Δευτέρα, 20 Φεβρουαρίου 2017
Βιβλίο: Λίλιθ. Από γράμμα σε γράμμα - Ελένη Γκίκα
Δημοσίευση: Τετάρτη, 10 Σεπτεμβρίου 2014 12:55
Βιβλίο: Λίλιθ. Από γράμμα σε γράμμα - Ελένη Γκίκα

Ένα ταξίδι μέσα στις πιο ηχηρές σελίδες της παγκόσμιας Λογοτεχνίας και ταυτόχρονα ένα ταξίδι μέσα στο σαγηνευτικό φως ενός έρωτα, της μνήμης  και των φόβων του είναι το νέο βιβλίο της Ελένης Γκίκα που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Καλέντης με τίτλο: «ΛΙΛΙΘ ΑΠΟ ΓΡΑΜΜΑ ΣΕ ΓΡΑΜΜΑ».

 

Λογοτεχνία και έρωτας δυο παράλληλοι κόσμοι που ακροβατούν ανάμεσα στη ζωή και στο θάνατο, άλλωστε ο έρωτας και ο θάνατος συνιστούν δυο πυλώνες πάνω στους οποίους χτίζεται η παγκόσμια Λογοτεχνία με την οποία η συγγραφέας διαποτίζει το έργο της.

 

Η Ελένη Γκίκα στήνει έναν λογοτεχνικό μικρόκοσμο χρησιμοποιώντας πολλαπλές τεχνικές και δημιουργεί ένα σκηνικό πολλαπλών αναγνώσεων σπάζοντας την κλασική φόρμα του μυθιστορήματος και δημιουργώντας ένα νέο συγγραφικό πρότυπο. Δοκίμιο, επιστολογραφία, διήγηση και εξιστόρηση γεγονότων όταν την ίδια στιγμή το κείμενο διατρέχει διακειμενικά την παγκόσμια Λογοτεχνία σε ένα συνδυασμό που φέρνει τον μυημένο αναγνώστη αντιμέτωπο με τον εκρηκτικό λόγο των μεγάλων πνευμάτων και τον καλεί να ανασάνει μέσα στις σελίδες τους.

 

Μέσα από τα σαράντα έξι ερωτικά γράμματα που καλείται να διαχειριστεί τόσο η ίδια η Ελένη Γκίκα όσο και η Λίλιθ, το λογοτεχνικό alter ego της συγγραφέως,  οι εκφάνσεις της ζωής που σηματοδοτούν το ανεκπλήρωτο ενός έρωτα συνδιαλέγονται με τον ερωτισμό των κειμένων που γράφτηκαν από μεγάλες μορφές. Κάφκα, Σύλβια Πλαθ, Μουρακάμι, Φλομπέρ, Γιάλομ, Καμύ, Ζακλίν ντε Ρομιγύ, Ντινκινσον, Μόρισον, αλλά και Διδώ Σωτηρίου, Μαντώ Αραβαντινού, γυναίκες συγγραφείς που «πρόχειρα σημειώνει τουλάχιστον εκατό» και πάντα σαν υποβόσκουσα σκιά, ωσμωτικά να διαβρώνει τη σκέψη ο Μπόρχες και η ποιητική της εικόνας του Ταρκόφσκι είναι μόνο μερικοί από τους δημιουργούς που διαπερνούν το κείμενο.

 

Μέσα από την αφηγηματική ροή της εξιστόρησης η Γκίκα πετυχαίνει να μας δώσει ένα μανιφέστο για τον έρωτα, τον έρωτα ως κινητήριο δύναμη και ως αξία, ως εμπειρία και ως ευτυχία, ως οδύνη και πόνο, ιδιοτέλεια, εγωισμό, ολοκλήρωση και τελικά λύτρωση και ζωή ή θάνατο. «Το ακατανόητο του έρωτα ως αντίδοτο στο ακατανόητο του θανάτου», ένας τίτλος που θα μπορούσε παράλληλα με το κείμενο για τον Μουρακάμι που συνοδεύει να συνοψίσει επιγραμματικά την ουσία ολόκληρου αυτού του βιβλίου.

