Παρασκευή, 24 Φεβρουαρίου 2017
Άντρας που πέφτει - Νικόλας Σεβαστάκης: Κριτική βιβλίου
Δημοσίευση: Τρίτη, 15 Μαρτίου 2016 10:03
Άντρας που πέφτει - Νικόλας Σεβαστάκης: Κριτική βιβλίου

Η σειρά διηγημάτων του Νικόλα Σεβαστάκη προσγειώνεται ομαλά και ανώμαλα στην ελληνική πραγματικότητα, αυτήν που τον εμπνέει να την "ζωγραφίσει" με την πένα του γιατί τα χρώματά της αν και σκούρα πολλές φορές, αποτυπώνουν σχεδόν απόλυτα τις ζωές αυτών που περιγράφονται.

Ο Σεβαστάκης παραδίδει στον αναγνώστη μία πραγματική συλλογή εμπειριών, ένα παζλ στιγμών που κοστίζουν ιδρώτα για τον συγγραφέα και απαιτούν δύναμη γιατί πολύ απλά προέρχονται από ανθρώπους ακριβώς σαν και εμάς, ανθρώπους που άλλοτε σκοντάφτουν και πέφτουν, άλλοτε επαναπροσδιορίζονται μέσα από ένα πλέγμα τύχης ή ατυχίας και άλλοτε πασχίζουν να εξέλθουν χωρίς επιτυχία της προσωπικής τους πτώσης. Οι πρωταγωνιστές του Σεβαστάκη δεν ζητούν απαραίτητα την βοήθεια που θα περίμενε κανείς αλλά μοιάζει να περιμένουν στην γωνία για να δώσουν ραντεβού με την προδιαγεγραμμένη μοίρα που τους ακολουθεί ίσως και εν γνώση τους. Και εδώ επίκειται ένα καίριο ερώτημα: Η πτώση που βιώνουν, αυτή η επώδυνη συντριβή που συμβαίνει μέσα τους, αυτό το κατρακύλισμα σε χώρους άγνωστους αλλά και γνωστούς μαζί είναι συμπτώσεις μίας ειμαρμένης ή είναι γεγονός που παρασέρνει τους ήρωές του σε βαθιά ποτάμια αυτοανακάλυψης και ίσως απώλειας ελέω αδυναμίας αντίδρασης; Ο Σεβαστάκης αφήνει την απάντηση να πλανάται στους κόσμους μέσα στους οποίους τοποθετεί τα πρόσωπα που επέλεξε να σχεδιάσει με όλα τα μέσα που διαθέτει.

Ο Σεβαστάκης είναι ολιγαρκής στον τρόπο προσέγγισης, τα διηγήματά του μοιάζουν με μικρά κάδρα ανθρώπων που πολλές φορές κοσμούν τους τοίχους, έτσι για να θυμάται κάποιος αυτούς που έφυγαν και να βιώνει εκούσια την απώλειά τους. Ή πάλι αυτά τα μικρά πορτραίτα του είναι ό,τι καλύτερο αφήνει πίσω του ως ανάγλυφα ενθύμια περιόδων ανθρώπων που άλλαξαν, πόνεσαν, χάρηκαν, σημαδεύτηκαν από προσωπικές τους εικόνες, τις οποίες δεν θέλησαν να ξεσκεπάσουν και ο ίδιος αναλαμβάνει να αποκαλύψει χτυπώντας αδιάκριτα ή ανοίγοντας ίσα ίσα την πόρτα της ζωής του για να το καταφέρει. Όπως και στα εύστοχα δημοσιογραφικά του άρθρα έτσι και εδώ, δεν διστάζει να προβάλει τον συλλογισμό, την αγωνία, την κούραση, την αινιγματική φυσιογνωμία, την ανακούφιση που αισθάνονται οι πρωταγωνιστές του. Είναι άνθρωποι που συναντά γύρω του και αφουγκράζεται χωρίς πανικό τον παλμό τους και αναδεικνύει την γύμνια των συναισθημάτων τους σε ένα παιχνίδι κρυφής παρακολούθησης που στήνει με σκηνοθετικό τρόπο για να τους εκμαιεύσει πληροφορίες χρήσιμες για την ανάδειξη των προσωπικοτήτων τους. Πολύτιμος αρωγός σε αυτό το εγχείρημα και εργαλειοθήκη του είναι οι ίδιες οι λέξεις, οι παρομοιώσεις, τα ειρωνικά σχόλια, τα όμορφα πλασμένα αστεία που επιστρατεύει, είναι η γλώσσα που χρησιμοποιεί και βάζει τα καλά της για να αποδώσει όσα η σκέψη επιτρέπει να βγουν έξω στον κόσμο και να γίνουν τροφή για συζήτηση.

