Τρίτη, 21 Φεβρουαρίου 2017
Βιβλίο: Ρωσία Βαγόνι τρίτης θέσεως - Ναταλία Κλιουτσάροβα
Δημοσίευση: Δευτέρα, 16 Δεκεμβρίου 2013 12:01
Βιβλίο: Ρωσία Βαγόνι τρίτης θέσεως - Ναταλία Κλιουτσάροβα

Μία Ρωσία που πνίγεται από την φτώχεια και την ανέχεια, που αιμορραγεί από την δολιοφθορά και οι άνθρωποί της ακροβατούν στο αβέβαιο σήμερα και το ακόμα πιο αβέβαιο μέλλον περιγράφει η Ναταλία Κλιουτσάροβα.

 

Η ρώσικη λογοτεχνία του Γκόρκι, του Ντοστογιέφσκι και των άλλων μεγάλων Ρώσων συγγραφέων εστίαζε στα δεινά των ανθρώπων της εποχής. Η ρώσικη αρκούδα της αδικίας και της στασιμότητας, που με τα νύχια της πνίγει κάθε διαφορετικό και κατατροπώνει καθετί που υπόσχεται αλλαγή και μεταβολή, δεν κοιμήθηκε ποτέ και βρίσκεται σήμερα όσο ποτέ επικίνδυνη να απειλεί τον σεβασμό και την αξιοπρέπεια των Ρώσων και όχι μόνο πολιτών. Η Κλιουτσάροβα αποτελεί μία νέα φωνή , φερέλπιδα, επαναστατική και αναγκαία γιατί χρειάζεται η σιωπή, που το σύγχρονο καπιταλιστικό καθεστώς-τέρας της ολιγαρχίας που έχει εγκαθιδρυθεί από τις στάχτες μίας πάλαι ποτέ κραταιάς Σοβιετικής Ένωσης, να ραγίσει και να δεχθεί επίθεση από όποιο δυνατό μετερίζι μήπως και κατορθώσει να πληγεί.

 

Στο σύντομο αυτό μυθιστόρημα - αν θυμηθεί κανείς τις εκτενείς δημιουργίες των παλιών δασκάλων θα καταλάβει τι εννοώ - οι ιστορίες ανθρώπων που παλινωδούν και πασχίζουν για την επιβίωση δεν κολακεύει καθόλου το σύγχρονο κοινωνικό γίγνεσθαι σε μία Ρωσία που υποτίθεται πως έχει προοδεύσει και εξελιχθεί αλλά τα γεγονότα και τα δεδομένα μάλλον το αντίθετο διαλαλούν. Σάπια μυαλά ή μάλλον χειρότερα κουτοπόνηρα μυαλά έχουν αγκυλώσει και προκαλέσει καθίζηση στις νοοτροπίες και τις συνθήκες ζωής σε μία Ρωσία που ανέκαθεν επιχειρούσε να αναγεννηθεί μετά την αιμοσταγή Οκτωβριανή επανάσταση και τα παραλειπόμενά της, την σταλινική καταβαράθρωση της ανθρώπινης ύπαρξης με τα βασανιστήρια και την σιβηρική εξορία και τέλος την ντροπή της πτώσης της κατά τα άλλα παντοδύναμης Σοβιετικής Ένωσης. Και αντί της αναμόρφωσης και ανασύνταξης της ρώσικης κοινωνίας και της βελτίωσης της ποιότητας ζωής και των κοινωνικών υπηρεσιών, οι άνθρωποι της γενιάς της Κλιουτσάροβα ήρθαν αντιμέτωποι με μία ολιγομελή ομάδα μαφιόζων και διεφθαρμένων παραγόντων της οικονομικής ζωής, οι οποίοι και λυμαίνονται την πολιτική σκηνή επηρεάζοντας πεπραγμένα και αποφάσεις έχοντας τοποθετήσει σε θέσεις κλειδιά πρόσωπα εξυπηρετώντας τα συμφέροντα τους.

