Παρασκευή, 9 Δεκεμβρίου 2016
Ο Ρόζενκραντζ και ο Γκίλντενστερν είναι νεκροί - Δημήτρης Μυλωνάς: Κριτική θεάτρου
Δημοσίευση: Παρασκευή, 6 Μαρτίου 2015 15:00
Ο Ρόζενκραντζ και ο Γκίλντενστερν είναι νεκροί - Δημήτρης Μυλωνάς: Κριτική θεάτρου

“Η Τέχνη είναι ψέμα που μας κάνει να συνειδητοποιούμε την αλήθεια, τουλάχιστον την αλήθεια που μας δόθηκε να καταλάβουμε.”

Πάμπλο Πικάσο

 

Ο Τομ Στόπαρντ, ο σπουδαίος Βρετανός θεατρικός συγγραφέας του 20ου αιώνα, με την τσέχικη καταγωγή, έγραψε το πρώτο σημαντικό θεατρικό του έργο χρησιμοποιώντας ως πρώτη ύλη τον γνωστό μύθο του Άμλετ , με στόχο να ανοίξει μια νέα προοπτική για το αρχικό κείμενο αλλά και να δημιουργήσει ένα νέο έργο που θέτει μεγάλα ερωτήματα για την τύχη, την ελεύθερη βούληση, την ανθρώπινη ύπαρξη, τα όρια της πραγματικότητας και της ψευδαίσθησης.

 

Η μεγαλοφυΐα του Στόπαρντ έγκειται στο ότι ρίχνει ένα φανταστικό "βλέμμα” στο κόσμο της δημοφιλούς τραγωδίας -την οποία αντιστρέφει- και μας μεταφέρει μία σύγχρονη και παράλογη τραγικοκωμωδία υπό το πρίσμα δύο δευτερευόντων χαρακτήρων. Το αποτέλεσμα: Η πρώτη παράσταση δύο "ασήμαντων" κομπάρσων σε ρόλο πρωταγωνιστή. Στην τέχνη όμως, όπως και στη πραγματική ζωή, τίποτα δεν είναι ασήμαντο.

 

Το εν λόγω έργο στην ολοκληρωμένη εκδοχή του [1], υπό τον τίτλο «Ο Ρόζενκραντζ και ο Γκίλντενστερν είναι νεκροί», που παρουσιάστηκε πρώτη φορά στο Φεστιβάλ του Εδιμβούργου (24 Αυγούστου 1966) από φοιτητές της Οξφόρδης, ενώ την επόμενη χρονιά (11 Απριλίου 1967) ανέβηκε στη σκηνή του Old Vic ως παραγωγή του Εθνικού Θεάτρου, κατέκτησε το κοινό –ειδικά το νεανικό- και έκανε διάσημο τον Sir Tom Stoppard μέσα σε μία νύχτα! Έκτοτε συμπεριλαμβάνεται στο κλασικό ρεπερτόριο ερασιτεχνικών και πειραματικών θεατρικών σχημάτων παγκοσμίως.

 

Η παράσταση


Η εταιρεία θεάτρου «Εν Δράσει», μετά την πρώτη της επιτυχημένη παραγωγή «Γράμματα αγάπης στον Στάλιν» του Χουάν Μαγιόργκα, επέλεξε να αναμετρηθεί με το αριστούργημα του Στόπαρντ, υπό την σκηνοθετική καθοδήγηση του Δημήτρη Μυλωνά.

 

Ο ίδιος, μαζί με την Άννα Ελεφάντη, ανέλαβε την μετάφραση αλλά και την δραματουργική επεξεργασία του κειμένου με στόχο να το επικαιροποιήσει. Θέλοντας λοιπόν να δώσει βαρύτητα στην αυτοαναφορικότητα και στον αυτοσαρκασμό του πρωτοτύπου, υπονόμευσε την ψευδαίσθηση διπλασιάζοντάς την και έτσι δημιούργησε μία σκωπτική απομίμηση της σύγχρονης ανθρώπινης συμπεριφοράς, της ελληνικής παθογένειας αλλά και της θεατρικής τέχνης. Από την αρχή φέρνει το παρασκήνιο στο προσκήνιο, αποδομεί κάθε θεατρική έννοια και συμβατικότητα, προβάλλει την ιδέα του θεάτρου ως ψευδαίσθηση και αποκαλύπτει τους μηχανισμούς του.

