Τρίτη, 6 Δεκεμβρίου 2016
Νήσος Λέσβος - Παγκόσμιο Γεωπάρκο UNESCO - Δημήτρης Ταλιάνης: Κριτική βιβλίου
Δημοσίευση: Δευτέρα, 4 Απριλίου 2016 12:58
Νήσος Λέσβος - Παγκόσμιο Γεωπάρκο UNESCO - Δημήτρης Ταλιάνης: Κριτική βιβλίου

«Ο φωτογραφικός φακός αποκαλύπτει τις υποσυνείδητες οπτικές με τον ίδιο τρόπο που η ψυχανάλυση αποκαλύπτει τις υποσυνείδητες αιτίες», έγραφε ο Βάλτερ Μπέντζαμιν για να συνοψίσει μέσα σ’ αυτή τη μικρή φράση τον τρόπο με τον οποίο ένας φωτογράφος μπορεί να εισχωρεί μέσα στην ποιητική της εικόνας, να απομαγνητίζει την οπτική της θεώρηση και να την καταθέτει σε όλους μας, στοχεύοντας στη συνειδητή αποκάλυψη των αιτιών εκείνων που διαμόρφωσαν το πεπρωμένο και μοιραία την τύχη ενός ολόκληρου τοπίου, έτσι όπως αυτά διαφαίνονται πάνω του.

Ο Δημήτρης Ταλιάνης, για μια ακόμη φορά μέσα στο έργο του, κατορθώνει να αποκαλύψει με τον φωτογραφικό του φακό όλες εκείνες τις χρωματικές εναλλαγές που καθόρισαν το γεωπάρκο και το φυσικό τοπίο της Λέσβου και μάλιστα με τρόπο εμβληματικό. Οι φωτογραφίες του αποτυπώνουν ολόκληρη την Ιστορία της νήσου, έτσι όπως διαμορφώθηκε από τα φυσικά φαινόμενα και τον άνθρωπο στην πάροδο των αιώνων με τη χαρακτηριστική λεπτότητα της φωτογραφικής του μαεστρίας.

Φωτογράφος των οπτικών συναισθημάτων ο Ταλιάνης, φωτογραφίζει τη διαύγεια των χρωμάτων σε όλες τις λεπταίσθητες αποχρώσεις που άφησε ο χρόνος και το φως πάνω τους. Τη σμίλη του ανέμου και των κυμάτων να χαράζει με ορμή το σώμα του νησιού και να μεταμορφώνει την πέτρα σε πίνακες αλλόκοσμης αισθητικής. Τον λιθοξόο χρόνο τη στιγμή που  λάξεψε το ερωτικό αντικείμενο της τέχνης του για να δημιουργήσει υπερβατικά σχήματα του πάθους του πάνω στο βράχο της Λέσβου.

Καταγράφει με τη δύναμη της ευαισθησίας του τους αποτυπωμένους ήχους ενός μελαγχολικού πρωινού στο λεσβιακό τοπίο, την ελευθερία των χρωμάτων στην πέτρινη μνήμη του νησιού, τον ανθρώπινο κάματο που μετασχηματίζεται σε ολόχρυσο λάδι ή γαλατερό ούζο, προϊόντα που καθόρισαν τη μοίρα του νησιού. Φωτογραφίζει τις σκιές που πλάγιασαν αρμονικά πάνω στην πέτρα του τοπίου και απροκάλυπτα εισχώρησαν στο εσωτερικό των σπιτιών, αθέατοι μάρτυρες των μυστικών τους, το φως που αχνοροδίζει σε παράκτιες ανατολές, τους ροδαλούς υγροβιότοπους όπου βρίσκει καταφύγιο η σπάνια ζωή, την ευταξία του φθινοπωρινού φωτός και την ανάγκη του ανθρώπου να αγγίξει το χώμα και να πλάσει με τον πηλό την απαρχή της μοίρας του.

Περιδιαβαίνει στους τόπους των ηφαιστειακών πετρωμάτων του νησιού και φωτογραφίζει την αργιλώδη υφή του, τη διάβρωση της πετρωμένης λάβας, τη σχηματική απεικόνιση μιας παλαιάς ηφαιστειακής δραστηριότητας που μοιάζει να πάγωσε στο χρόνο. Από τα αρχαία κατάλοιπα στις Βυζαντινές εκκλησιές και από τη λιτή λαϊκή ζωγραφική του Θεόφιλου ως τις αρχοντικές τοιχογραφίες μιας ευαίσθητης αρχιτεκτονικής, που έσβησε με την πάροδο του χρόνου, ο Ταλιάνης φωτογραφίζει κάθε σημαντική ιστορική, αρχιτεκτονική, λαογραφική πληροφορία που καταγράφηκε στη Λέσβο στήνοντας ένα μωσαϊκό της ανθρωπογεωγραφίας του τόπου.

