Παρασκευή, 9 Δεκεμβρίου 2016

Άπαντα τα ποιητικά - Μενέλαος Λουντέμης

Άπαντα τα ποιητικά - Μενέλαος Λουντέμης

Από τις εκδόσεις Πατάκη κυκλοφορεί το βιβλίο Άπαντα τα ποιητικά του Μενέλαου Λουντέμη.

 

Συμπληρωματικό της δημοφιλέστατης πεζογραφίας του, το –λιγότερο γνωστό– ποιητικό έργο του Μενέλαου Λουντέμη μάς συστήνει εκ νέου έναν γνήσια αριστερό συγγραφέα. Μακριά από κομματικές παρωπίδες, αυτός ο λυρικός της κοινωνικής στράτευσης εμφανίζεται και μέσα στην ποίησή του ως ένας βαθιά ανθρωπιστής λογοτέχνης. Υμνητής της απλής ζωής του λαού, αλλά και γενναία μαχόμενος κατά των πάσης φύσεως καταπιέσεων και διακρίσεων, ταυτίζει τον Έρωτα με την Ελευθερία και μας καλεί να αγωνιστούμε για έναν καλύτερο κόσμο.

 

Μενέλαος Λουντέμης (1906-1977) Ο Μενέλαος Λουντέμης γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη. Το πραγματικό του όνομα ήταν Δημήτρης Βαλασιάδης και προερχόταν από εύπορη οικογένεια της Πόλης που χρεοκόπησε μετά από την εγκατάστασή της στο ελληνικό κράτος. Σε παιδική ηλικία έζησε για λίγο στο κρατικό οικοτροφείο της Έδεσσας, σύντομα όμως μπήκε στη βιοπάλη (γραμματοδιδάσκαλος, ψάλτης, εργάτης στα τεχνικά έργα του Γαλλικού ποταμού). Πήρε μέρος στην Εθνική Αντίσταση και εντάχθηκε στο ΕΑΜ, όπου διετέλεσε και γραμματέας της οργάνωσης διανοουμένων. Κατά τη διάρκεια του εμφυλίου εξορίστηκε στη Μακρόνησο και τον Άη Στράτη και το 1958 πέρασε από δίκη για το βιβλίο του "Βουρκωμένες μέρες". Από το 1958 ως τη μεταπολίτευση του 1974 έζησε αυτοεξόριστος στη Ρουμανία, ενώ κατά τη διάρκεια της δικτατορίας του Παπαδόπουλου του είχε αφαιρεθεί η ελληνική ιθαγένεια. Πέθανε στην Αθήνα, ενώ οδηγούσε, από καρδιακή προσβολή. Την πρώτη του εμφάνιση στη λογοτεχνία πραγματοποίησε γύρω στο 1930 με δημοσιεύσεις ποιημάτων και διηγημάτων στο περιοδικό "Νέα Εστία". Το 1938 εξέδωσε τη συλλογή διηγημάτων "Τα πλοία δεν άραξαν", για την οποία τιμήθηκε με το Μέγα Κρατικό Βραβείο Πεζογραφίας. Τιμήθηκε επίσης με το βραβείο της Χρυσής Δάφνης Πανευρώπης ( Παρίσι, 1951). Το σύνολο του έργου του καλύπτει όλα σχεδόν τα είδη του γραπτού λόγου (πεζογραφία, ποίηση, δοκίμιο, θέατρο, παιδική λογοτεχνία, μετάφραση κ.α.). Ο Μενέλαος Λουντέμης ανήκει στους έλληνες λογοτέχνες του μεσοπολέμου που στράφηκαν προς τον κοινωνικό ρεαλισμό. Η ιδιοτυπία του έργου του έγκειται στον "ερασιτεχνικό" τρόπο γραφής, τον οποίο υπηρέτησε εν πλήρει συνειδήσει, καθώς ο ίδιος υποστήριζε πως δε τον ενδιαφέρει η Τέχνη αλλά η καταγραφή της πραγματικότητας και η κατάδειξη της κοινωνικής ανισότητας. Παρόλα αυτά στο σύνολο του έργου του δεσπόζει η τάση του να στρέφεται εξ' ολοκλήρου γύρω από ένα κεντρικό πρόσωπο-αφηγητή (που συνήθως παραπέμπει στον ίδιο το συγγραφέα), που ανήκει στους περιθωριακούς τύπους των καταπιεσμένων κοινωνικά στρωμάτων και το οποίο μας δίνει την προσωπική του οπτική της μοναξιάς, του ανεκπλήρωτου του έρωτα και της δυστυχίας του κόσμου. Το έργο του είναι έντονα επηρεασμένο από την ευρωπαϊκή λογοτεχνία του ρεύματος του σοσιαλιστικού ρεαλισμού (Κνουτ Χάμσουν, Μαξίμ Γκόρκι, Παναΐτ Ιστράτι κ.α.): ρεαλιστική απεικόνιση τοπίων και προσώπων με έντονη αισθηματολογία που αγγίζει κάποτε το μελοδραματισμό, βιωματική γραφή, ηθογραφικά και συμβολικά στοιχεία. Σε έργα του όπως το "Συννεφιάζει" και το "Ένα παιδί μετράει τ’ άστρα" αξιοσημείωτη είναι η ψυχογραφική τεχνική του που δημιουργεί ολοκληρωμένους, ζωντανούς χαρακτήρες, οι οποίοι συναπαρτίζουν μια ολόκληρη μικρή κοινωνία, και η αφηγηματική δύναμη. Για περισσότερα βιογραφικά στοιχεία του Μενέλαου Λουντέμη βλ. Ζήρας Αλεξ., "Λουντέμης Μενέλαος", Παγκόσμιο Βιογραφικό Λεξικό 5. Αθήνα, Εκδοτική Αθηνών, 1986 και Χατζηβασιλείου Βαγγέλης, "Μενέλαος Λουντέμης", Η μεσοπολεμική πεζογραφία · Από τον πρώτο ως τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο (1914-1939) Ε΄, σ.232-252. Αθήνα, Σοκόλης, 1992. (Πηγή: Αρχείο Ελλήνων Λογοτεχνών, Ε.ΚΕ.ΒΙ.).