Με τρυφερότητα και αγάπη, με φροντίδα και στοργή, με προσοχή και σύνεση ώστε να μην πληγώσει κάποια από τις ιστορίες του, στέκεται στο ύψος των περιστάσεων και περιγράφει τον Βλάση που είναι αγκαλιά με το σκοτάδι και παλεύει να του ξεφύγει, την Πολυξένη που "νιώθει πως βαδίζει πάνω σε τομάρια ζώων που το αίμα τους δεν έχει στεγνώσει ακόμα" όπως αναφέρει ο ίδιος. Ή πάλι τον Αιμίλιο στην προσωπική και ιδιαίτερα φτιαγμένη από την ξαφνική κατηφόρα του στο βάθος του τούνελ και τον φίλο του να αναφέρει χαρακτηριστικά για την περίπτωσή του: "Τον ακολούθησα ως την ξαφνική του εξαφάνιση που, στην ιδιόμορφη περίπτωση αυτού του ανθρώπου, ήταν μάλλον κάθοδος στα βάθη της γης παρά ανάληψη στους ουρανούς". Στο "Όνειρο", την ιστορία της Ελένης, ο Σεβαστάκης θα την αφηγηθεί με τον πρέποντα σεβασμό τόσο στην μνήμη του πατέρα που έφυγε για πάντα όσο και στην δική της μελλοντική ζωή χωρίς εκείνον. Θα σταθεί στο πλευρό της μικρής Ελένης για να προσπαθήσει να της εξηγήσει την ξαφνική φυγή του πατέρα της, που όσο άδικη και αν υπήρξε, άφησε πίσω την σκιά του να την συντροφεύει στο ταξίδι της ωριμότητάς της από την παιδικότητα στην σκληρή πολλές φορές εφηβεία. Και θα δηλώσει για λογαριασμό της: "Τώρα δεν ήταν οι λέξεις που έλειπαν, αλλά η αίσθηση, η σχεδόν βεβαιότητα, πως θα έμενε μόνη και απαρηγόρητη με το μυστικό της: να μιλάει σιγανά πίσω από κάποιο χώρισμα". Οι ιστορίες του Σεβαστάκη αφήνουν πίσω τους ανεξίτηλα σημάδια στην διαδρομή του ανθρώπινου χρόνου σκαλισμένα για μας, για όλους μας πάνω στον λογοτεχνικό βράχο.

"Τα όνειρά μας έχουν ένα κομμάτι αλήθειας ακόμα και αν είναι τελείως εκτός του κόσμου τούτου" - Από το διήγημα Το όνειρο

"Θυμόμαστε ίσως ένα ρούχο, μια γενική φτιαξιά, μα σπάνια ένα πρόσωπο: η αοριστία θριαμβεύει στο τέλος" - Από το διήγημα Το ανώφελο της αλήθειας

"Ο μύθος μιας παραλίας, η φήμη μιας πανέμορφης γυναίκας ή ενός σεβάσμιου δασκάλου χτίζονται πάνω στην άρνησή τους να μας παραδοθούν εύκολα. Χωρίς τα δυσπρόσιτα ύψη δεν θα είχαμε ανακαλύψει καμιά "κορυφή" στις τέχνες και στις επιστήμες" - Από το διήγημα Τα αγαθά κόποις κτώνται

Το βιβλίο του Νικόλα Σεβαστάκη, Άντρας που πέφτει, κυκλοφορεί από τις εκδοσεις Πόλις.