 

Οι κατατρεγμένοι και ταλαιπωρημένοι από την μιζέρια άνθρωποι της Κλιουτσάροβα αγωνιούν, λιγοψυχούν και παραπαίουν σε μία κοινωνία που τους θέλει θύματα στο έλεος της ανασφάλειας και αν προσθέσει κανείς τον φόβο και τον τρόμο που τους διακατέχει μπροστά στο θηρίο των υπηρεσιών ασφαλείας κατάλοιπα μίας αναδιοργανωμένης KGB, τότε το ψηφιδωτό των εικόνων που σχηματίζονται με την ανάγνωση της απόγνωσης που μας περιγράφει, ολοκληρώνεται με απόλυτη "επιτυχία". Κύριος μοχλός της Κλιουτσάροβα δεν είναι άλλος από τον κύριο πρωταγωνιστή της τον Νικίτα έναν άνθρωπο που θυμίζει Προμηθέα και Οδυσσέα μαζί, στον οποίο έχει φορτώσει και αναθέσει την σωτηρία και την παρηγοριά όλων των αναξιοπαθούντων συμπατριωτών της σε μία προσπάθεια να καταπραΰνει όσο γίνεται πιο πολύ τον πόνο και την κατάθλιψη σε ένα παρόν που μοιάζει στοιχειωμένο και νεφελώδες. Μέθυσοι, επαίτες, πόρνες, κοπέλες που έχουν υποστεί βιασμό, παιδιά που ελπίζουν σε ένα καλύτερο μέλλον συνθέτουν το πάζλ των καταφρονεμένων που αδημονούν για μία καλή είδηση και μία ανάσα αισιοδοξίας.

Με στοιχεία ντοστογιεφσκικά όπως αναφέρει εύστοχα και ο μεταφραστής, η Κλιουτσάροβα δίκαια διεκδικεί, παρά το νεαρό της ηλικίας της, μία θέση στο σύγχρονο ρώσικο αλλά και παγκόσμιο λογοτεχνικό γίγνεσθαι γιατί πάνω από όλα αρθρώνει έναν λόγο αληθινό, πραγματιστικό, απογυμνωμένο από επικαλυμμένη ωραιότητα αλλά διατυπωμένο με την απαραίτητη ωμότητα και την σκληρή απεικόνιση μίας τάξης πραγμάτων ακριβώς όπως συμβαίνει τώρα. Παρόλη την όλη απαισιοδοξία που εξασφαλίζει για αυτούς η πολιτική κατάσταση, οι ήρωές της αντλούν μία ελπίδα από την ίδια την ζωή γιατί η λύπη πάντα θα εναλλάσσεται με την χαρά και το φως με το σκοτάδι ακριβώς όπως ο Ντοστογιέφσκι έγραφε πριν χρόνια. Καθόλου τυχαίο της επιτυχίας του λογοτεχνικού της εγχειρήματος είναι το αποκαλυπτικό γεγονός της προσπάθειας φίμωσης της συγγραφέως από τους κύκλους που λαχταρούν για αδράνεια και πλήρη αποστόμωση οποιασδήποτε έκφρασής της. Η κάθε μορφή όμως αντίστασης έχει τέτοια ορμή που τα νερά της παρασέρνουν στο διάβα τους κάθε εμπόδιο, προσμένοντας την κάθαρση. Ο λόγος της Κλιουτσάροβα έχει λόγο να λέγεται.

 

"Εμείς ξέρουμε μόνο εκείνο που κρατάμε στη μνήμη μας, και όχι εκείνο που γράφτηκε στο χαρτί"


Το βιβλίο της Ναταλία Κλιουτσάροβα, Ρωσία Βαγόνι τρίτης θέσεως, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Καστανιώτη.

