Παρασκευή, 9 Δεκεμβρίου 2016
Είδαμε στο Φεστιβάλ Αθηνών: Αβελάρδος και Ελοΐζα - Γιάννης Καλαβριανός
Δημοσίευση: Τετάρτη, 4 Ιουνίου 2014 12:36
Είδαμε στο Φεστιβάλ Αθηνών: Αβελάρδος και Ελοΐζα - Γιάννης Καλαβριανός

Το "πολύχρωμο" και πολυαναμενόμενο Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου 2014 είναι πλέον γεγονός! Δευτέρα 2 Ιουνίου…περιμένω κι εγώ μαζί με το υπόλοιπο πλήθος (!) να μπω στο Κτίριο Δ της Πειραιώς 260, για να γνωρίσω έναν από τους μεγαλύτερους και πιο τραγικούς έρωτες της Ιστορίας, ανάμεσα στον Πέτρο Αβελάρδο και την Ελοΐζα Φλιμπέρ

 

«Πόσοι άνθρωποι θα είχαν ερωτευτεί αν δεν είχαν ακούσει ποτέ να γίνεται λόγος για έρωτα», διερωτάται ο  Φρανσουά ντε Λα Ροσφουκώ και το ίδιο, ίσως, σκέφτηκε και ο  Γιάννης Καλαβριανός, όταν περπατούσε στο κοιμητήριο του Père Lachaise και "έπεσε" πάνω στον τάφο με τα δύο άγνωστα ονόματα. Αποφάσισε να μάθει γι΄ αυτούς και να τους συστήσει και σε μας!

 

 

Περί Ιστορίας

 

Επιστρέφουμε 900 χρόνια πριν, στη Γαλλία του 12ου αιώνα, σε μία θεοκρατική εποχή, που όλα περιστρέφονται γύρω από τους κανόνες της χριστιανικής θρησκείας και οποιαδήποτε "αιρετική επιστήμη" ή "αμαρτωλή ηδονή" εμφανίζεται, διώκεται από την Εκκλησία. Στο μυθικό έρωτα του Αβελάρδου και της Ελοΐζας εντοπίζουμε και τα δύο..

 

Εκείνος γύρω στα 40, φιλόσοφος και θεολόγος, με ανήσυχο πνεύμα, διδάσκει την έλλογη σκέψη, την ελεύθερη διαλεκτική και καλλιεργεί στο μυαλό και στην ψυχή των μαθητών του την αμφιβολία· Εκείνη, περίπου 15, ανιψιά του εφημέριου Φλιμπέρ, εξαιρετικά μορφωμένη και προικισμένη πνευματικά για κοπέλα της εποχής της, διψούσε να μάθει ακόμα περισσότερα· Δάσκαλος και μαθήτρια επικίνδυνο δίδυμο·

 

Πρώτα καλλιεργήθηκε η πνευματική επαφή, αμέσως μετά άνθισε ένας μεγάλος έρωτας και στη συνέχεια ήρθε η καταστροφή. Η Ελοΐζα μένει έγκυος και ξεσπά μεγάλο σκάνδαλο στην άκαμπτη κοινωνία που ζούσαν. Παρ' όλα αυτά παντρεύονται κρυφά, όμως ο Φλιμπέρ θα τιμωρήσει τον Αβελάρδο με ευνουχισμό –πράξη που αποδίδεται σκηνικά με εξαιρετικό τρόπο-. Ο ταπεινωμένος μαχητής Αβελάρδος , καταφεύγει στο μοναστήρι του Σεν Ντενί και υποχρεώνει την Ελοΐζα να γίνει κι εκείνη μοναχή. Οι δύο πρώην εραστές, που ζουν σε χωριστά μοναστήρια για 20 χρόνια, επικοινωνώντας μόνο μέσω επιστολών, συναντιούνται μία μοναδική φορά, ως "πνευματικοί συνοδοιπόροι" πλέον. Η Εκκλησία καταδικάζει τον Αβελάρδο ως αιρετικό, καίει τις πραγματείες του και ο ίδιος πεθαίνει. Η Ελοΐζα όμως ζει ακόμη 20 χρόνια. Η τελευταία επιθυμία της ήταν να θαφτεί με τον αγαπημένο της, παράκληση που εισακούστηκε 700 χρόνια μετά τον θάνατό τους, όταν η Ιωσηφίνα Βοναπάρτη, σύζυγος του Ναπολέοντα, συγκινημένη από την ιστορία τους, σύμφωνα με μία εκδοχή, μετέφερε τα οστά τους σε κοινό τάφο στο Κοιμητήριο του Père Lachaise...

