Παρασκευή, 9 Δεκεμβρίου 2016

Ποιήματα (1945-1998) - Μίλτος Σαχτούρης

Ποιήματα (1945-1998) - Μίλτος Σαχτούρης

Οι εκδόσεις Κέδρος στον τόμο αυτό περιλαμβάνουν το σύνολο του έργου του Μίλτου Σαχτούρη, με τίτλο Ποιήματα (1945-1998), ενός ποιητή από τους πιο χαρακτηριστικούς της μεταπολεμικής πρωτοπορίας, η τέχνη του οποίου εξακολουθεί να επηρεάζει τις νεότερες γενιές. Περιλαμβάνονται οι ποιητικές συλλογές: Η ΛΗΣΜΟΝΗΜΕΝΗ (1945), ΠΑΡΑΛΟΓΑΙΣ (1948), ΜΕ ΤΟ ΠΡΟΣΩΠΟ ΣΤΟΝ ΤΟΙΧΟ (1952), ΟΤΑΝ ΣΑΣ ΜΙΛΩ (1956), ΤΑ ΦΑΣΜΑΤΑ ή Η ΧΑΡΑ ΣΤΟΝ ΑΛΛΟ ΔΡΟΜΟ (1958), Ο ΠΕΡΙΠΑΤΟΣ (1960), ΤΑ ΣΤΙΓΜΑΤΑ (1962), ΣΦΡΑΓΙΔΑ ή Η ΟΓΔΟΗ ΣΕΛΗΝΗ (1964), ΤΟ ΣΚΕΥΟΣ (1971), ΧΡΩΜΟΤΡΑΥΜΑΤΑ (1980), ΕΚΤΟΠΛΑΣΜΑΤΑ (1986), ΚΑΤΑΒΥΘΙΣΗ (1990), ΕΚΤΟΤΕ (1996), ΑΝΑΠΟΔΑ ΓΥΡΙΣΑΝ ΤΑ ΡΟΛΟΓΙΑ (1998).

 

Τα ποιήματά μου εγώ δεν τα γράφω κομματιαστά. Ούτε τα ανακαλύπτω σιγά-σιγά. Το είπα και άλλοτε, μου ξεπηδάνε από μέσα μου μονοκόμματα. Καμιά φορά δύσκολα, αλλά ολόκληρα. Άλλη ιστορία, αν μερικά τα παιδεύω και βδομάδες ολόκληρες, από δω και από κει. Είχα ταξιδέψει, θυμάμαι, ένα καλοκαίρι εκδρομή με τη Γιάννα. Εγώ κλείστηκα και δούλευα τρία ποιήματα μαζί: το «Κύριε», το «Πράσινο απόγευμα» και το «Καφενείο». Και τα τρία ταυτόχρονα. Ούτε κατάλαβα αν πήγα και που πήγα εκδρομή: Αίγινα; Πόρος;

 

Τον ποιητή τίποτε δεν εγγίζει, ούτε ο χρόνος. Γιατί έχει μέσα του το παιδικό, το γεροντικό και το δαιμονικό συγχρόνως.

Μ.Σ.

ΑΥΤΟΣΧΟΛΙΑ, σελ. 253-259, στο βιβλίο Ο ποιητής Μίλτος Σαχτούρης, του Γιάννη Δάλλα, Κέδρος 1997

 

[…] Ο Σαχτούρης είναι, λοιπόν, για τους «μοντέρνους καιρούς» μας ένας ποιητής αρχετυπικών συμβόλων. Το υπέδαφος της ψυχής του είναι και σε αυτόν ο χθόνιος χώρος ενός ομαδικού υποσυνείδητου. Το εγώ του λειτουργεί με έκτακτη αφαιρετική δύναμη σαν ρουφήχτρα. Προς εκεί χωρούν κι κείθε αναχωρούν για τη γνωστή περιπέτεια – «περίπατος» κατά τον Σαχτούρη – όλα τα αιχμηρά και βάναυσα της σύγχρονης ιστορίας: αντικείμενα, συμβάσεις, ραδιουργίες ιδιωτικές ή δημόσιες. Γιατί ο Σαχτούρης έχει τη χάρη και τα πιο «ευτελή» του κοινωνικού περιβάλλοντος να τα κατεβάζει στο υπέδαφος του ποιητικού εγώ του και πάλι να τα ανεβάζει μια αρχετυπική δύναμη στην κοινωνική επιφάνεια. Και αυτή η επιφάνεια, με την κάθε λογής, κατοχικής και μεταπολεμική, τερατωδία της, πολύ συμβάλλει να γίνονται τα πράγματα στοιχειακά και στοιχειωμένα μαζί μέσα του. Αυτός είναι και ο μόνος διάλογός του με την κοινωνική πραγματικότητα.