 

«…ο έρωτας είναι ταυτόσημος με τη ζωή», γράφει η Ελένη και συνάμα αναρωτιέται: «Αλλά πόσοι άνθρωποι είναι διατεθειμένοι ή ικανοί να τον ζήσουν;» άλλωστε συνεχίζει: «Αγαπάμε στον Άλλον αυτό που εξυψώνει εμάς, αγαπάμε με εγωισμό και ιδιοτέλεια, ακόμα κι όταν δινόμαστε ολοκληρωτικά».

 

Στον δεύτερο πυλώνα αυτού του βιβλίου η Ελένη Γκίκα μιλά για ένα άλλο πάθος, το ίδιο μεγάλο και άσβηστο όσο και ο έρωτας, τη Λογοτεχνία. Μας εισάγει σε μια σχέση ζωής για την ίδια αλλά και για πολλούς ανθρώπους, μια σχέση που καθόρισε την υπαρκτική της δύναμη, τη σχέση της με τους γονείς της, με τον κόσμο και την αλήθεια του και βρίσκει την ευκαιρία να στήσει ένα μανιφέστο γι’ αυτήν με τον ίδιο πόθο που κάνει και για τον έρωτα.

 

Αναζητά με αγωνία και εν πολλοίς καταδεικνύει πώς πρέπει να είναι ο ιδανικός αναγνώστης, «ταξιδεύει με το καράβι τα όνειρα σε ήλιους και φεγγάρια» ατέλειωτων σελίδων και με ευαισθησία γράφει για το πεπρωμένο των βιβλίων, για τους ανθρώπους που χτίστηκαν μέσα στον χάρτινο κόσμο τους κι έκαναν μοίρα τους το βιβλίο. Κι επειδή «εύκολα φακελώνεις τον κάτοχο μιας βιβλιοθήκης από το ιδεολογικό της αποτύπωμα» η Ελένη μεταφέρει στο βιβλίο αυτό το προσωπικό αποτύπωμα της δικής της βιβλιοθήκης και μας δίνει τη δυνατότητα να τρυπώσουμε σε όλες τις αναγνωστικές της αγάπες.

 

Αποφθέγματα και συμβολισμοί μέσα σε μια πραγματικότητα που με ρεαλιστικό τρόπο «στάζει» μαγεία. Αυτό δεν κάνει άλλωστε κάθε καλό βιβλίο; Και η Ελένη Γκίκα έχει αποδείξει ότι ξέρει να παίζει μοναδικά το παιχνίδι αυτό μέσα στα βιβλία της. Δεν είναι τυχαίο το όνομα Λίλιθ που επιλέγει. Το αρχετυπικό κακό, ο θηλυκός δαίμονας, η αρχική και μόνη γυναίκα. Η Λίλιθ του βιβλίου ξορκίζει το κακό γνωρίζοντας το παρελθόν, ένα παρελθόν που μπορεί να την απομακρύνει από ό,τι φοβάται. Κι ο έρωτας είναι για την ίδια ένας μεγάλος φόβος αφού ό,τι αγαπά το συναντά στην απώλειά του, μέχρι που θα το συναντήσει στις σαρανταέξι επιστολές που βρίσκει τυχαία και στην εκδοτική πρόταση να γράψει ένα ερωτικό βιβλίο. Έτσι η Λίλιθ θα φτάσει στην προσωπική της λύτρωση μέσα από το βιβλίο  που θα γράψει. «Από παιδί είχε τη διαστροφή για να μάθει κάτι να πρέπει να το γράψει», και καταπιάνεται με το βιβλίο αυτό για να σβήσει μέσα της τη μνήμη: «η μνήμη που μας κάνει ευάλωτους, ευαίσθητους στον πόνο».