 


Ένας μυστηριακός έρωτας στην Πειραιώς 260

 

Καθώς μπαίνουμε στον χώρο,  - "ηδονοβλεψίες" στα άδυτα ενός μοναστηριού-, οι μελωδίες που εκπέμπονται από τα μαγνητόφωνα, τα οποία βρίσκονται σε διάφορα σημεία του τεράστιου χώρου–κρατήστε το αυτό για την συνέχεια-, μας εισάγουν σε μία μυσταγωγική ατμόσφαιρα, που θα διατηρηθεί μέχρι το τέλος του παραστασιακού γεγονότος. 

 

Μέσα στο λιτό σκηνικό περιβάλλον της Εύας Μανιδάκη, με την μεγάλη καμπάνα και τα ξύλινα στασίδια, που έχουν τοποθετηθεί σε τρεις δωδεκάδες, καλύπτοντας το εύρος της σκηνής, παρακολουθούμε την ταραχώδη ιστορία των δύο εραστών, μέσα από το συγγραφικό δημιούργημα του Γιάννη Καλαβριανού. Ακολουθώντας τον βασικό άξονα του γαλλικού μύθου: γνωριμία, έρωτας, σαρκική επαφή, γάμος , ευνουχισμός, μοναστική ζωή, θάνατος, βαδίζει σε θρησκευτικά, ηθικά και μεταφυσικά μονοπάτια.

 

Ο ίδιος, στην τρίτη παρουσία του στο Φεστιβάλ Αθηνών (Παραλογές ή Μικρές καθημερινές τραγωδίες/2010, Γιοι και Κόρες/2012) κατάφερνει να δώσει μία αξιόλογη και συγκινητική κειμενική μορφή στην τραγική ιστορία και να την καταστήσει σκηνικά ενδιαφέρουσα –τουλάχιστον για την πρώτη ώρα-. Ο λόγος διανθίζεται με ταιριαστά τραγούδια που ερμηνεύονται ζωντανά από τους τρεις ικανούς ηθοποιούς, οι οποίοι οδηγούνται σε ένα παιχνίδι εναλασσόμενων ρόλων, από αφηγητές σε δραματικά πρόσωπα και το αντίστροφο, ισορροπώντας ανάμεσα στο λέω, είμαι και δείχνω.

 

Η Ελένη Κοκκίδου, έρχεται στη σκηνή με σκοπό να μιλήσει για κάτι όμορφο σε ένα κόσμο γεμάτο από χάος, θόρυβο και σκοτάδι. Η ηθοποιός , που κουβαλά μία αδιαμφισβήτητη υποκριτική "περιουσία", λειτουργεί ως συνδετικός κρίκος ανάμεσα στις 45 εικόνες που παρακολουθούμε επί σκηνής και η παρουσία της είναι καθοριστική και δρώσα καθ’ όλη την διάρκεια της παράστασης, στην οποία μεταμορφώνεται από κομπέρ σε Φλιμπέρ και από φωνή της συνείδησης σε Ελοΐζα, με αμεσότητα, δραματικότητα αλλά και απόσταση. 

 

Η Χριστίνα Μαξούρη, αέρινη σκηνική φιγούρα, πλάθει μία Ελοΐζα περήφανη για τον παράφορο έρωτά της, που δεν καταπνίγει τις ορμές της και τις "αμαρτίες" της σάρκας της, αλλά που εξαναγκάζεται να παραδοθεί σε έναν σκληρό μοναστικό βίο, με εξωτερική αγνεία και κρυμμένη εσωτερική ηδονή. Στην ερμηνεία της η δραματική φόρτιση συνδυάζεται με την παραστατικότητα και τη ζωντάνια της αφήγησης.

 

Ο Γιώργος Γλάστρας, καταφέρνει με άνεση να υποκριθεί τον μεγαλύτερο μεσαιωνικό ελευθερόφρονα Αβελάρδο που γεννήθηκε πολύ νωρίς ή πολύ αργά. Με καλύτερες υποκριτικές στιγμές τα σημεία που συνεχίζει να μάχεται για το δικό του δόγμα πίστης, μετά τις απανωτές ταπεινώσεις (ευνουχισμός και κάψιμο γραπτών). Σαν ανήμερος και παθιασμένος εραστής, όμως, είναι κάπως συγκρατημένος.