Εκτύπωση
Περισσότερα
Φαμπέρ Ο καταστροφέας - Tristan Garcia: Κριτική βιβλίου
20.02.2017 10:07
"Ίσως να ξαναγυρίσει, αλλά δεν είναι πια εδώ. Η ανάμνησή του ξεθωριάζει. Κάτι δικό του μιλάει μέσα μου και με βάζει κατά καιρούς ακόμα σε πειρασμό, όταν κάθομαι στο τραπέζι μου και γράφω. Ζει στα βιβλία μου. Εκεί μόνο, κατά τα άλλα έχει τελειώσει ͘ με στοίχειωσε και με παράτησε" γράφει ο συγγραφέας κλείνοντας την κουρτίνα της αφήγησής του και το μάτι στον ήρωά του Φάμπερ.
Τα αστέρια του Σίντι Μουμέν - Mahi Binebine: Κριτική βιβλίου
13.02.2017 12:08
Η Κόλαση ίσως να απέχει μόλις λίγο από τον επικαλούμενο Παράδεισο, έναν όροφο, ένα τετράγωνο, λίγα χιλιόμετρα, ποιος μπορεί να ξέρει! Μπορεί πάλι ο Παράδεισος για κάποιον να είναι η Κόλαση που εύχεται για τον διπλανό του και τότε γεμίζει με χαρά από το μίσος που νιώθει, ανθρώπινο και αυτό αν και δυστυχώς ακραίο.
1913, Η χρονιά πριν από τη θύελλα - Florian Illies: Κριτική βιβλίου
31.01.2017 10:08
Δεν είναι τυχαίο που ο συγγραφέας αποφάσισε να αφιερώσει ένα ολόκληρο βιβλίο σε αυτή την χρονιά. Το 1913 είναι πράγματι μια χρονιά ορόσημο για τα ευρωπαϊκά δρώμενα, είναι μια χρονιά πέρα για πέρα κομβική, σημαδιακή και χαρακτηριστική για όλα αυτά που έμελλε να επακολουθήσουν.
Η ιστορία μιας ώρας και άλλα διηγήματα - Κέιτ Σοπέν: Κριτική βιβλίου
17.01.2017 10:09
Η Μπερτ Μοριζό υπήρξε από τις πρώτες γυναίκες ζωγράφους του ιμπρεσιονισμού, η οποία ούτε λίγο ούτε πολύ απεικόνισε στους πίνακές της, τους τολμηρούς για την εποχή, μία γυναίκα ελεύθερη, ανεξάρτητη, σίγουρη για τον εαυτό της και μακριά από την αντρική επίβλεψη και πίεση.
Η ώρα του αστεριού - Κλαρίσε Λισπέκτορ: Κριτική βιβλίου
09.01.2017 12:45
Η γέννηση ενός έργου λογοτεχνικού κρύβει μυστήριο, αν δε κρύβει και πόνο, ταλαιπωρία και ανηφορίζει έναν Γολγοθά, τότε καθίσταται έργο που αντέχει στον χρόνο. Δεν είναι σε καμία περίπτωση μία τυπική διαδικασία ή μία υπόθεση απλή αν ο συγγραφέας παλεύει με τον εσώτερο κόσμο του, το σύμπαν του, τον ψυχισμό του.
Μια από τις δύο - Ντανιέλ Σάδα: Κριτική βιβλίου
20.12.2016 10:37
Η Αδριάνα Χιμένες Γκαρσία στην τελευταία φράση στο επίμετρο του βιβλίου γράφει: "Του φαινόταν αδύνατο να γίνει κανείς συγγραφέας χωρίς να έχει αυτί ͘ του ήταν ασύλληπτο να είναι κανείς καλός αφηγητής χωρίς να έχει διαβάσει ποίηση". Αυτά τα λόγια αντανακλούν την πολύ ιδιαίτερη προσωπικότητα και την φιλοσοφία του συγγραφέα περί συγγραφής, ο κόσμος των λέξεων δεν συνάδει με τον κοινό παρονομαστή.
Το μάτι - Vladimir Nabokov: Κριτική βιβλίου
05.12.2016 10:34
"Το θέμα στο Μάτι είναι μία έρευνα που οδηγεί τον πρωταγωνιστή μέσα από έναν κυκεώνα από καθρέφτες στη συγχώνευση δίδυμων εικόνων". Αυτά γράφει ο συγγραφέας στο προλογικό σημείωμα του βιβλίου όπου και αναλύει την φιλοσοφία πίσω από την σύλληψη της ιδέας για το Μάτι.
Η πρώτη φλέβα - Γιάννης Μακριδάκης: Κριτική βιβλίου
21.11.2016 10:56
Ποτέ ο χρόνος δεν είναι αρκετός για να ξετυλίξεις το κουβάρι μιας ζωής και ποτέ κανείς δεν βγαίνει αλώβητος και ατάραχος από την τριβή με το παρελθόν. Ειδικά μάλιστα όταν αυτό στριφογυρίζει και γλυκοκοιτάζει το παρόν σαν την μέλισσα γύρω από το λουλούδι που προσπαθεί να προσγειωθεί για να τραφεί. Εδώ περιγράφονται τα πρόσωπα μίας άλλης εποχής που όμως ακόμα και σήμερα συνεχίζει να υπάρχει γιατί οι άνθρωποι δεν σταμάτησαν να φωτογραφίζουν τις στιγμές τους και την μοναδικότητά τους. Μία γυναίκα και ένας άντρας, δύο κόσμοι παράλληλοι και διαφορετικοί μα τόσο όμοιοι.