Τρίτη, 21 Φεβρουαρίου 2017
Η Δρακοντιά - Στάθης Κοψαχείλης: Κριτική βιβλίου
Δημοσίευση: Δευτέρα, 1 Φεβρουαρίου 2016 10:07
Η Δρακοντιά - Στάθης Κοψαχείλης: Κριτική βιβλίου

Η φύση, ο άνθρωπος, τα ζώα, η αγροτική ζωή, η ομορφιά και η περηφάνια της ψυχής, η πλάση η ίδια, η ιστορία και η αγωνία, η αγριάδα της επαρχίας είναι ορισμένα από τα στοιχεία που ο Κοψαχείλης αγγίζει με τον ειλικρινή του λόγο.

Λόγος που δεν λυγίζει αλλά διατηρείται σταθερά γοητευτικός και μεστός καθ’ όλη την διάρκεια των πλούσιων σε περιεχόμενο διηγημάτων του  με μηνύματα που κανείς οφείλει να λάβει σοβαρά υπόψη του. Ποτισμένα με το άρωμα της ελληνικότητας και την γλώσσα, που αν δεν την κατέχεις δεν την επινοείς, ο Κοψαχείλης με γνήσια υπογραφή ενός ανθρώπου που διαβάζει τις ψυχές των ηρώων που περιγράφει μπορεί και σκιαγραφεί όλα αυτά που συνθέτουν το πάζλ βιωμάτων άλλοτε ευχάριστων και άλλοτε δυσάρεστων και θίγει ζητήματα ευαίσθητα καμωμένα και ζυμωμένα από το εύθραυστο των χαρακτήρων. Αν δεν αναλύσεις τον άνθρωπο δεν μπορείς και να τον κατανοήσεις και εκείνος με ματιά βαθιά διεισδυτική στο ίδιο το παρόν και το παρελθόν, που ανακοινώνει το μέλλον σέβεται τον αναγνώστη γιατί τον προκαλεί να ξαναζήσει μία άλλη εποχή. Και δεν στέκεται μόνο σε αυτό το γεγονός, εμπλουτίζει την σκέψη με πολλές πληροφορίες σαν να επιθυμεί να τον καθίσει στο θρανίο της ιστορίας και να τον διδάξει από τα λάθη ανθρώπων που με τα δικά τους σφάλματα, τις αδυναμίες και τις παραλείψεις έχασαν, πόνεσαν, μίσησαν και χάθηκαν στο τέλος.

Όλα σχεδόν τα διηγήματα που παρουσιάζονται εδώ υπήρξαν κάποτε σκόρπια σε διάφορες δημοσιεύσεις και εδώ είναι όλα μαζεμένα και επικοινωνούν μεταξύ τους ανοίγοντας διάλογο το ένα με το άλλο σαν να θέλουν να γίνουν το ένα συνέχεια του άλλου. Ευφυείς οι τίτλοι , αυθεντικές και ακατέργαστες οι ιστορίες, μοιάζουν να κατεβαίνουν τον δρόμο της έμπνευσης από το μυαλό του συγγραφέα σε συνδυασμό πάντα με τις αφηγήσεις των γηραιότερων, σαν οι τελευταίοι να εκτελούν χρέη ανταποκριτών για όλα αυτά που στηλίτευσαν και σημάδεψαν πολλές φορές οδυνηρά την ελληνική ύπαιθρο και την ιστορία της. Διαβάζουμε για τις αντάρτικες ομάδες που πάλευαν ενάντια στον εχθρό, για δωσίλογους και προδότες που ράγισαν το ηθικό των αντιστασιακών, η ιστορία σε πρώτο πλάνο να σαγηνεύει τον περιπατητή του λόγου του Κοψαχείλη. Ανακαλύπτουμε όμως και την ιδιότητα του ως φυσιοδίφη να βουτάει με μεγάλο μεράκι και ζήλο σε άγνωστα και απάτητα μέρη που κινητοποιούν τον αναγνώστη να εντρυφήσει περαιτέρω στην ιστορία της παράδοσης που απαρτίζεται από πολλά επεισόδια.