 

Τα δεκατρία άξια μέλη της ερασιτεχνικής θεατρικής ομάδας  του Πολιτιστικού Κέντρου Εργαζομένων ΑΤΕ-Πειραιώς: Ντίνα Αναστασοπούλου, Κώστας Ανδριόπουλος , Χρήστος Βολακάκης, Αντιγόνη Ερωτοκρίτου, Αλέξανδρος Ζαραρανίκας, Ανδρέας Καλόσακας, Τζένη Λιαρομάτη, Γεωργία Λύτρα, Φένια Μαυρομάτη, Γεωργία Μούλου, Σταυρούλα Νικηταΐδη, Μάρα Χαντζάκου, Σοφία Χρυσοπούλου, συμμετέχουν ουσιαστικά σε όλο στο δρώμενο -μαθητές, απλοί παρατηρητές, "εκτελεστικά όργανα", σύμβολα- με απόλυτη αρμονία και συνοχή στις κινήσεις τους. (Χορογραφίες: Χρήστος Παπαδόπουλος). Με τις κωμικές και σαρκαστικές τους ερμηνείες, ως μοναχοί, απέδωσαν την αληθινή ανήθικη όψη των εκκλησιαστικών φορέων, και του σαθρού θρησκευτικού συστήματος της εποχής, που θέλησε να καυτηριάσει ο σκηνοθέτης.

 

Το ευφάνταστο εικονικό περιβάλλον - video mapping του Στάθη Μήτσιου, που "έντυσε" το βιομηχανικό κτίριο Δ του παλιού εργοστασίου Τσαούσογλου, σε συνδυασμό με τα ηχητικά τοπία του Άγγελου Τριανταφύλλου, διηγείται την δική του οπτικοακουστική ιστορία, που εκτείνεται προς τη φύση, το θείο, το άγνωστο.

 

Ο φωτισμός, που επιμελήθηκε ο Σάκης Μπιρμπίλης, ακολουθώντας τα ίδια εικαστικά "μονοπάτια", χρωματίζει τη δράση, φορτίζει δραματικά τον χώρο και τα πρόσωπα και συμβάλλει στην ενιαία αισθητική της παράστασης.

 

Τα λειτουργικά κουστούμια που επιμελήθηκε η Ιωάννα Τσάμη, "κρυφοκοιτάνε" τον μακρινό Μεσαίωνα, συνομιλούν με το σήμερα και εναρμονίζονται με τις υπόλοιπες παραστασιακές συνιστώσες.

 

Δυστυχώς, υπήρξαν και κάποια σημεία που χάθηκε η δραματική αμεσότητα και η δημιουργική αλληλεπίδραση σκηνής- πλατείας..

 

Σίγουρα δίνεται ως ελαφρυντικό η δυσλειτουργική ακουστική του χώρου, λόγω της μεγάλης του έκτασης φυσικά, η οποία επέβαλλε την χρήση βοηθητικών τεχνολογικών μεσών που αλλοίωναν τις φωνές των υποκριτών και παραποιούσαν τη μεστή αφήγηση . Το παραγόμενο ηχητικό αποτέλεσμα, οι θόρυβοι και οι αντηχήσεις, δυσκόλευαν το κοινό να παρακολουθήσει τον δραματικό λόγο και να ταυτιστεί με το ζευγάρι-σύμβολο του αιώνιου έρωτα.

 

Η δεύτερη μου ένσταση επικεντρώνεται στο τελευταίο τέταρτο της παράστασης, το οποίο ήταν κάπως άρρυθμο σε σχέση με την πυκνή και ρυθμική πρώτη ώρα, που κύλησε αβίαστα. Και οι ενστάσεις υπάρχουν γιατί, από τους ταλαντούχους, πολλά υποσχόμενους και με ανησυχίες καλλιτέχνες , πάντα έχουμε και μεγαλύτερες προσδοκίες!

 

 

Επιλογικά

 

Η ιστορία του Αβελάρδου και της Ελοΐζας, ειδωμένη από τον Γιάννη Καλαβριανό και την ομάδα Sforaris, που εντάσσεται στο πλαίσιο του προγράμματος Ελλάς- Γαλλία Συμμαχία, με την υποστήριξη του Γαλλικού Ινστιτούτου Αθήνας, μας ταξιδεύει σε μία εποχή που, παρά την πνευματική, θρησκευτική και σεξουαλική καταπίεση, υπήρχαν ακόμα υψηλά ιδανικά για τα οποία οι άνθρωποι έφταναν μέχρι το θάνατο. Ο έρωτας, καθοριστικός παράγοντας στην ευτυχία, παραμένει να "ουρλιάζει" μέσα στους αιώνες...