 

Το βιβλίο αυτό μπορεί να διαβαστεί αγραμμικά όπως λέει η ίδια η συγγραφέας. Σε κάθε περίπτωση όμως θα βρεθεί μέσα στην αισθητική της και στην ποιητική έκφανση της ζωής. Θα αφουγκραστεί τη σχέση της Γκίκα με τη γραφή, θα νιώσει το παρελθόν και το μέλλον της συγγραφέως και θα διεισδύσει σε έναν ονειρικό κόσμο, αφού τι άλλο μπορεί να είναι ο κόσμος του έρωτα και του βιβλίου όταν απλώνεται μπροστά στα μάτια μας με την ενσυναίσθηση της μοναδικής του διαχρονικότητας;

 

Με ποιητική διάθεση στοχασμού και με τη γλύκα που βγαίνει στο χαρτί από την πένα της η Ελένη Γκίκα, ίσως στην πιο δυνατή συγγραφική της στιγμή, γράφει ένα βιβλίο για τον έρωτα και το βιβλίο κι αναγνώστης αναρωτιέται τι τελικά υπήρξε η αφορμή, ποιο από τα δύο θέλησε να κρύψει μέσα στον κόσμο του άλλου και με τόση μαεστρία κωδικοποίησε τις δύο αφετηρίες της λύτρωσης στη ζωή, έτσι που είναι ανεπίστρεπτος ο διαχωρισμός τους. Αφαιρετική αλλά συγκεκριμένη εστιάζει στην ουσία μέσα από την ανυπαρξία της, στο φως που βγαίνει μέσα από το εκτυφλωτικό σκοτάδι και βρίσκει την αγάπη, ατόφια να κυλά μέσα από την οδύνη, άλλωστε: «Η αγάπη είναι ο τρόπος που η ζωή μετράει το ανάστημά της» και για την Ελένη γίνεται το αξιακό μέτρο των αισθήσεων που προσλαμβάνει.

 

  

Το μυθιστόρημα της Ελένης Γκίκα, με τίτλο "Λίλιθ. Από γράμμα σε γράμμα", κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Καλέντης.