Ένα διήγημα με τίτλο «Φοβία για τα μανιτάρια» και ένα άλλο «Χάθηκε η κλήρα του» αναφερόμενο σε έναν γάιδαρο, επικεντρώνονται σε μικρές και σύντομες αλλά πολύ ανατριχιαστικές καταγραφές της αγροτιάς που πλέον τείνουν να εξαφανιστούν. Και μέσα από την αφήγησή του αυτή προκύπτει η αγωνία, ο μόχθος, ο ιδρώτας, ο φόβος για την επιβίωση, την ίδια την ζωή και την αδικία που πολλές φορές ο άνθρωπος επιφυλάσσει στην ίδια την φύση και τα πλάσματά της ενώ εκείνη υπόγεια τον εκδικείται για το κακό που προξένησε. Λιακάδες όμως και συννεφιές γίνονται ένα, αφήνοντας μας μία ζαχαρένια γεύση, μία ιδέα πως η ιδιαιτερότητα του τοπίου γύρω μας είναι η μαγεία, μία ωδή στην απεραντοσύνη που ίσως για λίγο απωλέσαμε αλλά νομοτελειακά θα ανακτήσουμε γιατί έτσι είναι γραφτό.

Ο συγγραφέας είναι το δοχείο εκείνο από το οποίο ξεχύνονται εικόνες και πρόσωπα εποχών που η σκληρότητα και η δυστυχία άφηναν πίσω τους αναμνήσεις αλλά και ένα γλυκό αίσθημα πως άξιζε τον κόπο αυτή η ταλαιπωρία. Γιατί μέσα από αυτήν την δυσκολία ξεπήδησε η έγνοια για τον διπλανό, το συναισθηματικό δέσιμο της οικογένειας, η προσφορά στο σύνολο και η απογύμνωση του εγώ για το καλό του εμείς. Έχει αξία η ακούραστη ανηφόρα του στριμώγματος και ας μην εκτιμάται σε πρώτο επίπεδο, ο χρόνος δείχνει πως η ανθρωπιά προσμετράται στα θετικά εκείνων των εποχών τότε που όλοι γνωρίζονταν μεταξύ τους και οι σχέσεις δεν είχαν αλλοιωθεί από την επέλαση του εγωισμού. Και αν σήμερα έχει χαθεί για πάντα το ενδιαφέρον και όλοι ζουν στον μικρόκοσμό τους χωρίς να νοιάζονται για το τι γίνεται δίπλα τους, αποδεικνύεται πως αυτές οι έννοιες κάποτε έχτιζαν συνειδήσεις και ρίζωναν βαθιά το χορτάρι της αλληλεγγύης. Μέσα από την ποιητικότητα με την οποία ο ίδιος ραντίζει τις εσωτερικές του ανησυχίες, ο Κοψαχείλης δαμάζει τον λόγο και οι λέξεις του γίνονται όπλα στα χέρια του, όπλα από ατσάλι γιατί τόσο ηχηρά είναι τα δείγματα γραφής που χαράζει στο διάβα του. Και τελικά όλα δεν είναι μαύρα, αλλά η φωτεινότητα που έχουμε ανάγκη μέσα μας είναι κάπου εκεί έξω αρκεί να την αναζητήσουμε σε λέξεις και φράσεις καλά κρυμμένες.

«Σκέφτεται τι μπορεί να άφησαν πίσω τους αυτές οι ψυχές, ποιες ανάγκες και ποια ματαιωμένα όνειρα άραγε τις έχουν ξεβράσει σ’ αυτήν εδώ τη βροχερή και μελαγχολική επαρχία, ανάμεσα σε ξένους ανθρώπους, που καλά καλά δεν μπορούν να συνεννοηθούν μαζί τους»

Το βιβλίο του Στάθη Κοψαχείλη, Δρακοντιά, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μελάνι.

