Κυριακή, 4 Δεκεμβρίου 2016

Η αραβική άνοιξη – Ένας πρώτος απολογισμός: Ομιλία του Ανρί Λοράνς στο Megaron Plus

Η αραβική άνοιξη – Ένας πρώτος απολογισμός: Ομιλία του Ανρί Λοράνς στο Megaron Plus

Το Μέγαρο Μουσικής παρουσιάζει στο πλαίσιο του Megaron Plus την ομιλία του Ανρί Λοράνς, καθηγητή

της Ιστορίας του σύγχρονου αραβικού κόσμου στο Collège de France την Τρίτη 26 Φεβρουαρίου 2013 στις 19.00.

 


O κύκλος διαλέξεων διακεκριμένων εκπροσώπων της σύγχρονης γαλλικής διανόησης από το Collège de France συνεχίζεται στο Megaron Plus με ιδιαίτερη επιτυχία. Οι ομιλίες αυτές φιλοξενούνται στο Μέγαρο σε συνεργασία με τη Πρεσβεία της Γαλλίας στην Ελλάδα και το Γαλλικό Ινστιτούτο Ελλάδος. Μετά τον Καρόλ Μπεφά και τον Αντουάν Κομπανιόν, φθάνει στην Αθήνα για να συναντήσει το κοινό του Megaron Plus, την Τρίτη 26 Φεβρουαρίου (ώρα: 19.00), ο Henry Laurens [Ανρί Λοράνς], κάτοχος της έδρας της Σύγχρονης Ιστορίας του Αραβικού Κόσμου στο Collège de France. Στην ομιλία του ο Ανρί Λοράνς θα επιχειρήσει μια πρώτη αποτίμηση της αραβικής άνοιξης. Η αραβική άνοιξη αποτέλεσε έκπληξη για όλο τον κόσμο. Στην ομιλία του, ο κορυφαίος ειδικός θα αναφερθεί στα ερωτήματα των εξεγέρσεων στον αραβικό κόσμο, τις βάσεις του αυταρχισμού και τις εξελίξεις από τις αρχές του 2011. Τη διάλεξη θα προλογίσει ο Γιάννης Μάζης, καθηγητής Οικονομικής Γεωγραφίας-Γεωπολιτικής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και Πρόεδρος του Τμήματος Τουρκικών και Σύγχρονων Ασιατικών Σπουδών.

 

Το Collège de France (Κολέγιο της Γαλλίας), κόσμημα της επιστημονικής έρευνας και της γαλλικής σκέψης, τα επιτεύγματα των οποίων διαδίδει διεθνώς, συμβάλλει στο διάλογο για την αντιμετώπιση μεγάλων παγκόσμιων προκλήσεων. Είναι Ίδρυμα Ανώτατης Εκπαίδευσης του γαλλικού κράτους χωρίς αντίστοιχό του στον κόσμο. Στην υπηρεσία της έρευνας και της διδασκαλίας από την ίδρυσή του μέχρι σήμερα, συγκεντρώνει κορυφαίους ειδικούς, επιλεγμένους καθηγητές (Γάλλους και αλλοδαπούς), οι οποίοι έχουν αναδειχθεί μέσα από την σπουδαιότητα και την πρωτοτυπία των ερευνών τους, σε ένα ευρύ φάσμα επιστημών: στα Μαθηματικά, τη Φυσική, τη Χημεία, τη Βιολογία, την Ιατρική, τη Φιλοσοφία , τη Φιλολογία, την Ιστορία, την Αρχαιολογία, τη Γλωσσολογία και τις Κοινωνικές Επιστήμες και την Οικονομία.

 

Ο Ανρί Λοράνς (Henry Laurens γ.1954) έχει οργώσει τον Αραβικό Κόσμο, ρίχνει επίμονα φως στις κοινές ρίζες του Ισλαμικού και του Δυτικού Πολιτισμού, ονειρεύεται έναν «κοινό ουμανισμό της Μεσογείου», προσπαθεί να απαντήσει στα απλοϊκά στερεότυπα και υποστηρίζει ότι  δεν υπάρχουν στεγανοί πολιτισμοί, αλλά πολιτισμοί που επικοινωνούν διαρκώς, ακόμα και όταν συγκρούονται σκληρά.

 

Από τους κορυφαίους Γάλλους ειδικούς για τη Μέση Ανατολή και τον ευρύτερο Αραβικό Κόσμο, ο Ανρί Λοράνς είναι καθηγητής στο Κολέγιο της Γαλλίας από το 2004 και στο Εθνικό Ινστιτούτο Ανατολικών Γλωσσών και Πολιτισμών (INALCO) από τη δεκαετία του 80 καθώς και μέλος της εκδοτικής επιτροπής της επιθεώρησης «Maghreb-Machrek».  Διαθέτει μια δύναμη αντίστασης στην απλοϊκότητα και την εμπάθεια  και στα 25 βιβλία που έχει γράψει, μετά από εξαντλητική έρευνα, αφηγείται τις σύνθετες και ταραχώδεις σχέσεις ανάμεσα στη Δύση και το Ισλάμ και φωτίζει τις συγγένειες των πολιτισμών, της σκέψης, της καθημερινότητας και των θρησκειών των δύο κόσμων.

