν στο παιχνίδι τους τα παιδιά", έδωσε στην παγκόσμια γραμματεία αριστουργήματα όπως το πολυσονέτο του Queneau "Εκατό τρισεκατομμύρια ποιήματα", το πολυδαίδαλο "Αν μια νύχτα του χειμώνα ένας ταξιδιώτης..." του Calvino και, κορυφαίο, το πολυμυθιστόρημα "Ζωή οδηγίες χρήσεως" του Perec.


Στο Πρώτο Μέρος ["Θεωρ(ε)ία"], ένας εκ των αρχηγετών του κινήματος, ο Φρανσουά Λε Λιονέ, καταθέτει τα "3 Μανιφέστα του OuLiPo", η Ελένη Κοσμά ξεψαχνίζει τα γεννοφάσκια του ("Γενεαλογώντας το OuLiPo: Κολέγιο Παταφυσικής και Νταντά") και μας εισάγει στη μαγευτική, ημιψευδοεπιστημονική "Ιστορία του λιπογράμματος" του Ζορζ Περέκ, για ν’ ακολουθήσουν δύο φόροι τιμής (από τη Λίζυ Τσιριμώκου και τον Αχιλλέα Κυριακίδη) στον Περέκ, αυτόν τον απίθανο τύπο που λάμπρυνε το κίνημα όσο κανείς άλλος.

Στο Δεύτερο Μέρος ("Παιδική Σκηνή"), τα παιδία παίζει: η Σασίλ Ιγγλάση Μαργάλλου (ουλιπιανό ψευδώνυμο της γνωστής μεταφράστριας) αναμετράται με το περιβόητο λιπογράμματο μυθιστόρημα του Περέκ, "La Disparition" (Η αφάνιση), αποδίδοντας στη γλώσσα μας μικρό απόσπασμα, ο έτερος Πάπας του κινήματος, Ρεμόν Κενό, βάζει τα μαθηματικά στη λογοτεχνία (ή τη λογοτεχνία στα μαθηματικά) με δύο σπαρταριστά κείμενα ("Τα θεμέλια της λογοτεχνίας κατά Ντέιβιντ Χίλμπερτ" και "Μερικές σύντομες παρατηρήσεις σχετικά με τις αεροδυναμικές ιδιότητες της πρόσθεσης"), ο Ζακ Ρουμπό μάς κοινοποιεί μια μακρόχρονη αλληλογραφία που δεν μπορεί να τελειώσει γιατί δεν άρχισε ποτέ ("Αλληλογραφία"), ενώ, αντιθέτως, εκείνη του Ερβέ Λε Τελιέ με τον Φρανσουά Μιτεράν, που ακολουθεί, όχι μόνο άρχισε αλλά συνεχίστηκε και μετά το θάνατο του τελευταίου ("Εγώ και ο Φρανσουά"), ο Αχιλλέας Κυριακίδης επιχειρεί να λύσει μια δύσκολη ουλιπιανή άσκηση ("Φορητό εργοστάσιο επεξεργασίας λημμάτων") και δοκιμάζει διάφορες παραλλαγές στη γνωστή σαιξπηρική διερώτηση ("To Be Or Not To Be"), και, τέλος, ο σύγχρονος ουαλός συγγραφέας Ρις Χιουζ γράφει ένα ουλιπιανό κείμενο ειδικά για την παρούσα έκδοση ("Μπήκα στο δάσος τα μεσάνυχτα"), που το μεταφράζει με ακροβατική δεξιοτεχνία ο Μιχάλης Μουλάκης.

 