 

Ο Γιώργος Παπαπαύλου και ο Γεράσιμος Γεννατάς -ως Ρόζενκραντζ και Γκίλντενστερν αντίστοιχα- αναλαμβάνουν να μας περιγράψουν το “ταξίδι” των δύο περιθωριακών αυλικών του Άμλετ που, βρίσκονται σε πλήρη σύγχυση, ανίκανοι να θυμηθούν το παρελθόν τους και να λάβουν αποφάσεις για την ζωή τους, μπροστά στον επικείμενο θάνατό τους.

 

Το πρωταγωνιστικό δίδυμο ξεκινά να παίζει κορώνα- γράμματα από την αυλή και το φουαγιέ του Επί Κολωνώ για να καταλήξει στη συνέχεια στο σουρεαλιστικό πάτωμα της κεντρικής σκηνής, ενώ ακούγεται ηχογραφημένο το διάσημο σαιξπηρικό ερώτημα «To be or not to be».


Μετά από 92 συνεχείς ρίψεις (!) με το ίδιο αποτέλεσμα (Κορώνα), αρκετούς συλλογισμούς για την θεωρία των πιθανοτήτων, φιλοσοφικούς στοχασμούς και έντονη στιχομυθία, θα συναντήσει τον Παίκτη Θοδωρή Σκυφτούλη και τους Τραγωδούς: Άννα Ελεφάντη, Σπύρο Χατζηαγγελάκη, έναν περιπλανώμενο θίασο -κάτι ανάμεσα σε κλόουν, ακροβάτες, καουμπόιδες της Άγριας Δύσης-, που βρίσκεται σε καιρό παρακμής και επιθυμεί να επιβεβαιώσει τον λόγο της ύπαρξής του σε μία νέα παράσταση αυτοσχεδιασμού. Ο Ρος και ο Γκιλ θα φορέσουν το προσωπείο της καθημερινότητας για να παίξουν στην τραγωδία του Άμλετ, σε έναν "αγώνα" μέχρι τελικής πτώσης..

 

Από ένα σημείο και μετά ηθοποιοί, ρόλοι, χαρακτήρες, ενδοσκηνικοί θεατές μπερδεύονται σε ένα φανταχτερό σόου∙ Όλοι παίζουν και παίζονται∙ Σε αφάνταστα γρήγορο τέμπο αλλάζουν ταυτότητες, μπαινοβγαίνουν από ξύλινα κιβώτια/φέρετρα (με επιγραφές όπως: Metropolitan Opera, Odeon κ.ο.κ), τραγουδάνε, κάνουν ταχυδακτυλουργικά κόλπα, χορεύουν, πετάνε γαρύφαλλα, σπάνε πιάτα, με αποτέλεσμα ο θεατής να χάνεται και να καθίστανται απαραίτητες οι -έξυπνα τοποθετημένες- φωτεινές πινακίδες Άμλετ, Όχι Άμλετ για να καταλάβει ποιο έργο παρακολουθεί.

 

Οφείλω να αναγνωρίσω την ευελιξία και το ταλέντο του πενταμελούς υποκριτικού επιτελείου που καταβάλλει κάθε δυνατή προσπάθεια και σπατάλη ενέργειας για να ακολουθήσει τους φρενήρεις ρυθμούς της φάρσας και να δημιουργήσει εστίες γέλιου για το κοινό. Καθοριστική κρίνεται η παρουσία του Γεράσιμου Γεννατά με τις μιμητικές ικανότητες, την υποκριτική δεινότητα και τον αυτοσχεδιαστικό οίστρο του. Ο ηθοποιός , εκμεταλλευόμενος τα πλούσια εκφραστικά του μέσα καταφέρνει να αποδώσει το σύμπλεγμα τραγικού- κωμικού, να οδηγήσει τον ήρωά του από την σύγχυση στην αυτογνωσία και να προσφέρει στο κοινό αισθητική απόλαυση και τροφή για σκέψη.

 

Οι γκοτέσκες φιγούρες (μακιγιάζ και κομμώσεις: Λένια Saw), η εσκεμμένα χρωματική παραφωνία των κουστουμιών (Δήμητρα Λιάκουρα) και η ακροβατική κινησιολογία (επιμέλεια κίνησης: Θάλεια Δήτσα) παραπέμπει σε θέαμα τσίρκου, καμπαρέ και μιούζικ χωλ. Το κολάζ από ετερόκλητους ήχους σε ψηλά ντεσιμπέλ (Παύλος Κατσίβελης), ο illusion σχεδιασμός του Κωνσταντίνου Καρυπίδη και οι εναλλασσόμενοι φωτισμοί της Χριστίνας Θανάσουλα, ακολουθούν πιστά το σκηνοθετικό όραμα, δημιουργώντας οπτικά και ηχητικά εφέ που υπερτερούν έναντι του -γεμάτου λογοπαίγνια, εξυπνάδα και πικρή ειρωνεία- λόγου του συγγραφέα.

