Πέμπτη, 8 Δεκεμβρίου 2016
Βιβλίο: Αλεπούδες στην Πλαγιά - Ιάκωβος Ανυφαντάκης
Δημοσίευση: Δευτέρα, 7 Απριλίου 2014 10:40
Βιβλίο: Αλεπούδες στην Πλαγιά - Ιάκωβος Ανυφαντάκης

Βρισκόμαστε στα 2009, λίγο πριν ξεσπάσει η οικονομική κρίση, τότε όμως που η κρίση αξιών μαστίζει τη χώρα και έχει αλλοιώσει αρκετά τις συνειδήσεις. Η συνάντηση μετά από χρόνια του λέκτορα Γερμανικής Φιλολογίας  στην παραλία Δρεπάνου με μια γυναίκα γνώριμη από τα φοιτητικά του χρόνια γίνεται η αφετηρία αυτής της νουβέλας που γράφει ο Ανυφαντάκης και ταυτόχρονα η αφορμή για να σκεφτούμε πόσο αλλάζουν οι άνθρωποι, πώς όλα όσα ορίζουν το παρελθόν μας, όταν τα δούμε μέσα από την απόσταση του χρόνου φαίνονται τόσο διαφορετικά και πως τελικά αναμετράμε τις πληγές και τις απώλειες μέσα στο χρόνο.


Στη συνάντησή αυτών των δύο ανθρώπων ο λέκτορας βλέπει μπροστά του, όχι τη φοιτήτρια που έκανε διδακτορικό για το έργο του Τόμας Μαν «Θάνατος στη Βενετία» αλλά μια μητέρα τριών παιδιών που δεν του θυμίζει σε τίποτα τη φιλόλογο που είχε γνωρίσει. Ο ίδιος προσπαθεί να τελειώσει μια μελέτη για τις «Απόψεις ενός κλόουν» του Μπελ, γεγονός που σκέφτεται εμμονικά σχεδόν, κάνοντάς τον να νιώθει μια γενική ατονία που του περιορίζει την προσωπική και κοινωνική του ζωή. Είναι δε τόσο απορροφημένος στην έρευνά του που συχνά  νιώθει πως ταυτίζεται με τον ήρωα του Μπελ.


Προσωρινά οι δυο αυτοί άνθρωποι θα ζήσουν μια ερωτική διαφυγή για να γυρίσουν αμέσως μετά και οι δύο στη μονοτονία της ζωής που έχουν επιλέξει, χωρίς να χρησιμοποιήσουν  τον έρωτα ως όχημα διαφυγής από τη μονοτονία της ζωής τους. Η νουβέλα τελειώνει με τον σιωπηλό αποχαιρετισμό των δύο αυτών ανθρώπων σε κάποιο ΚΤΕΛ και παράλληλα μοιάζει ο αποχαιρετισμός αυτός να σηματοδοτεί το τέλος της νιότης τους, μέσα σε ένα κλίμα νοσταλγικό και ήπιο που ταυτόχρονα αφήνει στον αναγνώστη το χρόνο να κάνει τους προσωπικούς του απολογισμούς.


Στη νουβέλα αυτή ο συγγραφέας κάνει ένα παιχνίδι με τον χρόνο. Μέσα από μια ανάδρομη αφήγηση και ατέλειωτα φλας μπακ ανακαλεί στο παρόν το παρελθόν τους, μιλώντας για τα φοιτητικά τους χρόνια, τότε που για πρώτη φορά είχε σχέση με τη συγκεκριμένη γυναίκα, περνάει κατόπιν στην περίοδο της εκπαιδευτικής του απασχόλησης στην Κρήτη, τότε που η γυναίκα αυτή παντρεύεται και ουσιαστικά χάνει κάθε ενδιαφέρον για τις σπουδές και την καριέρα της. Από το 2009 περνάμε στο 2002 και πιο πριν στο 1997, για να παρακολουθήσουμε έτσι τρεις διαφορετικές περιόδους εξέλιξης των πρωταγωνιστών.


Ωστόσο, δεν ξέρουμε αν η μνήμη του είναι αξιόπιστη επειδή, κάθε φορά που η αφήγηση περνάει στο παρελθόν ο ίδιος ο συγγραφέας μας δίνει άλλες πληροφορίες για συγκεκριμένα θέματα για τα οποία έχει ήδη μιλήσει, επιβεβαιώνοντας ότι η μνήμη επινοεί ή αλλάζει γεγονότα που ζήσαμε κατά τον τρόπο που εκείνη θεωρεί κατάλληλο.


