Δευτέρα, 20 Φεβρουαρίου 2017
Αμερικανική σκουριά - Φίλιπ Μάγιερ: Κριτική βιβλίου
Δημοσίευση: Δευτέρα, 8 Δεκεμβρίου 2014 10:52
Αμερικανική σκουριά - Φίλιπ Μάγιερ: Κριτική βιβλίου

Ο ζωγράφος Πάουλ Κλέε, ως φιλόσοφος της τέχνης και της ζωής , δήλωσε κάποτε το εξής: "Όσο πιο φρικτός γίνεται ο κόσμος, τόσο πιο αφαιρετική γίνεται η τέχνη".


Δεν υπάρχει πιο γλαφυρή απεικόνιση και πιο εύστοχη αναφορά για να ξεκινήσει κανείς την περιγραφή ενός βιβλίου κόλαφου για την κατάσταση στη σύγχρονη Αμερική, την οποία και περιγράφει στο πρώτο του αυτό μυθιστόρημα ο Φίλιπ Μάγιερ με αλήθειες που σπάνε κόκκαλα και σηκώνουν την τρίχα. Εκκεντρικός, ευθύς, καυστικός και σοφά χειμαρρώδης εισβάλει σε έναν κόσμο διαφθοράς, σήψης και ανηθικότητας για να αποκαλύψει, όπως έκαναν κάποτε οι μεγάλοι του είδους όπως ο Φώκνερ, ο Στάινμπεκ και ο Τσίβερ, μία Αμερική που πάσχει και οδηγείται με μαθηματική ακρίβεια στην αποσύνθεση χωρίς να έχει μάθει τίποτα από το πρόσφατο παρελθόν της.


Ποιος αποφασίζει για την δικαιοσύνη και την ευνομία σε μία χώρα που όλα είναι αποτέλεσμα σχέσεων, εξαρτήσεων και διασυνδέσεων; Όταν όλα μυρίζουν μπαρουταποθήκη όπου το φιτίλι είναι έτοιμο να ανάψει και το κουτί της Πανδώρας να ανοίξει, ποια διαφάνεια και ποια καθαρότητα μπορεί να ανατείλει;


Ο Μάγιερ υφαίνει με εξαιρετική γραφή μία ιστορία που αντικατοπτρίζει πλήρως ένα σύγγραμμα μεστό, σκληρό και ρεαλιστικό. Σίγουρα δεν συγκρίνεται με έργα όπως "Τα Σταφύλια της οργής" του Στάινμπεκ ή το "Καθώς ψυχορραγώ" του Φώκνερ που θεωρώ πως ούτε και ο ίδιος επιδιώκει άλλωστε. Η ιστορία δυστυχώς έχει επιδείξει πλείστες φορές την τάση να επαναλαμβάνεται με γεωμετρική πρόοδο και με ένα θράσος ασύλληπτο και όλα αυτά χωρίς την συγκατάθεσή μας. Κανείς λοιπόν δεν θα μπορούσε να αγνοήσει πως ο εγκλεισμός ανθρώπων σε φυλακές που είναι άνδρα κολάσεως και φωλιές αναξιοπρέπειας για το ανθρώπινο είδος και αυτό χωρίς πραγματικές αποδείξεις για την ενοχή τους, είναι από μόνο του ένα γεγονός που φωνάζει ανωμαλία στις κοινωνικές ισορροπίες.