 

Σε τελική ανάλυση, πρόκειται για μία ενδιαφέρουσα σύλληψη που –δυστυχώς- στην πορεία προς μία επιτυχημένη εκτέλεση ακολούθησε μία εσφαλμένη -σκηνοθετικά- κατεύθυνση με αποτέλεσμα ο παραλογισμός να μείνει στο επίπεδο του σκηνικού λόγου.

 

 

 


[1] Το 1964 ο Στόπαρντ έγραψε κατά παραγγελία ένα αρχικό μονόπρακτο με τίτλο Ρόζενγκραντζ και Γκίλντερστερν Γνωρίστε τον Βασιλιά Ληρ, που είχε ως σημείο εκκίνησης τον Βασιλιά Ληρ.

 

 

«Ο Ρόζενκραντζ και ο Γκίλντενστερν είναι νεκροί» παρουσιάζεται στο θέατρο Επί Κολωνώ από την εταιρεία θεάτρου «Εν Δράσει», σε σκηνοθεσία Δημήτρη Μυλώνα. ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

Εκτύπωση
Περισσότερα
«Exhibit B» του Μπρετ Μπέιλι: Μία συγκλονιστική ανθρώπινη εγκατάσταση
17.06.2016 14:00
Η πάντα εξωστρεφής –ευτυχώς για όλους μας- Στέγη, στο πλαίσιο του 3ου Fast Forward Festival, παρουσίασε εξαιρετικά ενδιαφέρουσες καλλιτεχνικές δημιουργίες που ξεπερνάνε τα γεωγραφικά, ιδεολογικά, κοινωνικά και πολιτισμικά σύνορα, καταργούν τα στερεότυπα, διευρύνουν τα συμβατικά όρια των τεχνών, εκφράζοντας μία πολιτική και κοινωνική διαμαρτυρία για φλέγοντα ζητήματα και προβληματισμούς της σύγχρονης εποχής. Το κτίριο της πρώην Ένωσης Ανταποκριτών Ξένου Τύπου (Ακαδημίας 23) στέγασε για λίγες μέρες την συναρπαστική, αφυπνιστική έκθεση- περφόρμανς «Exhibit B» του Μπρετ Μπέιλι, η οποία περιλάμβανε μία σειρά εγκαταστάσεων με ζωντανά «εκθέματα / πειστήρια».
Ο Σαίξπηρ μέσα από παραστάσεις και προβολές στο Φεστιβάλ Αθηνών!
31.05.2016 12:33
Το Φεστιβάλ Αθηνών συμμετέχει στον κύκλο εκδηλώσεων που διοργανώνονται παγκοσμίως με αφορμή την επέτειο των τετρακοσίων χρόνων από το θάνατο του σπουδαίου Άγγλου ποιητή και θεατρικού συγγραφέα Ουίλλιαμ Σαίξπηρ, εντάσσοντας στο φετινό του πρόγραμμα ελληνικές και διεθνείς παραγωγές. Τρεις θεατρικές παραστάσεις και τρεις κινηματογραφικές προβολές πάνω στο έργο του Σαίξπηρ αποκαλύπτουν εκ νέου τη δύναμη και τη διαχρονικότητα της γραφής του.
Πειραματική Σκηνή - «Θέμα Εμφύλιος»: Βήμα και «φωνή» σε νέους καλλιτέχνες
30.03.2016 11:48
Η Πειραματική Σκηνή του Εθνικού Θεάτρου, που άνοιξε ξανά τις πόρτες της για να δώσει βήμα και «φωνή» σε νέους καλλιτέχνες, με καλλιτεχνικούς διευθυντές τους άξιους Ανέστη Αζά και Πρόδρομο Τσινικόρη, διοργανώνει κατά το διάστημα 30 Μαρτίου έως και 3 Απριλίου 2016 ένα Θεματικό φεστιβάλ για τον ελληνικό εμφύλιο πόλεμο, από την έναρξη του οποίου συμπληρώνονται φέτος 70 χρόνια. Νέοι και ανήσυχοι δημιουργοί (ή συνδημιουργοί), που επιλέχθηκαν για να παρουσιάσουν την δουλειά τους στο πλαίσιο του Φεστιβάλ, μοιράζονται μαζί μας τις σκέψεις τους για το θέμα «Εμφύλιος» και τις ποικίλες αποτυπώσεις του στο σήμερα…
Δύο Ιουλιέτες και επτά Ρωμαίοι καταλαμβάνουν το Δημοτικό Θέατρο Πειραιά!