 

Αυτή η σκηνική απόπειρα, αξίζει την αναγνώριση και τον θαυμασμό μας, για την γέννηση και κατάθεση νέων ιδεών με σημείο εκκίνησης την Ιστορία, ως μία πορεία αναζήτησης και γόνιμου προβληματισμού, σε μία εποχή πνεματικού "ευνουχισμού", όπου οι άνθρωποι στερούνται τον έρωτα και παραμένουν χειραγωγημένοι, ελεγχόμενοι, αποπροσανατολισμένοι.

 

Το τέλος σηματοδοτεί ο «Ύμνος της Αγάπης»: Η αγάπη {…} Πάντα ανέχεται, Πάντα πιστεύει, Πάντα ελπίζει, Πάντα υπομένει. Η αγάπη ουδέποτε εκπίπτει… γιατί η αγάπη, εκτός από το να σε δένει γερά με τα δεσμά της έχει την δυνατότητα να σε λυτρώνει και να σε απελευθερώνει.

 

Αυτά προς το παρόν και εν αναμονή για τα επόμενα…

 

 

 

*Φωτογραφίες: © Εύη Φυλακτού

Εκτύπωση
Περισσότερα
«Exhibit B» του Μπρετ Μπέιλι: Μία συγκλονιστική ανθρώπινη εγκατάσταση
17.06.2016 14:00
Η πάντα εξωστρεφής –ευτυχώς για όλους μας- Στέγη, στο πλαίσιο του 3ου Fast Forward Festival, παρουσίασε εξαιρετικά ενδιαφέρουσες καλλιτεχνικές δημιουργίες που ξεπερνάνε τα γεωγραφικά, ιδεολογικά, κοινωνικά και πολιτισμικά σύνορα, καταργούν τα στερεότυπα, διευρύνουν τα συμβατικά όρια των τεχνών, εκφράζοντας μία πολιτική και κοινωνική διαμαρτυρία για φλέγοντα ζητήματα και προβληματισμούς της σύγχρονης εποχής. Το κτίριο της πρώην Ένωσης Ανταποκριτών Ξένου Τύπου (Ακαδημίας 23) στέγασε για λίγες μέρες την συναρπαστική, αφυπνιστική έκθεση- περφόρμανς «Exhibit B» του Μπρετ Μπέιλι, η οποία περιλάμβανε μία σειρά εγκαταστάσεων με ζωντανά «εκθέματα / πειστήρια».
Ο Σαίξπηρ μέσα από παραστάσεις και προβολές στο Φεστιβάλ Αθηνών!
31.05.2016 12:33
Το Φεστιβάλ Αθηνών συμμετέχει στον κύκλο εκδηλώσεων που διοργανώνονται παγκοσμίως με αφορμή την επέτειο των τετρακοσίων χρόνων από το θάνατο του σπουδαίου Άγγλου ποιητή και θεατρικού συγγραφέα Ουίλλιαμ Σαίξπηρ, εντάσσοντας στο φετινό του πρόγραμμα ελληνικές και διεθνείς παραγωγές. Τρεις θεατρικές παραστάσεις και τρεις κινηματογραφικές προβολές πάνω στο έργο του Σαίξπηρ αποκαλύπτουν εκ νέου τη δύναμη και τη διαχρονικότητα της γραφής του.
Πειραματική Σκηνή - «Θέμα Εμφύλιος»: Βήμα και «φωνή» σε νέους καλλιτέχνες
30.03.2016 11:48
Η Πειραματική Σκηνή του Εθνικού Θεάτρου, που άνοιξε ξανά τις πόρτες της για να δώσει βήμα και «φωνή» σε νέους καλλιτέχνες, με καλλιτεχνικούς διευθυντές τους άξιους Ανέστη Αζά και Πρόδρομο Τσινικόρη, διοργανώνει κατά το διάστημα 30 Μαρτίου έως και 3 Απριλίου 2016 ένα Θεματικό φεστιβάλ για τον ελληνικό εμφύλιο πόλεμο, από την έναρξη του οποίου συμπληρώνονται φέτος 70 χρόνια. Νέοι και ανήσυχοι δημιουργοί (ή συνδημιουργοί), που επιλέχθηκαν για να παρουσιάσουν την δουλειά τους στο πλαίσιο του Φεστιβάλ, μοιράζονται μαζί μας τις σκέψεις τους για το θέμα «Εμφύλιος» και τις ποικίλες αποτυπώσεις του στο σήμερα…