Ο συγγραφέας όμως, δεν αρέσκεται μόνο στο να παίζει ένα παιχνίδι με το χρόνο αλλά στήνει κι ένα διακειμενικό παιχνίδι ανάμεσα στα έργα του Τόμας Μαν και του Μπελ για να προσθέσει σταδιακά και το έργο Μαντάμ Μποβαρί του Φλομπέρ και  στρέφει κάθε φορά τη ματιά του, τονίζοντας άλλοτε την κριτική του στάση απέναντι στον κοινωνικό του περίγυρο, άλλοτε τη μοναξιά ενός νέου ανθρώπου μέσα στην καθημερινότητα και την κοινωνική απαξίωση της εποχής που βιώνει.


Και μέσα σε όλα αυτά, ο έρωτας τελικά μοιάζει να είναι μια δύσκολη περιπέτεια. Η εξαφάνιση της μικρής Άννιας στην Κρήτη γίνεται η αφορμή να βυθιστεί το μυαλό του καθηγητή σε μια ερωτική φαντασίωση κι εμείς να νιώσουμε την ερωτική ερημιά του πρωταγωνιστή και την προσωπική του απελπισία απέναντι στον έρωτα. Το κείμενο συνεχίζει να συνομιλεί με διαχρονικά λογοτεχνικά κείμενα. Κι εδώ το παιχνίδι της διακειμενικής συνομιλίας συνεχίζεται με την με τη Λολίτα του Ναμπόκοβ.


Ο ήρωας του Ανυφαντάκη τολμάει να αναμετρηθεί με το παρελθόν, να κάνει έναν απολογισμό της ζωής του, να μετρήσει τις απώλειες, να μιλήσει για τον έρωτά του με τη συγκεκριμένη γυναίκα αλλά και με άλλες που πέρασαν από τη ζωή του, αλλά περισσότερο να επινοήσει τρόπους με τους οποίους θα πολεμήσει την αβάσταχτη ερωτική μοναξιά του, που παρέμεινε λαγαρή στο πέρασμα του χρόνου και παρά τις γυναίκες που πέρασαν από τη ζωή του.


Κι αν η μνήμη του φέρνει στο νου ερωτικές περιπέτειες και ανθρώπινες σχέσεις και επαφές δεν καταφέρνει να περιορίσει τα αισθήματα ματαιότητας που βιώνει απέναντι σε όλα όσα έζησε. Η μελαγχολία του διαχέεται στο κείμενο, μια μελαγχολία που σχετίζεται με τη διάψευση ονείρων, ενθουσιασμών και αισθημάτων και μας παροτρύνει να δούμε καλειδοσκοπικά το δικό μας παρελθόν.


Το βιβίο του Ιάκωβου Ανυφαντάκη, Αλεπούδες στην Πλαγιά, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πατάκη. Διαβάστε πληροφορίες για το βιβλίο, εδώ