Ο Μάγιερ είναι επίκαιρος, εύληπτος στον λόγο του, ακέραιος στις εικόνες και τους διαλόγους, δεν υφαρπάζει με εντυπωσιασμούς αλλά εγείρει θέσεις και προκαλεί την σκέψη και τον συλλογισμό μας. Είναι μία σκουριασμένη πανοπλία η Αμερική που μας καταθέτει και οι άνθρωποί της βουτηγμένοι στην λάσπη της καθημερινής πάλης με την ίδια τους την οντότητα και ύπαρξη, μάχονται για να βρουν το αυτονόητο, μία ηλιαχτίδα φωτός. Ερωτήματα και απαντήσεις δεν έχει, συμπεράσματα δεν βγάζει γιατί αυτό θα σήμαινε πως γέρνει προς την μία ή την άλλη πλευρά, εδώ απλώς βάζει κυριολεκτικά τα πράγματα στο τραπέζι του προβληματισμού και θέτει τον δάκτυλο επί του τύπου των ήλων. Είναι μία ακτινογραφία τρυπημένη, ένα δίχτυ κομμένο και ένα ποτάμι μολυσμένο η ζωή όταν στην καθορίζουν με μέσα που ήδη έχουν οσμή λάθους και παραπλάνησης διάφοροι τυχάρπαστοι. Γιατί η ζωή των δύο νέων στο μυθιστόρημα βρίσκεται στην άκρη του γκρεμού και τα όνειρά τους σβήνονται πριν ακόμα γραφτούν. Γεύονται από νωρίς πως τους απαγορεύεται να γελούν, να φαντάζονται και να προσβλέπουν στο μέλλον τους, όλα είναι ήδη προδιαγεγραμμένα για αυτούς, όταν ο ένας εκ των δύο, ο Πόε, καλείται να απολογηθεί για ένα έγκλημα που κανείς δεν γνωρίζει αν διέπραξε.


Εσφαλμένες αντιλήψεις, αρρωστημένες συνειδήσεις, κυβερνητικά ανθρωπάρια που παίρνουν αποφάσεις στο όνομα της πάταξης της ασυδοσίας και της αδικίας μετατρέπονται οι ίδιοι σε δυνάστες και καταπατητές της εξουσίας την οποία κλήθηκαν να υπηρετήσουν με σύνεση, ανιδιοτέλεια και καθαρότητα. Μία χώρα πνιγμένη στο έγκλημα, την βία, την κατάρρευση των ευκόλως εννοούμενων αξιών είναι η χώρα που ο Μάγιερ κατηγορεί εμμέσως πλην σαφώς, την καταγγέλλει και την στήνει στο αμερόληπτο δικαστήριο των αναγνωστών που πολλά καταλαβαίνουν και πολλά περισσότερα γνωρίζουν από αυτούς που δεν θέλουν να παραδεχτούν ότι γνωρίζουν ενώ γνωρίζουν και κλείνουν τα μάτια ή κάνουν τα στραβά μάτια. Ένα βιβλίο με ειλικρινή θυμό που εκπέμπει οργή για έναν κόσμο βρώμικο που μπορεί αλλά δεν θέλει να φορέσει ρούχα καθαρά. Όπως λέει και ο ίδιος: "Το μόνο σου καθήκον - κάνε το καλύτερο που μπορείς. Το μόνο πραγματικό αμάρτημα - να μην εκτιμάς τη ζωή". Πόσο ακόμα θα γίνονται τερατουργήματα και παράνομα παιχνίδια πίσω από την κουρτίνα του νόμου εις βάρος αθώων ανθρώπων;


"Όπου και να πας, το πρωί που ξυπνάς το ίδιο πρόσωπο θα αντικρίζεις στον καθρέφτη"


Το βιβλίο του Φίλιπ Μάγιερ, Αμερικανική σκουριά κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Καστανιώτη.