Δύο Ιουλιέτες και επτά Ρωμαίοι καταλαμβάνουν το Δημοτικό Θέατρο Πειραιά!
18.02.2016 14:51
400 χρόνια από τον θάνατο του Ουίλλιαμ Σαίξπηρ και 450 χρόνια από τη γέννηση του, το Δημοτικό Θέατρο Πειραιά παρουσιάζει το αριστούργημά του «Ρωμαίος και Ιουλιέτα» στη μετάφραση του Δημητρίου Βικέλα, σε μία εντελώς διαφορετική σκηνική εκδοχή υπό την σκηνοθετική καθοδήγηση του Κωνσταντίνου Ρήγου. Με αφορμή την παράσταση, εννέα ταλαντούχοι και ελπιδοφόροι αντιπρόσωποι της νέας γενιάς ηθοποιών που έχουν αναλάβει να ζωντανέψουν αυτή την «καταδικασμένη από τα αστέρια» ιστορία αγάπης επί σκηνής, περιγράφουν μέσα σε λίγες φράσεις την δική τους προσωπική οπτική για το έργο του Σαίξπηρ και τους ρόλους που ερμηνεύουν.
«Μιράντα»: Ερμηνευτικές αναλαμπές σε μία εμπνευσμένη διασκευή
03.02.2016 11:40
Ορμώμενος από την σαιξπηρική «Τρικυμία», με κινητήρια δύναμη την ηρωϊδα της, Μιράντα, ο Λιθουανός σκηνοθέτης Όσκαρας Κορσουνόβας, δημιούργησε την δική του ομώνυμη, σκηνική σύνθεση. Η «Μιράντα» του λοιπόν, ύστερα από την παρουσίασή της σε Λιθουανία, Ουγγαρία, Πολωνία, Ρουμανία, ταξίδεψε και στη χώρα μας, στο Θέατρο Πορεία, σε μία εκδοχή ειδικά προσαρμοσμένη για το ελληνικό θεατρόφιλο κοινό.
Μπιλ & Λου - Δημήτρης Μπογδάνος: Κριτική θεάτρου
01.12.2015 12:26
Την γλυκόπικρη ιστορία του Adam Elliot, που περιγράφει την ασυνήθιστη φιλία δύο εκ πρώτης όψεως αταίριαστων ανθρώπων, πήρε ο Δημήτρης Μπογδάνος και την αξιοποίησε με ιδιοφυή και ευφάνταστο τρόπο, μεταφέροντάς την στο στην σκηνή του Skrow Theater, ως Μπιλ & Λου. Στην δική του θεατρική εκδοχή οι πρωταγωνιστές έχουν σάρκα και οστά, δεν είναι από πηλό και έχουν μεγάλη αδυναμία στα στρουμφάκια!
Είδαμε στο Φεστιβάλ Αθηνών: Μία ιδιότυπη ακουστική περιπλάνηση «Στη μέση του δρόμου», Πρόδρομος Τσινικόρης
10.07.2015 15:00
Φτάνω στη Πλατεία Κλαυθμώνος, εφοδιάζομαι με τον απαραίτητο εξοπλισμό –χάρτη, ακουστικά, MP3- και κατηφορίζω προς την οδό Δραγατσανίου. Ακολουθώ κατά γράμμα τις οδηγίες και φτάνω πολύ γρήγορα στον προορισμό μου, ένα σημείο συνάντησης «Στη μέση του δρόμου», στο οποίο πρόκειται να μοιραστώ μία πρωτόγνωρη εμπειρία με κάποιον άγνωστο συμπολίτη μου.. Με ένα αίσθημα γλυκόπικρης περιέργειας ανεβαίνω στο σταθμευμένο φορτηγό (!), κάθομαι στη θέση του συνοδηγού, πατάω το «PLAY» και περιμένω να ακούσω την συγκινητική ιστορία ενός άστεγου. Αντί γι’ αυτό, ακούω το ντουέτο των Lisa Stansfield και Barry White, "All Around The World".
Είδαμε στο Φεστιβάλ Αθηνών: Είμαστε οι Πέρσες, Γιολάντα Μαρκοπούλου – Station Athens
12.06.2015 18:56
Οδύσσειες προσφύγων απ’ το Αφγανιστάν, το Πακιστάν και το Μπαγκλαντές μπολιάζουν τους Πέρσες και τις Ικέτιδες του Αισχύλου στην παράσταση-ντοκουμέντο Είμαστε οι Πέρσες της Γιολάντας Μαρκοπούλου, που παρουσιάστηκε στο Φεστιβάλ Αθηνών, 3 και 4 Ιουνίου.