Ταυτόχρονα, φωτογραφίζει με ενάργεια τους γεωφυσικούς δρόμους του νησιού, τους ιριδισμούς του φωτός πάνω στα ρήγματα που δημιουργήθηκαν, τα επάλληλα στρώματα των πυροκλαστικών σχηματισμών, απομεινάρια αποτυπωμένα στο βράχο του νησιού που ο φακός αναδεικνύει για να αφηγηθεί τη γεωφυσική ιστορία του γενέθλιου τόπου του φωτογράφου.

Και μετά το Σίγρι με τους γιγαντιαίους απολιθωμένους κορμούς μιας παμπάλαιης Σεκόιας ή μιας βελανιδιάς που επιμένουν να στέκονται επιβλητικά ή να γέρνουν στην αγκαλιά των κυμάτων δηλώνοντας με τον τεράστιο κορμό τους το πείσμα της φύσης να παραμείνει ζωντανή μέσα στους αιώνες για να διατρανώνει την υψηλή κυριαρχία της.

Τα χρώματα ολοζώντανα γυαλίζουν στον ήλιο. Κατακόκκινα και γαιώδη, γαλατερά άσπρα και γκριζοσταχτί απολιθώματα δέντρων, καταπράσινα και λευκά από τους κρίνους της θάλασσας, μαύρα του βράχου και της ηφαιστειακής λάβας, μαβί και γαλάζια ή έντονα κίτρινα από τον οργασμό της πανίδας που ευδοκιμεί στο νησί. Χρώματα ολοζώντανα και αδίστακτα. Ατέλειωτα φλυαρούν μέσα στην παντοδυναμία τους και ο Ταλιάνης φωτογραφίζει τη βουερή τους συνομιλία με το παρελθόν και το διηνεκές της ύπαρξής τους προτού η φωτογραφική του αφηγηματική σταθεί για λίγο στα εκθέματα του Μουσείου και στον περιβάλλοντα χώρο του για να συνδιαλαγεί με το φως και τη θάλασσα.

Και το κάνει με ένα σιωπηλό υπαινιγμό, χωρίς φωτογραφικές κραυγές κατασκευασμένων σε εργαστήρια εικόνων, αλλά με τη λιτότητα της γνωστής  φωτογραφικής αισθητικής που διαθέτει,  δίνοντας έτσι την εντύπωση στο θεατή του έργου του πως όλα όσα απεικονίζονται στις σελίδες αυτού του λευκώματος είναι ακριβώς ολόιδια με όλα όσα θα μπορούσε να δει ο ίδιος με τα μάτια του αν βρισκόταν στο ίδιο σημείο. Έτσι το λεύκωμα αυτό γίνεται η αφορμή για ένα ποιητικό ταξίδι σε μια αισθητική διάσταση της οπτικής.

Πέρα όμως από τις εντυπωσιακές φωτογραφίες που αναμφίβολα δυναμώνουν αισθητικά τις σελίδες του το συγκεκριμένο λεύκωμα κοσμείται από τα κείμενα των Νικόλαου Ζούρου, Κωνσταντίνας Μπεντάνα, και Ηλία Βαλιάκου. Εκεί ο αναγνώστης μπορεί να διαβάσει για το γεωφυσικό πάρκο και τη γεωλογία του νησιού, να συλλέξει πληροφορίες για το παρελθόν που το δημιούργησε, έτσι ώστε να αντικρίσει μετά με διαφορετικό μάτι τις φωτογραφίες που ακολουθούν. Παράλληλα ο Πάνος Θεοδωρίδης υπογράφει το εισαγωγικό κείμενο με την ιστορική και οικονομική ανασκόπηση της Λέσβου και την λαογραφική της ταυτότητα δίνοντας την μορφοποιημένη ιδιαιτερότητα του νησιού. Εγγύηση άλλωστε για την ποιότητα της έκδοσης αυτής αποτελεί η επιμέλεια των κειμένων από τον ποιητή Διονύση Καρατζά.

Το φωτογραφικό λεύκωμα Νήσος Λέσβος - Παγκόσμιο Γεωπάρκο UNESCO είναι έκδοση του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας Απολιθωμένου Δάσους Λέσβου, με φωτογραφίες του Δημήτρη Ταλιάνη.