Εκτύπωση
Περισσότερα
Μαύρο φυλαχτό - Βαγγέλης Μπέκας: Κριτική βιβλίου
13.02.2017 10:12
Μια ηρωική εποχή επέλεξε να αναβιώσει στο νέο του βιβλίο ο Βαγγέλης Μπέκας. Μια εποχή, ταυτισμένη με την αποτίναξη του τουρκικού ζυγού και παράλληλα με τον αγώνα των Ελλήνων για την παλιγγενεσία και ταυτόχρονα την ανάκτηση της αξιοπρέπειας και της ελευθερίας. Η ενδελεχής ιστορική έρευνα που έχει κάνει ο συγγραφέας παίζει ένα σπουδαίο ρόλο στην ολοκλήρωση αυτού του έργου και η συγκινητική κινηματογραφική της αποτύπωση μετατρέπει το βιβλίο σε μια κιβωτό καταγραφής της ιστορικής μνήμης που περιστρέφεται γύρω από την ηγετική φυσιογνωμία του βιβλίου, τον Μάρκο και όλους εκείνους τους ήρωες που δορυφορικά κινούνται γύρω του, όπως είναι ο Τζαβέλλας, η μάνα, η Ρίνα, η Δέσπω, η Ελένη κ.ά..
Μετά φόβου - Ελένη Πριοβόλου: Κριτική βιβλίου
24.01.2017 11:44
«Συχνά είναι πιο ασφαλές να είσαι αλυσοδεμένος από το να είσαι ελεύθερος», έγραφε, πριν από κάμποσα χρόνια, ο Κάφκα και η Ελένη Πριοβόλου, στο βιβλίο της «Μετά φόβου» υπογράφει μια ελεγεία για το φόβο της ελευθερίας, για την υποταγή των ονείρων και την εκδίκησή τους, για τις αυταπάτες και τις ψευδαισθήσεις που ποδηγετούν τη ζωή των ανθρώπων και κυρίως την προσωπική, οικογενειακή και κοινωνική τους ελευθερία.
33 Στροφές - Canek Sánchez Guevara: Κριτική βιβλίου
09.01.2017 10:23
Με μια ευρηματική ιδέα ο Κανέκ Σάντσεζ Γκεβάρα διεισδύει στην Ιστορία μιας χώρας που πίστεψε στην ιδέα της επανάστασης και την πραγμάτωσε πριν από κάμποσα χρόνια, περιγράφοντας την τωρινή ζωή των κατοίκων της, την αίσθηση της απογοήτευσης μιας γενιάς και την ελπίδα της να ξεφύγει από τη ρουτίνα μιας χώρας που είδε τις προσδοκίες τα να γκρεμίζονται.
Ο Ελύτης στην Ευρώπη - Paola-Minucci, Χρήστος Μπιντούδης (επιμέλεια): Κριτική βιβλίου
19.12.2016 10:37
«Ο Ελύτης στην Ευρώπη». Πρόκειται για έναν μικρό τόμο που περιλαμβάνει σε επιμέλεια της Paola Maria Minucci και του Χρήστου Μπιντούδη τα Πρακτικά του οµώνυµου Συνεδρίου, που έγινε στο πανεπιστήμιο της Ρώµης το 2006 με αφορμή την συμπλήρωση τότε των δέκα χρόνων από τον θάνατο του Οδυσσέα Ελύτη.
Ο κόσμος ο μικρός ό μέγας! - Οδυσσέας Ελύτης: Κριτική βιβλίου
28.11.2016 10:07
Με την αφορμή της συμπλήρωσης των είκοσι χρόνων από τον θάνατο του νομπελίστα ποιητή κυκλοφόρησε από τις εκδ. Ίκαρος μια ποιητική ανθολογία με αποσπάσματα τόσο από το ποιητικό του έργο όσο και από το πεζογραφικό. Στο πρώτο μέρος του καλαίσθητου αυτού τόμου τα αποσπάσματα είναι στην ελληνική γλώσσα και ακολουθούν αμέσως μεταφρασμένα στην αγγλική, γαλλική, ιταλική και ισπανική γλώσσα.
Ο Τσάρος της αγάπης και της τέκνο - Άντονυ Μάρρα: Κριτική βιβλίου
03.11.2016 10:45
Μετά το εξαιρετικό πρώτο του βιβλίο, τον «Αστερισμό ζωτικών φαινομένων», ένα συγκλονιστικό έργο - που γνώρισε τον έπαινο κριτικών και αναγνωστών παγκοσμίως - για τις βάναυσες πρακτικές που στοχεύουν στην αποδυνάμωση της κοινωνικής ηθικής και τις αξίες που προσπαθούν να επιβιώσουν, ενώ πνίγονται στο αίμα μιας διαστρεβλωμένης Ιστορίας, ο Άντονυ Μάρρα επιστρέφει με το εμβληματικό «Ο τσάρος της αγάπης και της τέκνο», για να επιβεβαιώσει τη συγγραφική του δεινότητα και ταυτόχρονα να δικαιώσει όλους όσοι πίστεψαν από την αρχή, πως πρόκειται για έναν από τους σημαντικότερους πεζογράφους της αμερικανικής λογοτεχνίας.
Έχων σώας τας φρένας και άλλες τρελές ιστορίες - Αργύρης Χιόνης: Κριτική βιβλίου
26.10.2016 13:54
«Έχων σώας τα φρένας & άλλες ιστορίες» τιτλοφορείται η συλλογή εννέα διηγημάτων του Αργύρη Χιόνη που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Κίχλη με επιμέλεια και με κατατοπιστικό επίμετρο της Γιώτας Κριτσέλη και σχέδια της Εύης Τσακνιά.
Αστερισμός ζωτικών φαινομένων - Άντονυ Μάρα: Κριτική βιβλίου
04.10.2016 13:51
Με το πρώτο του βιβλίο ο Άντονυ Μάρα υπογράφει ένα συγκλονιστικό έργο για τη βαρβαρότητα και τον πόλεμο, τις βάναυσες πρακτικές που στοχεύουν στην μοιραία αποδυνάμωση της ηθικής μιας κοινωνίας, τις αξίες που αντιστέκονται πνιγμένες στο αίμα μιας διαστρεβλωμένης Ιστορίας. Ο νεαρός Αμερικανός συγγραφέας στήνει το μυθοπλαστικό του σύμπαν στην Τσετσενία και στους πολέμους που τη ρήμαξαν για να εντοπίσει εκεί τον τρόπο με τον οποίο ο άνθρωπος επιβιώνει ηθικά, πολιτισμικά και κυρίως συναισθηματικά, όταν η ζωή τον παγιδεύσει στη δίνη μιας δεινής μοίρας.