 

Ο Λοράνς προτείνει τη γνώση της ιστορίας ως απάντηση σε κάθε είδους προπαγάνδα και παραπλανητικά σχήματα και μιλάει ανατρεπτικά, αλλά αποδεικτικά, για την κοινή ιστορία σε όλο τον πλούτο και την ποικιλομορφία της. Αποκαλύπτει ότι οι επαφές και οι συναντήσεις Ευρώπης και Ισλάμ επηρέασαν και καθόρισαν τους δύο κόσμους.

 

Το παρελθόν δεν είναι νεκρό, υποστηρίζει ο Λοράνς. Είναι παρών στο σήμερα, αλλά δεν είναι ομοιογενές. Το παρελθόν αποτιμάται από τους νικητές και η αποτίμηση ισχύει για πολλές γενιές, είναι ένα αμάλγαμα γεγονότων, προσωπικών απόψεων και συλλογικών επινοήσεων. Τις αντιλήψεις μας για το Ισλάμ και τη Δύση, τις καθόρισαν σε έναν μεγάλο βαθμό, αναφέρει ο Λοράνς, οι κληρικοί και των δύο πλευρών, που προσπάθησαν φανατικά να πείσουν για σχηματοποιημένες διαφοροποιήσεις μεταξύ των δύο. Οι πιστοί και οι άπιστοι είναι οι πρωταγωνιστές αυτών των αφηγήσεων.

 

Η πραγματική ιστορία είναι πολύ πιο σύνθετη, λέει ο Λοράνς, είναι μια υπόθεση κοινών αξιών, ανθηρού εμπορίου, επινόησης παραδόσεων και αμοιβαίας πολιτισμικής διείσδυσης, μέσα σε ένα μωσαϊκό πολιτικών αντιπαραθέσεων με θρησκευτική ρητορική, που είχαν στόχο τη νομιμοποίηση της εξουσίας και την ενθάρρυνση της αντίστασης. Οι επαφές ανάμεσα στους Μουσουλμάνους και τους Ευρωπαίους αρχίζουν από το 7ο αιώνα, άλλοτε με σύγκρουση και άλλοτε με συνύπαρξη: πόλεμοι, σταυροφορίες, συμμαχίες, διπλωματία, δουλεμπόριο, αμφίδρομη μεταφορά τεχνολογίας, αλληλεπιδράσεις στη σκέψη και τις τέχνες.

 

Ο Ανρί Λοράνς είναι διαρκώς προκλητικός και καινοτόμος.  Στο πρόσφατο βιβλίο του για την ιστορία της Τρομοκρατίας (2010), μιλάει με τη γλώσσα της ιστορίας και θέτει ερωτήματα –ρητορικά και ρεαλιστικά: Η «τρομοκρατία» είναι μια τεχνική πολέμου; Πως θα ορίσουμε αυτή τη μορφή βίας που η οποιαδήποτε υπεράσπισή της αποτελεί αδίκημα; Ποια είναι η πραγματική φύση της τρομοκρατίας και ποιο είναι το μέλλον της; Στα ερωτήματα απαντούν κορυφαίοι ιστορικοί, δικαστικοί και πολιτικοί επιστήμονες.

 

«Το Παλιστινιακό Ζήτημα, 1967-1982», «Ένα όραμα για τη Μεσόγειο», «Αλφόνσος Λαμαρτίνος: Το Ανατολικό Ζήτημα», «Η ιστορία της Τρομοκρατίας» είναι τα βιβλία που ο Λοράνς έγραψε τα τελευταία δύο χρόνια, κάποια με τη δική του μόνο υπογραφή και κάποια σε συνεργασία με άλλους ερευνητές από την INALCO και το CNRS (Εθνικό Κέντρο Επιστημονικής Έρευνας). Στο «Όραμα για τη Μεσόγειο» ο Λοράνς υποστηρίζει με πάθος τον κοινό μεσογειακό ουμανισμό, στην παράδοση του Πολ Βαλερί και του Αλμπέρ Καμύ.

 

Οι κριτικοί θεωρούν τον Λοράνς έναν πραγματικό σοφό, άνθρωπο της γνώσης. Ο ίδιος  το δέχεται, με τον όρο ότι σοφός σημαίνει αυτός που μπορεί να αποδείξει. «Μιλάω με στοιχεία, περιγράφω και δεν καταδικάζω, δε απαλλάσσω κανέναν».


Σε συνεργασία με το Collège de France, την Πρεσβεία της Γαλλίας στην Ελλάδα και το Γαλλικό Ινστιτούτο Ελλάδος

 

Στα γαλλικά με ταυτόχρονη μετάφραση