Πέμπτη, 23 Φεβρουαρίου 2017
Νήσος Λέσβος - Παγκόσμιο Γεωπάρκο UNESCO - Δημήτρης Ταλιάνης: Κριτική βιβλίου
Δημοσίευση: Δευτέρα, 4 Απριλίου 2016 12:58
Νήσος Λέσβος - Παγκόσμιο Γεωπάρκο UNESCO - Δημήτρης Ταλιάνης: Κριτική βιβλίου

«Ο φωτογραφικός φακός αποκαλύπτει τις υποσυνείδητες οπτικές με τον ίδιο τρόπο που η ψυχανάλυση αποκαλύπτει τις υποσυνείδητες αιτίες», έγραφε ο Βάλτερ Μπέντζαμιν για να συνοψίσει μέσα σ’ αυτή τη μικρή φράση τον τρόπο με τον οποίο ένας φωτογράφος μπορεί να εισχωρεί μέσα στην ποιητική της εικόνας, να απομαγνητίζει την οπτική της θεώρηση και να την καταθέτει σε όλους μας, στοχεύοντας στη συνειδητή αποκάλυψη των αιτιών εκείνων που διαμόρφωσαν το πεπρωμένο και μοιραία την τύχη ενός ολόκληρου τοπίου, έτσι όπως αυτά διαφαίνονται πάνω του.

Ο Δημήτρης Ταλιάνης, για μια ακόμη φορά μέσα στο έργο του, κατορθώνει να αποκαλύψει με τον φωτογραφικό του φακό όλες εκείνες τις χρωματικές εναλλαγές που καθόρισαν το γεωπάρκο και το φυσικό τοπίο της Λέσβου και μάλιστα με τρόπο εμβληματικό. Οι φωτογραφίες του αποτυπώνουν ολόκληρη την Ιστορία της νήσου, έτσι όπως διαμορφώθηκε από τα φυσικά φαινόμενα και τον άνθρωπο στην πάροδο των αιώνων με τη χαρακτηριστική λεπτότητα της φωτογραφικής του μαεστρίας.

Φωτογράφος των οπτικών συναισθημάτων ο Ταλιάνης, φωτογραφίζει τη διαύγεια των χρωμάτων σε όλες τις λεπταίσθητες αποχρώσεις που άφησε ο χρόνος και το φως πάνω τους. Τη σμίλη του ανέμου και των κυμάτων να χαράζει με ορμή το σώμα του νησιού και να μεταμορφώνει την πέτρα σε πίνακες αλλόκοσμης αισθητικής. Τον λιθοξόο χρόνο τη στιγμή που  λάξεψε το ερωτικό αντικείμενο της τέχνης του για να δημιουργήσει υπερβατικά σχήματα του πάθους του πάνω στο βράχο της Λέσβου.

Καταγράφει με τη δύναμη της ευαισθησίας του τους αποτυπωμένους ήχους ενός μελαγχολικού πρωινού στο λεσβιακό τοπίο, την ελευθερία των χρωμάτων στην πέτρινη μνήμη του νησιού, τον ανθρώπινο κάματο που μετασχηματίζεται σε ολόχρυσο λάδι ή γαλατερό ούζο, προϊόντα που καθόρισαν τη μοίρα του νησιού. Φωτογραφίζει τις σκιές που πλάγιασαν αρμονικά πάνω στην πέτρα του τοπίου και απροκάλυπτα εισχώρησαν στο εσωτερικό των σπιτιών, αθέατοι μάρτυρες των μυστικών τους, το φως που αχνοροδίζει σε παράκτιες ανατολές, τους ροδαλούς υγροβιότοπους όπου βρίσκει καταφύγιο η σπάνια ζωή, την ευταξία του φθινοπωρινού φωτός και την ανάγκη του ανθρώπου να αγγίξει το χώμα και να πλάσει με τον πηλό την απαρχή της μοίρας του.