18.02.2016 14:51
400 χρόνια από τον θάνατο του Ουίλλιαμ Σαίξπηρ και 450 χρόνια από τη γέννηση του, το Δημοτικό Θέατρο Πειραιά παρουσιάζει το αριστούργημά του «Ρωμαίος και Ιουλιέτα» στη μετάφραση του Δημητρίου Βικέλα, σε μία εντελώς διαφορετική σκηνική εκδοχή υπό την σκηνοθετική καθοδήγηση του Κωνσταντίνου Ρήγου. Με αφορμή την παράσταση, εννέα ταλαντούχοι και ελπιδοφόροι αντιπρόσωποι της νέας γενιάς ηθοποιών που έχουν αναλάβει να ζωντανέψουν αυτή την «καταδικασμένη από τα αστέρια» ιστορία αγάπης επί σκηνής, περιγράφουν μέσα σε λίγες φράσεις την δική τους προσωπική οπτική για το έργο του Σαίξπηρ και τους ρόλους που ερμηνεύουν.
«Μιράντα»: Ερμηνευτικές αναλαμπές σε μία εμπνευσμένη διασκευή
03.02.2016 11:40
Ορμώμενος από την σαιξπηρική «Τρικυμία», με κινητήρια δύναμη την ηρωϊδα της, Μιράντα, ο Λιθουανός σκηνοθέτης Όσκαρας Κορσουνόβας, δημιούργησε την δική του ομώνυμη, σκηνική σύνθεση. Η «Μιράντα» του λοιπόν, ύστερα από την παρουσίασή της σε Λιθουανία, Ουγγαρία, Πολωνία, Ρουμανία, ταξίδεψε και στη χώρα μας, στο Θέατρο Πορεία, σε μία εκδοχή ειδικά προσαρμοσμένη για το ελληνικό θεατρόφιλο κοινό.
Μπιλ & Λου - Δημήτρης Μπογδάνος: Κριτική θεάτρου
01.12.2015 12:26
Την γλυκόπικρη ιστορία του Adam Elliot, που περιγράφει την ασυνήθιστη φιλία δύο εκ πρώτης όψεως αταίριαστων ανθρώπων, πήρε ο Δημήτρης Μπογδάνος και την αξιοποίησε με ιδιοφυή και ευφάνταστο τρόπο, μεταφέροντάς την στο στην σκηνή του Skrow Theater, ως Μπιλ & Λου. Στην δική του θεατρική εκδοχή οι πρωταγωνιστές έχουν σάρκα και οστά, δεν είναι από πηλό και έχουν μεγάλη αδυναμία στα στρουμφάκια!
Είδαμε στο Φεστιβάλ Αθηνών: Μία ιδιότυπη ακουστική περιπλάνηση «Στη μέση του δρόμου», Πρόδρομος Τσινικόρης
10.07.2015 15:00
Φτάνω στη Πλατεία Κλαυθμώνος, εφοδιάζομαι με τον απαραίτητο εξοπλισμό –χάρτη, ακουστικά, MP3- και κατηφορίζω προς την οδό Δραγατσανίου. Ακολουθώ κατά γράμμα τις οδηγίες και φτάνω πολύ γρήγορα στον προορισμό μου, ένα σημείο συνάντησης «Στη μέση του δρόμου», στο οποίο πρόκειται να μοιραστώ μία πρωτόγνωρη εμπειρία με κάποιον άγνωστο συμπολίτη μου.. Με ένα αίσθημα γλυκόπικρης περιέργειας ανεβαίνω στο σταθμευμένο φορτηγό (!), κάθομαι στη θέση του συνοδηγού, πατάω το «PLAY» και περιμένω να ακούσω την συγκινητική ιστορία ενός άστεγου. Αντί γι’ αυτό, ακούω το ντουέτο των Lisa Stansfield και Barry White, "All Around The World".
Είδαμε στο Φεστιβάλ Αθηνών: Είμαστε οι Πέρσες, Γιολάντα Μαρκοπούλου – Station Athens
12.06.2015 18:56
Οδύσσειες προσφύγων απ’ το Αφγανιστάν, το Πακιστάν και το Μπαγκλαντές μπολιάζουν τους Πέρσες και τις Ικέτιδες του Αισχύλου στην παράσταση-ντοκουμέντο Είμαστε οι Πέρσες της Γιολάντας Μαρκοπούλου, που παρουσιάστηκε στο Φεστιβάλ Αθηνών, 3 και 4 Ιουνίου.