Εκτύπωση
Περισσότερα
Φαμπέρ Ο καταστροφέας - Tristan Garcia: Κριτική βιβλίου
20.02.2017 10:07
"Ίσως να ξαναγυρίσει, αλλά δεν είναι πια εδώ. Η ανάμνησή του ξεθωριάζει. Κάτι δικό του μιλάει μέσα μου και με βάζει κατά καιρούς ακόμα σε πειρασμό, όταν κάθομαι στο τραπέζι μου και γράφω. Ζει στα βιβλία μου. Εκεί μόνο, κατά τα άλλα έχει τελειώσει ͘ με στοίχειωσε και με παράτησε" γράφει ο συγγραφέας κλείνοντας την κουρτίνα της αφήγησής του και το μάτι στον ήρωά του Φάμπερ.
Τα αστέρια του Σίντι Μουμέν - Mahi Binebine: Κριτική βιβλίου
13.02.2017 12:08
Η Κόλαση ίσως να απέχει μόλις λίγο από τον επικαλούμενο Παράδεισο, έναν όροφο, ένα τετράγωνο, λίγα χιλιόμετρα, ποιος μπορεί να ξέρει! Μπορεί πάλι ο Παράδεισος για κάποιον να είναι η Κόλαση που εύχεται για τον διπλανό του και τότε γεμίζει με χαρά από το μίσος που νιώθει, ανθρώπινο και αυτό αν και δυστυχώς ακραίο.
1913, Η χρονιά πριν από τη θύελλα - Florian Illies: Κριτική βιβλίου
31.01.2017 10:08
Δεν είναι τυχαίο που ο συγγραφέας αποφάσισε να αφιερώσει ένα ολόκληρο βιβλίο σε αυτή την χρονιά. Το 1913 είναι πράγματι μια χρονιά ορόσημο για τα ευρωπαϊκά δρώμενα, είναι μια χρονιά πέρα για πέρα κομβική, σημαδιακή και χαρακτηριστική για όλα αυτά που έμελλε να επακολουθήσουν.
Η ιστορία μιας ώρας και άλλα διηγήματα - Κέιτ Σοπέν: Κριτική βιβλίου
17.01.2017 10:09
Η Μπερτ Μοριζό υπήρξε από τις πρώτες γυναίκες ζωγράφους του ιμπρεσιονισμού, η οποία ούτε λίγο ούτε πολύ απεικόνισε στους πίνακές της, τους τολμηρούς για την εποχή, μία γυναίκα ελεύθερη, ανεξάρτητη, σίγουρη για τον εαυτό της και μακριά από την αντρική επίβλεψη και πίεση.
Η ώρα του αστεριού - Κλαρίσε Λισπέκτορ: Κριτική βιβλίου
09.01.2017 12:45
Η γέννηση ενός έργου λογοτεχνικού κρύβει μυστήριο, αν δε κρύβει και πόνο, ταλαιπωρία και ανηφορίζει έναν Γολγοθά, τότε καθίσταται έργο που αντέχει στον χρόνο. Δεν είναι σε καμία περίπτωση μία τυπική διαδικασία ή μία υπόθεση απλή αν ο συγγραφέας παλεύει με τον εσώτερο κόσμο του, το σύμπαν του, τον ψυχισμό του.
Μια από τις δύο - Ντανιέλ Σάδα: Κριτική βιβλίου
20.12.2016 10:37
Η Αδριάνα Χιμένες Γκαρσία στην τελευταία φράση στο επίμετρο του βιβλίου γράφει: "Του φαινόταν αδύνατο να γίνει κανείς συγγραφέας χωρίς να έχει αυτί ͘ του ήταν ασύλληπτο να είναι κανείς καλός αφηγητής χωρίς να έχει διαβάσει ποίηση". Αυτά τα λόγια αντανακλούν την πολύ ιδιαίτερη προσωπικότητα και την φιλοσοφία του συγγραφέα περί συγγραφής, ο κόσμος των λέξεων δεν συνάδει με τον κοινό παρονομαστή.
Το μάτι - Vladimir Nabokov: Κριτική βιβλίου
05.12.2016 10:34
"Το θέμα στο Μάτι είναι μία έρευνα που οδηγεί τον πρωταγωνιστή μέσα από έναν κυκεώνα από καθρέφτες στη συγχώνευση δίδυμων εικόνων". Αυτά γράφει ο συγγραφέας στο προλογικό σημείωμα του βιβλίου όπου και αναλύει την φιλοσοφία πίσω από την σύλληψη της ιδέας για το Μάτι.
Η πρώτη φλέβα - Γιάννης Μακριδάκης: Κριτική βιβλίου
21.11.2016 10:56
Ποτέ ο χρόνος δεν είναι αρκετός για να ξετυλίξεις το κουβάρι μιας ζωής και ποτέ κανείς δεν βγαίνει αλώβητος και ατάραχος από την τριβή με το παρελθόν. Ειδικά μάλιστα όταν αυτό στριφογυρίζει και γλυκοκοιτάζει το παρόν σαν την μέλισσα γύρω από το λουλούδι που προσπαθεί να προσγειωθεί για να τραφεί. Εδώ περιγράφονται τα πρόσωπα μίας άλλης εποχής που όμως ακόμα και σήμερα συνεχίζει να υπάρχει γιατί οι άνθρωποι δεν σταμάτησαν να φωτογραφίζουν τις στιγμές τους και την μοναδικότητά τους. Μία γυναίκα και ένας άντρας, δύο κόσμοι παράλληλοι και διαφορετικοί μα τόσο όμοιοι.