Αλλιώς η ποίησή του δεν επιδέχεται ετικέτες· δεν γίνεται να καταταχθεί στην κατηγορία ούτε της ιδιωτικής ούτε της κοινωνικής αγωνίας. Ακόμη πιο λάθος, να ερμηνευθεί με κλειδιά σχετικά πρόσφατα.

[…]

Σε μια εποχή με φωνές μπερδεμένες μες στα φαινόμενα, αυτός έχει μια στερεότητα σχεδόν ορυκτή. Και με την αρχετυπική γλώσσα του έχει τη δύναμη να μεταμορφώνει – κυριολεκτικά και τελετουργικά – το περιβάλλον της τρέχουσας «ιστορίας» μας.

Γιάννης Δάλλας, Ο ποιητής Μίλτος Σαχτούρης, Κέδρος 1997

  

Δισέγγονος του υδραίου αγωνιστή του 1821 Γεωργίου Σαχτούρη, ο Μίλτος Σαχτούρης (1919-2005) γεννήθηκε στην Αθήνα. Σπούδασε νομικά χωρίς να ολοκληρώσει τις σπουδές του. Προερχόμενος από πλούσια σχετικά οικογένεια, μπόρεσε να αφιερωθεί στη λογοτεχνία χωρίς να είναι αναγκασμένος να απασχολείται με το βιοπορισμό. Άρχισε να γράφει ποιήματα στη διάρκεια της Κατοχής, οπότε και γνώρισε το Νίκο Εγγονόπουλο και ήρθε σε επαφή με τον υπερρεαλισμό. Το 1944 δημοσίευσε ποιήματα στο περιοδικό Ελεύθερα Γράμματα και ένα χρόνο αργότερα εξέδωσε την πρώτη του ποιητική συλλογή με τίτλο Η λησμονημένη. Ασχολήθηκε επίσης με τη μετάφραση έργων του Μπέρτολτ Μπρεχτ και του Φραντς Κάφκα και συνεργάστηκε με πολλά περιοδικά, Τα Νέα Γράμματα, Τα Νέα Ελληνικά, Τραμ, Τετράδιο, Η Λέξη, Νέα Εστία. Στα ποιήματα του Σαχτούρη, ο κόσμος είναι ενιαίος και κλειστός, απαράλλαχτος και εχθρικός και εντός του ο άνθρωπος διακατέχεται από αγωνία και ασφυκτιά. Έμμεσα αλλά σαφώς πολιτικός, ο λόγος του είναι υπερβολικά απλός και λιτός, αντλεί τη δύναμή του από την καίρια χρήση της λέξης και του συμβόλου, που αυτονομείται και αποκτά τη δική του, ξεχωριστή οντότητα, καθώς σημαίνει το αναπόδραστο. Τιμήθηκε με το πρώτο βραβείο Νέοι Ευρωπαίοι Ποιητές από την ιταλική ραδιοφωνία και τηλεόραση για την συλλογή του Όταν σας μιλώ, 1956, το Β’ Κρατικό Βραβείο Ποίησης για τη συλλογή του Τα στίγματα, 1962, έλαβε τη χορηγία του ιδρύματος Φορντ, 1972, το Α’ Κρατικό Βραβείο Ποίησης, 1987, για τη συλλογή Εκτοπλάσματα και το Μεγάλο Κρατικό Βραβείο για το σύνολο του έργου του, 2003.

Σχετικές ειδήσεις
Ερωτικά ποιήματα - Μαρίνα Ιβάνοβα Τσβετάγιεβα
30.09.2016 10:48
Από τις εκδόσεις Οδός Πανός κυκλοφορεί το βιβλίο, Ερωτικά ποιήματα της Μαρίνα Ιβάνοβα Τσβετάγιεβα σε ανθολόγηση - μετάφραση του Γιάννη Σουλιώτη.
Ποιημάτα [1977 – 2013] - Πάνος Κυπαρίσσης
16.06.2016 11:48
Κυκλοφόρησε ο πρώτος τόμος της συγκεντρωτικής έκδοσης των Ποιημάτων του Πάνου Κυπαρίσση από τις εκδόσεις Γαβριηλίδης.
Θυμάμαι - Ηλιάννα Λυκούδη
19.05.2016 12:16
Από τις εκδόσεις Γαβριηλίδης κυκλοφορεί το βιβλίο, Θυμάμαι. Της Κρήτης ποιήματα της Ηλιάννας Λυκούδη.
Το ατελιέ και άλλα ποιήματα - Εριφύλη Κανίνια
16.05.2016 11:54
Από τις εκδόσεις Κίχλη κυκλοφορεί η ποιητικά συλλογή, Το ατελιέ και άλλα ποιήματα της Εριφύλης Κανίνια.
Ποιήματα - Ελίζαμπεθ Μπίσοπ
14.04.2016 12:21
Οι (.poema..) εκδόσεις παρουσιάζουν τη συλλογή ποιημάτων της Ελίζαμπεθ Μπίσοπ σε μετάφραση του Γιώργου Παναγιωτίδη.