Περιδιαβαίνει στους τόπους των ηφαιστειακών πετρωμάτων του νησιού και φωτογραφίζει την αργιλώδη υφή του, τη διάβρωση της πετρωμένης λάβας, τη σχηματική απεικόνιση μιας παλαιάς ηφαιστειακής δραστηριότητας που μοιάζει να πάγωσε στο χρόνο. Από τα αρχαία κατάλοιπα στις Βυζαντινές εκκλησιές και από τη λιτή λαϊκή ζωγραφική του Θεόφιλου ως τις αρχοντικές τοιχογραφίες μιας ευαίσθητης αρχιτεκτονικής, που έσβησε με την πάροδο του χρόνου, ο Ταλιάνης φωτογραφίζει κάθε σημαντική ιστορική, αρχιτεκτονική, λαογραφική πληροφορία που καταγράφηκε στη Λέσβο στήνοντας ένα μωσαϊκό της ανθρωπογεωγραφίας του τόπου.

Ταυτόχρονα, φωτογραφίζει με ενάργεια τους γεωφυσικούς δρόμους του νησιού, τους ιριδισμούς του φωτός πάνω στα ρήγματα που δημιουργήθηκαν, τα επάλληλα στρώματα των πυροκλαστικών σχηματισμών, απομεινάρια αποτυπωμένα στο βράχο του νησιού που ο φακός αναδεικνύει για να αφηγηθεί τη γεωφυσική ιστορία του γενέθλιου τόπου του φωτογράφου.

Και μετά το Σίγρι με τους γιγαντιαίους απολιθωμένους κορμούς μιας παμπάλαιης Σεκόιας ή μιας βελανιδιάς που επιμένουν να στέκονται επιβλητικά ή να γέρνουν στην αγκαλιά των κυμάτων δηλώνοντας με τον τεράστιο κορμό τους το πείσμα της φύσης να παραμείνει ζωντανή μέσα στους αιώνες για να διατρανώνει την υψηλή κυριαρχία της.

Τα χρώματα ολοζώντανα γυαλίζουν στον ήλιο. Κατακόκκινα και γαιώδη, γαλατερά άσπρα και γκριζοσταχτί απολιθώματα δέντρων, καταπράσινα και λευκά από τους κρίνους της θάλασσας, μαύρα του βράχου και της ηφαιστειακής λάβας, μαβί και γαλάζια ή έντονα κίτρινα από τον οργασμό της πανίδας που ευδοκιμεί στο νησί. Χρώματα ολοζώντανα και αδίστακτα. Ατέλειωτα φλυαρούν μέσα στην παντοδυναμία τους και ο Ταλιάνης φωτογραφίζει τη βουερή τους συνομιλία με το παρελθόν και το διηνεκές της ύπαρξής τους προτού η φωτογραφική του αφηγηματική σταθεί για λίγο στα εκθέματα του Μουσείου και στον περιβάλλοντα χώρο του για να συνδιαλαγεί με το φως και τη θάλασσα.

Και το κάνει με ένα σιωπηλό υπαινιγμό, χωρίς φωτογραφικές κραυγές κατασκευασμένων σε εργαστήρια εικόνων, αλλά με τη λιτότητα της γνωστής  φωτογραφικής αισθητικής που διαθέτει,  δίνοντας έτσι την εντύπωση στο θεατή του έργου του πως όλα όσα απεικονίζονται στις σελίδες αυτού του λευκώματος είναι ακριβώς ολόιδια με όλα όσα θα μπορούσε να δει ο ίδιος με τα μάτια του αν βρισκόταν στο ίδιο σημείο. Έτσι το λεύκωμα αυτό γίνεται η αφορμή για ένα ποιητικό ταξίδι σε μια αισθητική διάσταση της οπτικής.