Εκτύπωση
Περισσότερα
Τα αστέρια του Σίντι Μουμέν - Mahi Binebine: Κριτική βιβλίου
13.02.2017 12:08
Η Κόλαση ίσως να απέχει μόλις λίγο από τον επικαλούμενο Παράδεισο, έναν όροφο, ένα τετράγωνο, λίγα χιλιόμετρα, ποιος μπορεί να ξέρει! Μπορεί πάλι ο Παράδεισος για κάποιον να είναι η Κόλαση που εύχεται για τον διπλανό του και τότε γεμίζει με χαρά από το μίσος που νιώθει, ανθρώπινο και αυτό αν και δυστυχώς ακραίο.
1913, Η χρονιά πριν από τη θύελλα - Florian Illies: Κριτική βιβλίου
31.01.2017 10:08
Δεν είναι τυχαίο που ο συγγραφέας αποφάσισε να αφιερώσει ένα ολόκληρο βιβλίο σε αυτή την χρονιά. Το 1913 είναι πράγματι μια χρονιά ορόσημο για τα ευρωπαϊκά δρώμενα, είναι μια χρονιά πέρα για πέρα κομβική, σημαδιακή και χαρακτηριστική για όλα αυτά που έμελλε να επακολουθήσουν.
Η ιστορία μιας ώρας και άλλα διηγήματα - Κέιτ Σοπέν: Κριτική βιβλίου
17.01.2017 10:09
Η Μπερτ Μοριζό υπήρξε από τις πρώτες γυναίκες ζωγράφους του ιμπρεσιονισμού, η οποία ούτε λίγο ούτε πολύ απεικόνισε στους πίνακές της, τους τολμηρούς για την εποχή, μία γυναίκα ελεύθερη, ανεξάρτητη, σίγουρη για τον εαυτό της και μακριά από την αντρική επίβλεψη και πίεση.
Η ώρα του αστεριού - Κλαρίσε Λισπέκτορ: Κριτική βιβλίου
09.01.2017 12:45
Η γέννηση ενός έργου λογοτεχνικού κρύβει μυστήριο, αν δε κρύβει και πόνο, ταλαιπωρία και ανηφορίζει έναν Γολγοθά, τότε καθίσταται έργο που αντέχει στον χρόνο. Δεν είναι σε καμία περίπτωση μία τυπική διαδικασία ή μία υπόθεση απλή αν ο συγγραφέας παλεύει με τον εσώτερο κόσμο του, το σύμπαν του, τον ψυχισμό του.
Μια από τις δύο - Ντανιέλ Σάδα: Κριτική βιβλίου
20.12.2016 10:37
Η Αδριάνα Χιμένες Γκαρσία στην τελευταία φράση στο επίμετρο του βιβλίου γράφει: "Του φαινόταν αδύνατο να γίνει κανείς συγγραφέας χωρίς να έχει αυτί ͘ του ήταν ασύλληπτο να είναι κανείς καλός αφηγητής χωρίς να έχει διαβάσει ποίηση". Αυτά τα λόγια αντανακλούν την πολύ ιδιαίτερη προσωπικότητα και την φιλοσοφία του συγγραφέα περί συγγραφής, ο κόσμος των λέξεων δεν συνάδει με τον κοινό παρονομαστή.
Το μάτι - Vladimir Nabokov: Κριτική βιβλίου
05.12.2016 10:34
"Το θέμα στο Μάτι είναι μία έρευνα που οδηγεί τον πρωταγωνιστή μέσα από έναν κυκεώνα από καθρέφτες στη συγχώνευση δίδυμων εικόνων". Αυτά γράφει ο συγγραφέας στο προλογικό σημείωμα του βιβλίου όπου και αναλύει την φιλοσοφία πίσω από την σύλληψη της ιδέας για το Μάτι.
Η πρώτη φλέβα - Γιάννης Μακριδάκης: Κριτική βιβλίου
21.11.2016 10:56
Ποτέ ο χρόνος δεν είναι αρκετός για να ξετυλίξεις το κουβάρι μιας ζωής και ποτέ κανείς δεν βγαίνει αλώβητος και ατάραχος από την τριβή με το παρελθόν. Ειδικά μάλιστα όταν αυτό στριφογυρίζει και γλυκοκοιτάζει το παρόν σαν την μέλισσα γύρω από το λουλούδι που προσπαθεί να προσγειωθεί για να τραφεί. Εδώ περιγράφονται τα πρόσωπα μίας άλλης εποχής που όμως ακόμα και σήμερα συνεχίζει να υπάρχει γιατί οι άνθρωποι δεν σταμάτησαν να φωτογραφίζουν τις στιγμές τους και την μοναδικότητά τους. Μία γυναίκα και ένας άντρας, δύο κόσμοι παράλληλοι και διαφορετικοί μα τόσο όμοιοι.
Μια ματιά στον κόσμο της Ελίζαμπεθ Γκάσκελ - Αλέξανδρος Κεφαλάς: Κριτική βιβλίου
07.11.2016 10:31
Είναι εξαιρετικά σημαντικό να βλέπουν το φως της δημοσιότητας τέτοιου είδους βιβλία, τα οποία εντρυφούν συνοπτικά μεν, ουσιωδώς δε σε προσωπικότητες που άφησαν το δικό τους ανεξίτηλο σημάδι στην ιστορία της λογοτεχνίας. Αυτό εδώ το μικρό εγχειρίδιο είναι αφιερωμένο στη ζωή της Βρετανίδας Ελίζαμπεθ Γκάσκελ, την οποία λίγοι γνωρίζουν και ακόμα λιγότεροι έχουν διαβάσει.