Εκτύπωση
Περισσότερα
Φαμπέρ Ο καταστροφέας - Tristan Garcia: Κριτική βιβλίου
20.02.2017 10:07
"Ίσως να ξαναγυρίσει, αλλά δεν είναι πια εδώ. Η ανάμνησή του ξεθωριάζει. Κάτι δικό του μιλάει μέσα μου και με βάζει κατά καιρούς ακόμα σε πειρασμό, όταν κάθομαι στο τραπέζι μου και γράφω. Ζει στα βιβλία μου. Εκεί μόνο, κατά τα άλλα έχει τελειώσει ͘ με στοίχειωσε και με παράτησε" γράφει ο συγγραφέας κλείνοντας την κουρτίνα της αφήγησής του και το μάτι στον ήρωά του Φάμπερ.
Τα αστέρια του Σίντι Μουμέν - Mahi Binebine: Κριτική βιβλίου
13.02.2017 12:08
Η Κόλαση ίσως να απέχει μόλις λίγο από τον επικαλούμενο Παράδεισο, έναν όροφο, ένα τετράγωνο, λίγα χιλιόμετρα, ποιος μπορεί να ξέρει! Μπορεί πάλι ο Παράδεισος για κάποιον να είναι η Κόλαση που εύχεται για τον διπλανό του και τότε γεμίζει με χαρά από το μίσος που νιώθει, ανθρώπινο και αυτό αν και δυστυχώς ακραίο.
1913, Η χρονιά πριν από τη θύελλα - Florian Illies: Κριτική βιβλίου
31.01.2017 10:08
Δεν είναι τυχαίο που ο συγγραφέας αποφάσισε να αφιερώσει ένα ολόκληρο βιβλίο σε αυτή την χρονιά. Το 1913 είναι πράγματι μια χρονιά ορόσημο για τα ευρωπαϊκά δρώμενα, είναι μια χρονιά πέρα για πέρα κομβική, σημαδιακή και χαρακτηριστική για όλα αυτά που έμελλε να επακολουθήσουν.
Η ιστορία μιας ώρας και άλλα διηγήματα - Κέιτ Σοπέν: Κριτική βιβλίου
17.01.2017 10:09
Η Μπερτ Μοριζό υπήρξε από τις πρώτες γυναίκες ζωγράφους του ιμπρεσιονισμού, η οποία ούτε λίγο ούτε πολύ απεικόνισε στους πίνακές της, τους τολμηρούς για την εποχή, μία γυναίκα ελεύθερη, ανεξάρτητη, σίγουρη για τον εαυτό της και μακριά από την αντρική επίβλεψη και πίεση.
Η ώρα του αστεριού - Κλαρίσε Λισπέκτορ: Κριτική βιβλίου
09.01.2017 12:45
Η γέννηση ενός έργου λογοτεχνικού κρύβει μυστήριο, αν δε κρύβει και πόνο, ταλαιπωρία και ανηφορίζει έναν Γολγοθά, τότε καθίσταται έργο που αντέχει στον χρόνο. Δεν είναι σε καμία περίπτωση μία τυπική διαδικασία ή μία υπόθεση απλή αν ο συγγραφέας παλεύει με τον εσώτερο κόσμο του, το σύμπαν του, τον ψυχισμό του.
Μια από τις δύο - Ντανιέλ Σάδα: Κριτική βιβλίου
20.12.2016 10:37
Η Αδριάνα Χιμένες Γκαρσία στην τελευταία φράση στο επίμετρο του βιβλίου γράφει: "Του φαινόταν αδύνατο να γίνει κανείς συγγραφέας χωρίς να έχει αυτί ͘ του ήταν ασύλληπτο να είναι κανείς καλός αφηγητής χωρίς να έχει διαβάσει ποίηση". Αυτά τα λόγια αντανακλούν την πολύ ιδιαίτερη προσωπικότητα και την φιλοσοφία του συγγραφέα περί συγγραφής, ο κόσμος των λέξεων δεν συνάδει με τον κοινό παρονομαστή.
Το μάτι - Vladimir Nabokov: Κριτική βιβλίου
05.12.2016 10:34
"Το θέμα στο Μάτι είναι μία έρευνα που οδηγεί τον πρωταγωνιστή μέσα από έναν κυκεώνα από καθρέφτες στη συγχώνευση δίδυμων εικόνων". Αυτά γράφει ο συγγραφέας στο προλογικό σημείωμα του βιβλίου όπου και αναλύει την φιλοσοφία πίσω από την σύλληψη της ιδέας για το Μάτι.
Η πρώτη φλέβα - Γιάννης Μακριδάκης: Κριτική βιβλίου
21.11.2016 10:56
Ποτέ ο χρόνος δεν είναι αρκετός για να ξετυλίξεις το κουβάρι μιας ζωής και ποτέ κανείς δεν βγαίνει αλώβητος και ατάραχος από την τριβή με το παρελθόν. Ειδικά μάλιστα όταν αυτό στριφογυρίζει και γλυκοκοιτάζει το παρόν σαν την μέλισσα γύρω από το λουλούδι που προσπαθεί να προσγειωθεί για να τραφεί. Εδώ περιγράφονται τα πρόσωπα μίας άλλης εποχής που όμως ακόμα και σήμερα συνεχίζει να υπάρχει γιατί οι άνθρωποι δεν σταμάτησαν να φωτογραφίζουν τις στιγμές τους και την μοναδικότητά τους. Μία γυναίκα και ένας άντρας, δύο κόσμοι παράλληλοι και διαφορετικοί μα τόσο όμοιοι.