Πέρα όμως από τις εντυπωσιακές φωτογραφίες που αναμφίβολα δυναμώνουν αισθητικά τις σελίδες του το συγκεκριμένο λεύκωμα κοσμείται από τα κείμενα των Νικόλαου Ζούρου, Κωνσταντίνας Μπεντάνα, και Ηλία Βαλιάκου. Εκεί ο αναγνώστης μπορεί να διαβάσει για το γεωφυσικό πάρκο και τη γεωλογία του νησιού, να συλλέξει πληροφορίες για το παρελθόν που το δημιούργησε, έτσι ώστε να αντικρίσει μετά με διαφορετικό μάτι τις φωτογραφίες που ακολουθούν. Παράλληλα ο Πάνος Θεοδωρίδης υπογράφει το εισαγωγικό κείμενο με την ιστορική και οικονομική ανασκόπηση της Λέσβου και την λαογραφική της ταυτότητα δίνοντας την μορφοποιημένη ιδιαιτερότητα του νησιού. Εγγύηση άλλωστε για την ποιότητα της έκδοσης αυτής αποτελεί η επιμέλεια των κειμένων από τον ποιητή Διονύση Καρατζά.

Το φωτογραφικό λεύκωμα Νήσος Λέσβος - Παγκόσμιο Γεωπάρκο UNESCO είναι έκδοση του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας Απολιθωμένου Δάσους Λέσβου, με φωτογραφίες του Δημήτρη Ταλιάνη.