Εκτύπωση
Περισσότερα
Ο κόσμος ο μικρός ό μέγας! - Οδυσσέας Ελύτης: Κριτική βιβλίου
28.11.2016 10:07
Με την αφορμή της συμπλήρωσης των είκοσι χρόνων από τον θάνατο του νομπελίστα ποιητή κυκλοφόρησε από τις εκδ. Ίκαρος μια ποιητική ανθολογία με αποσπάσματα τόσο από το ποιητικό του έργο όσο και από το πεζογραφικό. Στο πρώτο μέρος του καλαίσθητου αυτού τόμου τα αποσπάσματα είναι στην ελληνική γλώσσα και ακολουθούν αμέσως μεταφρασμένα στην αγγλική, γαλλική, ιταλική και ισπανική γλώσσα.
Ο Τσάρος της αγάπης και της τέκνο - Άντονυ Μάρρα: Κριτική βιβλίου
03.11.2016 10:45
Μετά το εξαιρετικό πρώτο του βιβλίο, τον «Αστερισμό ζωτικών φαινομένων», ένα συγκλονιστικό έργο - που γνώρισε τον έπαινο κριτικών και αναγνωστών παγκοσμίως - για τις βάναυσες πρακτικές που στοχεύουν στην αποδυνάμωση της κοινωνικής ηθικής και τις αξίες που προσπαθούν να επιβιώσουν, ενώ πνίγονται στο αίμα μιας διαστρεβλωμένης Ιστορίας, ο Άντονυ Μάρρα επιστρέφει με το εμβληματικό «Ο τσάρος της αγάπης και της τέκνο», για να επιβεβαιώσει τη συγγραφική του δεινότητα και ταυτόχρονα να δικαιώσει όλους όσοι πίστεψαν από την αρχή, πως πρόκειται για έναν από τους σημαντικότερους πεζογράφους της αμερικανικής λογοτεχνίας.
Έχων σώας τας φρένας και άλλες τρελές ιστορίες - Αργύρης Χιόνης: Κριτική βιβλίου
26.10.2016 13:54
«Έχων σώας τα φρένας & άλλες ιστορίες» τιτλοφορείται η συλλογή εννέα διηγημάτων του Αργύρη Χιόνη που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Κίχλη με επιμέλεια και με κατατοπιστικό επίμετρο της Γιώτας Κριτσέλη και σχέδια της Εύης Τσακνιά.
Αστερισμός ζωτικών φαινομένων - Άντονυ Μάρα: Κριτική βιβλίου
04.10.2016 13:51
Με το πρώτο του βιβλίο ο Άντονυ Μάρα υπογράφει ένα συγκλονιστικό έργο για τη βαρβαρότητα και τον πόλεμο, τις βάναυσες πρακτικές που στοχεύουν στην μοιραία αποδυνάμωση της ηθικής μιας κοινωνίας, τις αξίες που αντιστέκονται πνιγμένες στο αίμα μιας διαστρεβλωμένης Ιστορίας. Ο νεαρός Αμερικανός συγγραφέας στήνει το μυθοπλαστικό του σύμπαν στην Τσετσενία και στους πολέμους που τη ρήμαξαν για να εντοπίσει εκεί τον τρόπο με τον οποίο ο άνθρωπος επιβιώνει ηθικά, πολιτισμικά και κυρίως συναισθηματικά, όταν η ζωή τον παγιδεύσει στη δίνη μιας δεινής μοίρας.
Κατοχή και πείνα - Ιστορίες της κάθε μέρας - Ιουλία Περσάκη: Κριτική βιβλίου
31.08.2016 10:28
Μια νέα ανθολόγηση διηγημάτων της Ιουλίας Περσάκη κυκλοφόρησε μόλις από τις εκδ. Εστία. Πρόκειται για μια σειρά διηγημάτων που περιγράφουν τις μικρές ιστορίες των απλών, καθημερινών ηρώων τους μέσα από τις προσωπικές τους εμπειρίες. Η αφορμή για να γραφτούν αυτά τα διηγήματα είναι πάντοτε ασήμαντα περιστατικά, στα οποία εστιάζει η συγγραφέας, για να φέρει στο φως τις μύχιες σκέψεις των ηρώων της.
Λάιλα - Μέριλιν Ρόμπινσον: Κριτική βιβλίου
04.08.2016 13:52
Η Μέριλιν Ρόμπινσον είναι μια πολυβραβευμένη και αγαπημένη Αμερικανίδα συγγραφέας και το «Λάιλα», το μυθιστόρημα με το οποίο τιμήθηκε με το Εθνικό Βραβείο του Κύκλου των Κριτικών στις ΗΠΑ το 2014, αποτελεί το τρίτο μέρος μιας τριλογίας για την ιστορία δύο οικογενειών παστόρων την εποχή του Κραχ σε μια μικρή πόλη της Αμερικής.
Ποιήματα - Αντώνης Σαμαράκης: Κριτική βιβλίου
07.07.2016 10:15
«Οι στίχοι σας είναι πολύ καλύτεροι από αυτούς που μας είχατε ξαναστείλει. Δουλέψτε επίμονα και προσεχτικά, χωρίς να παραλείψετε να διαβάζετε πολύ. Προσέξτε να μπείτε σ’ έναν καλό δρόμο, τώρα που είσθε ακόμη τόσο νέος. Ελάτε να σας δούμε».
Το μίσος είναι η μισή εκδίκηση - Αιμίλιος Σολωμού: Κριτική βιβλίου
06.06.2016 12:42
«Το μίσος είναι η μισή εκδίκηση… το άλλο μισό είναι η πράξη», γράφει ο Αιμίλιος Σολωμού και καταθέτει τη δική του πράξη αντίδρασης στην τραγική πραγματικότητα της σημερινής εποχής μέσα από ένα αξιόλογο μυθιστόρημα που συνδυάζει στις σελίδες του τη λογοτεχνική αφήγηση με την κοινωνιολογική έρευνα, την ιστορική μελέτη με την αστυνομική πλοκή και, ταυτόχρονα, τονίζει τη διαχρονικότητα των καταστάσεων στο ιστορικό γίγνεσθαι της Ελλάδας.