Σχετικές ειδήσεις
Τα Ποιητικά - Τεύχος 22
15.06.2016 12:46
Από τις εκδόσεις Γκοβόστη κυκλοφορεί το τεύχος 22 του περιοδικού Τα Ποιητικά, με σελίδες αφιερωμένες στον Κώστα Στεργιόπουλο.
Το ατελιέ και άλλα ποιήματα - Εριφύλη Κανίνια
16.05.2016 11:54
Από τις εκδόσεις Κίχλη κυκλοφορεί η ποιητικά συλλογή, Το ατελιέ και άλλα ποιήματα της Εριφύλης Κανίνια.
Ποιητικοί διάλογοι στο βιβλιοπωλείο De Profundis τον Απρίλιο
30.03.2016 09:38
Το περιοδικό ποίησης Τα ποιητικά και οι εκδόσεις Γκοβόστη συνεχίζουν για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά με αναγνώσεις ποιημάτων από νέους και νεότατους στην πλειονότητά τους ποιητές, εμπλουτίζοντας τα 90 χρόνια αδιάκοπης εκπολιτιστικής εργασίας τους με τη συνεισφορά στην ποίηση, και δη την προαγωγή του σύγχρονου ποιητικού λόγου.
Ποιητικοί διάλογοι στο βιβλιοπωλείο De Profundis
10.02.2016 10:48
Το περιοδικό ποίησης Τα ποιητικά και οι εκδόσεις Γκοβόστη συνεχίζουν για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά με αναγνώσεις ποιημάτων από νέους και νεότατους στην πλειονότητά τους ποιητές, εμπλουτίζοντας τα 90 χρόνια αδιάκοπης εκπολιτιστικής εργασίας τους με τη συνεισφορά στην ποίηση, και δη την προαγωγή του σύγχρονου ποιητικού λόγου
Ποιητικοί διάλογοι στο βιβλιοπωλείο De Profundis
15.01.2016 09:53
Το περιοδικό ποίησης Τα ποιητικά και οι εκδόσεις Γκοβόστη συνεχίζουν για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά με αναγνώσεις ποιημάτων από νέους και νεότατους στην πλειονότητά τους ποιητές, εμπλουτίζοντας τα 90 χρόνια αδιάκοπης εκπολιτιστικής εργασίας τους με τη συνεισφορά στην ποίηση, και δη την προαγωγή του σύγχρονου ποιητικού λόγου.