Ο Αχιλλέας Κυριακίδης γεννήθηκε το 1946 στο Κάιρο. Ζει και εργάζεται στην Αθήνα. Έχει εκδώσει εννέα βιβλία με διηγήματα, μικρά πεζά και δοκίμια (κινηματογραφικά και φιλολογικά), έχει γράψει τρία σενάρια που γυρίστηκαν σε ισάριθμες κινηματογραφικές ταινίες μεγάλου μήκους, και έχει σκηνοθετήσει επτά ταινίες μικρού μήκους σε δικά του σενάρια. Κυκλοφορούν πάνω από σαράντα πέντε μεταφράσεις του έργων συγγραφέων όπως ο Χόρχε Λουίς Μπόρχες, ο Ζορζ Περέκ, ο Ρεϊμόν Κενό, ο Λουίς Σεπούλβεδα, ο Αλφρέντ Ζαρί, ο Ρολάν Τοπόρ, ο Άντριου Κρούμι, ο Ζαν Εσενόζ, ο Κάρλο Φραμπέτι κ.ά. Το 2004 τιμήθηκε με το Κρατικό Βραβείο Διηγήματος για τις "Τεχνητές αναπνοές", το 2006 με το Κρατικό Βραβείο Μετάφρασης, για τη μετάφραση των πεζογραφικών "Απάντων" του Χόρχε Λουίς Μπόρχες (στην οριστική έκδοση των "Ελληνικών Γραμμάτων" -η απονομή έγινε το 2007), την επόμενη χρονιά με το Διεθνές Βραβείο Καβάφη Μετάφρασης, στο πλαίσιο των Καβαφείων 2007, και το 2009 με το Βραβείο Λογοτεχνικής Μετάφρασης Γαλλόφωνης Λογοτεχνίας του ΕΚΕΜΕΛ, για τη μετάφραση του μυθιστορήματος "Στο cafe της χαμένης νιότης" του Πατρίκ Μοντιανό.

Σχετικές ειδήσεις
Έγκλημα και κρίση: γραφές και μεταγραφές της σύγχρονης αστυνομικής λογοτεχνίας
23.11.2016 12:20
Τι είναι η αστυνομική λογοτεχνία; Πρωτεϊκό λογοτεχνικό είδος που προσαρμόζεται στον καιρό με τον καλύτερο τρόπο ή κατεξοχήν δείγμα της μαζικής λογοτεχνίας-παραλογοτεχνίας; Υψηλής ποιότητας κοινωνική, πολιτική, λαϊκή λογοτεχνία ή τυποποιημένο εμπορικό προϊόν της εκδοτικής βιομηχανίας;
Η λογοτεχνία σού αλλάζει τη ζωή: «Όταν η ποίηση συναντά τον στίχο. Όταν η λογοτεχνία γίνεται τραγούδι»
07.11.2016 09:49
Η Εριφύλη Μαρωνίτη και ο Δημήτρης Στεφανάκης υποδέχονται τον Μάνο Ελευθερίου, την Πέμπτη 10 Νοεμβρίου 2016, στον ΙΑΝΟ και συνομιλούν μαζί του στο πλαίσιο του κύκλου συζητήσεων με τίτλο "Η λογοτεχνία σού αλλάζει τη ζωή" με θέμα: «Όταν η ποίηση συναντά τον στίχο. Όταν η λογοτεχνία γίνεται τραγούδι».
Η λογοτεχνία σού αλλάζει τη ζωή: Πώς η λογοτεχνία γίνεται θέαμα
21.09.2016 11:47
Ο Δημήτρης Στεφανάκης και ο ΙΑΝΟS συνεχίζουν για δεύτερη σεζόν τον Κύκλο Συζητήσεων «Η λογοτεχνία σού αλλάζει τη ζωή».
Ξένη λογοτεχνία και θέματα Μετάφρασης στο επίκεντρο της 13ης ΔΕΒΘ
27.04.2016 16:11
Το πνεύμα της πολυπολιτισμικότητας που διέπει το διεθνή χαρακτήρα της ΔΕΒΘ υποστηρίζεται στη φετινή διοργάνωση με τη συμμετοχή 23 ξένων συγγραφέων και ένα φεστιβάλ Μετάφρασης που θέτει και πραγματεύεται τα ζητήματα της γλώσσας και της επικοινωνίας των ιδεών μέσω των μεταφραστών.
Ο Δημήτρης Στεφανάκης & ο Πέτρος Τατσόπουλος συζητούν για
16.03.2016 09:50
Ο Δημήτρης Στεφανάκης ξεκινάει στον ΙΑΝΟ, τον κύκλο συζητήσεων με τίτλο «Η λογοτεχνία σού αλλάζει τη ζωή». Μέσα από το βιβλίο του Πώς η λογοτεχνία σού αλλάζει τη ζωή εκδ. Ψυχογιός, ο συγγραφέας θα εξετάσει με το κοινό και με διαφορετικούς κάθε φορά συνομιλητές, διάφορα κεφάλαια του βιβλίου.