Εκτύπωση
Περισσότερα
Μαύρο φυλαχτό - Βαγγέλης Μπέκας: Κριτική βιβλίου
13.02.2017 10:12
Μια ηρωική εποχή επέλεξε να αναβιώσει στο νέο του βιβλίο ο Βαγγέλης Μπέκας. Μια εποχή, ταυτισμένη με την αποτίναξη του τουρκικού ζυγού και παράλληλα με τον αγώνα των Ελλήνων για την παλιγγενεσία και ταυτόχρονα την ανάκτηση της αξιοπρέπειας και της ελευθερίας. Η ενδελεχής ιστορική έρευνα που έχει κάνει ο συγγραφέας παίζει ένα σπουδαίο ρόλο στην ολοκλήρωση αυτού του έργου και η συγκινητική κινηματογραφική της αποτύπωση μετατρέπει το βιβλίο σε μια κιβωτό καταγραφής της ιστορικής μνήμης που περιστρέφεται γύρω από την ηγετική φυσιογνωμία του βιβλίου, τον Μάρκο και όλους εκείνους τους ήρωες που δορυφορικά κινούνται γύρω του, όπως είναι ο Τζαβέλλας, η μάνα, η Ρίνα, η Δέσπω, η Ελένη κ.ά..
Μετά φόβου - Ελένη Πριοβόλου: Κριτική βιβλίου
24.01.2017 11:44
«Συχνά είναι πιο ασφαλές να είσαι αλυσοδεμένος από το να είσαι ελεύθερος», έγραφε, πριν από κάμποσα χρόνια, ο Κάφκα και η Ελένη Πριοβόλου, στο βιβλίο της «Μετά φόβου» υπογράφει μια ελεγεία για το φόβο της ελευθερίας, για την υποταγή των ονείρων και την εκδίκησή τους, για τις αυταπάτες και τις ψευδαισθήσεις που ποδηγετούν τη ζωή των ανθρώπων και κυρίως την προσωπική, οικογενειακή και κοινωνική τους ελευθερία.
33 Στροφές - Canek Sánchez Guevara: Κριτική βιβλίου
09.01.2017 10:23
Με μια ευρηματική ιδέα ο Κανέκ Σάντσεζ Γκεβάρα διεισδύει στην Ιστορία μιας χώρας που πίστεψε στην ιδέα της επανάστασης και την πραγμάτωσε πριν από κάμποσα χρόνια, περιγράφοντας την τωρινή ζωή των κατοίκων της, την αίσθηση της απογοήτευσης μιας γενιάς και την ελπίδα της να ξεφύγει από τη ρουτίνα μιας χώρας που είδε τις προσδοκίες τα να γκρεμίζονται.
Ο Ελύτης στην Ευρώπη - Paola-Minucci, Χρήστος Μπιντούδης (επιμέλεια): Κριτική βιβλίου
19.12.2016 10:37
«Ο Ελύτης στην Ευρώπη». Πρόκειται για έναν μικρό τόμο που περιλαμβάνει σε επιμέλεια της Paola Maria Minucci και του Χρήστου Μπιντούδη τα Πρακτικά του οµώνυµου Συνεδρίου, που έγινε στο πανεπιστήμιο της Ρώµης το 2006 με αφορμή την συμπλήρωση τότε των δέκα χρόνων από τον θάνατο του Οδυσσέα Ελύτη.
Ο κόσμος ο μικρός ό μέγας! - Οδυσσέας Ελύτης: Κριτική βιβλίου
28.11.2016 10:07
Με την αφορμή της συμπλήρωσης των είκοσι χρόνων από τον θάνατο του νομπελίστα ποιητή κυκλοφόρησε από τις εκδ. Ίκαρος μια ποιητική ανθολογία με αποσπάσματα τόσο από το ποιητικό του έργο όσο και από το πεζογραφικό. Στο πρώτο μέρος του καλαίσθητου αυτού τόμου τα αποσπάσματα είναι στην ελληνική γλώσσα και ακολουθούν αμέσως μεταφρασμένα στην αγγλική, γαλλική, ιταλική και ισπανική γλώσσα.
Ο Τσάρος της αγάπης και της τέκνο - Άντονυ Μάρρα: Κριτική βιβλίου
03.11.2016 10:45
Μετά το εξαιρετικό πρώτο του βιβλίο, τον «Αστερισμό ζωτικών φαινομένων», ένα συγκλονιστικό έργο - που γνώρισε τον έπαινο κριτικών και αναγνωστών παγκοσμίως - για τις βάναυσες πρακτικές που στοχεύουν στην αποδυνάμωση της κοινωνικής ηθικής και τις αξίες που προσπαθούν να επιβιώσουν, ενώ πνίγονται στο αίμα μιας διαστρεβλωμένης Ιστορίας, ο Άντονυ Μάρρα επιστρέφει με το εμβληματικό «Ο τσάρος της αγάπης και της τέκνο», για να επιβεβαιώσει τη συγγραφική του δεινότητα και ταυτόχρονα να δικαιώσει όλους όσοι πίστεψαν από την αρχή, πως πρόκειται για έναν από τους σημαντικότερους πεζογράφους της αμερικανικής λογοτεχνίας.
Έχων σώας τας φρένας και άλλες τρελές ιστορίες - Αργύρης Χιόνης: Κριτική βιβλίου
26.10.2016 13:54
«Έχων σώας τα φρένας & άλλες ιστορίες» τιτλοφορείται η συλλογή εννέα διηγημάτων του Αργύρη Χιόνη που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Κίχλη με επιμέλεια και με κατατοπιστικό επίμετρο της Γιώτας Κριτσέλη και σχέδια της Εύης Τσακνιά.
Αστερισμός ζωτικών φαινομένων - Άντονυ Μάρα: Κριτική βιβλίου
04.10.2016 13:51
Με το πρώτο του βιβλίο ο Άντονυ Μάρα υπογράφει ένα συγκλονιστικό έργο για τη βαρβαρότητα και τον πόλεμο, τις βάναυσες πρακτικές που στοχεύουν στην μοιραία αποδυνάμωση της ηθικής μιας κοινωνίας, τις αξίες που αντιστέκονται πνιγμένες στο αίμα μιας διαστρεβλωμένης Ιστορίας. Ο νεαρός Αμερικανός συγγραφέας στήνει το μυθοπλαστικό του σύμπαν στην Τσετσενία και στους πολέμους που τη ρήμαξαν για να εντοπίσει εκεί τον τρόπο με τον οποίο ο άνθρωπος επιβιώνει ηθικά, πολιτισμικά και κυρίως συναισθηματικά, όταν η ζωή τον παγιδεύσει στη δίνη μιας δεινής μοίρας.