Εκτύπωση
Περισσότερα
Ο κόσμος ο μικρός ό μέγας! - Οδυσσέας Ελύτης: Κριτική βιβλίου
28.11.2016 10:07
Με την αφορμή της συμπλήρωσης των είκοσι χρόνων από τον θάνατο του νομπελίστα ποιητή κυκλοφόρησε από τις εκδ. Ίκαρος μια ποιητική ανθολογία με αποσπάσματα τόσο από το ποιητικό του έργο όσο και από το πεζογραφικό. Στο πρώτο μέρος του καλαίσθητου αυτού τόμου τα αποσπάσματα είναι στην ελληνική γλώσσα και ακολουθούν αμέσως μεταφρασμένα στην αγγλική, γαλλική, ιταλική και ισπανική γλώσσα.
Ο Τσάρος της αγάπης και της τέκνο - Άντονυ Μάρρα: Κριτική βιβλίου
03.11.2016 10:45
Μετά το εξαιρετικό πρώτο του βιβλίο, τον «Αστερισμό ζωτικών φαινομένων», ένα συγκλονιστικό έργο - που γνώρισε τον έπαινο κριτικών και αναγνωστών παγκοσμίως - για τις βάναυσες πρακτικές που στοχεύουν στην αποδυνάμωση της κοινωνικής ηθικής και τις αξίες που προσπαθούν να επιβιώσουν, ενώ πνίγονται στο αίμα μιας διαστρεβλωμένης Ιστορίας, ο Άντονυ Μάρρα επιστρέφει με το εμβληματικό «Ο τσάρος της αγάπης και της τέκνο», για να επιβεβαιώσει τη συγγραφική του δεινότητα και ταυτόχρονα να δικαιώσει όλους όσοι πίστεψαν από την αρχή, πως πρόκειται για έναν από τους σημαντικότερους πεζογράφους της αμερικανικής λογοτεχνίας.
Έχων σώας τας φρένας και άλλες τρελές ιστορίες - Αργύρης Χιόνης: Κριτική βιβλίου
26.10.2016 13:54
«Έχων σώας τα φρένας & άλλες ιστορίες» τιτλοφορείται η συλλογή εννέα διηγημάτων του Αργύρη Χιόνη που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Κίχλη με επιμέλεια και με κατατοπιστικό επίμετρο της Γιώτας Κριτσέλη και σχέδια της Εύης Τσακνιά.
Αστερισμός ζωτικών φαινομένων - Άντονυ Μάρα: Κριτική βιβλίου
04.10.2016 13:51
Με το πρώτο του βιβλίο ο Άντονυ Μάρα υπογράφει ένα συγκλονιστικό έργο για τη βαρβαρότητα και τον πόλεμο, τις βάναυσες πρακτικές που στοχεύουν στην μοιραία αποδυνάμωση της ηθικής μιας κοινωνίας, τις αξίες που αντιστέκονται πνιγμένες στο αίμα μιας διαστρεβλωμένης Ιστορίας. Ο νεαρός Αμερικανός συγγραφέας στήνει το μυθοπλαστικό του σύμπαν στην Τσετσενία και στους πολέμους που τη ρήμαξαν για να εντοπίσει εκεί τον τρόπο με τον οποίο ο άνθρωπος επιβιώνει ηθικά, πολιτισμικά και κυρίως συναισθηματικά, όταν η ζωή τον παγιδεύσει στη δίνη μιας δεινής μοίρας.
Κατοχή και πείνα - Ιστορίες της κάθε μέρας - Ιουλία Περσάκη: Κριτική βιβλίου
31.08.2016 10:28
Μια νέα ανθολόγηση διηγημάτων της Ιουλίας Περσάκη κυκλοφόρησε μόλις από τις εκδ. Εστία. Πρόκειται για μια σειρά διηγημάτων που περιγράφουν τις μικρές ιστορίες των απλών, καθημερινών ηρώων τους μέσα από τις προσωπικές τους εμπειρίες. Η αφορμή για να γραφτούν αυτά τα διηγήματα είναι πάντοτε ασήμαντα περιστατικά, στα οποία εστιάζει η συγγραφέας, για να φέρει στο φως τις μύχιες σκέψεις των ηρώων της.
Λάιλα - Μέριλιν Ρόμπινσον: Κριτική βιβλίου
04.08.2016 13:52
Η Μέριλιν Ρόμπινσον είναι μια πολυβραβευμένη και αγαπημένη Αμερικανίδα συγγραφέας και το «Λάιλα», το μυθιστόρημα με το οποίο τιμήθηκε με το Εθνικό Βραβείο του Κύκλου των Κριτικών στις ΗΠΑ το 2014, αποτελεί το τρίτο μέρος μιας τριλογίας για την ιστορία δύο οικογενειών παστόρων την εποχή του Κραχ σε μια μικρή πόλη της Αμερικής.
Ποιήματα - Αντώνης Σαμαράκης: Κριτική βιβλίου
07.07.2016 10:15
«Οι στίχοι σας είναι πολύ καλύτεροι από αυτούς που μας είχατε ξαναστείλει. Δουλέψτε επίμονα και προσεχτικά, χωρίς να παραλείψετε να διαβάζετε πολύ. Προσέξτε να μπείτε σ’ έναν καλό δρόμο, τώρα που είσθε ακόμη τόσο νέος. Ελάτε να σας δούμε».
Το μίσος είναι η μισή εκδίκηση - Αιμίλιος Σολωμού: Κριτική βιβλίου
06.06.2016 12:42
«Το μίσος είναι η μισή εκδίκηση… το άλλο μισό είναι η πράξη», γράφει ο Αιμίλιος Σολωμού και καταθέτει τη δική του πράξη αντίδρασης στην τραγική πραγματικότητα της σημερινής εποχής μέσα από ένα αξιόλογο μυθιστόρημα που συνδυάζει στις σελίδες του τη λογοτεχνική αφήγηση με την κοινωνιολογική έρευνα, την ιστορική μελέτη με την αστυνομική πλοκή και, ταυτόχρονα, τονίζει τη διαχρονικότητα των καταστάσεων στο ιστορικό γίγνεσθαι της Ελλάδας.