Πέμπτη, 8 Δεκεμβρίου 2016
Βιβλίο: Το Τρίτο Ράιχ - Roberto Bolano
Δημοσίευση: Παρασκευή, 10 Ιανουαρίου 2014 09:43
Βιβλίο: Το Τρίτο Ράιχ - Roberto Bolano

Όπως στην αρχιτεκτονική έτσι και στην συγγραφή απαιτούνται τα κατάλληλα υλικά για να παρουσιαστεί ένα συμπαγές και άρτιο οικοδόμημα που θα είναι στέρεο και θα αντέχει στον χρόνο τον πανδαμάτορα που όλα τα παρασέρνει.


Φαίνεται πως ο Μπολάνιο, ένας από τους επιφανέστερους εκπροσώπους της λατινοαμερικανικής αλλά και γενικότερα σύγχρονης λογοτεχνίας είχε - δυστυχώς πέθανε το 2003 λόγω μακροχρόνιας πάθησης στο συκώτι - την μαγική συνταγή και το μαγικό ραβδί της έμπνευσης να αναμειγνύει και να εμφανίζει ένα μυθιστορηματικό αποτέλεσμα που ξεχωρίζει ήδη από το οπισθόφυλλο. Γιατί η γραφή του έχει όλα εκείνα τα στοιχεία που προκαλούν συναισθηματικές αναταραχές και επιπλοκές, βυθίζεται και αναδύεται υπό την σκέπη ενός ευχάριστου και παράλληλα ιδιαίτερου σε έκφραση παραληρήματος ανάμεσα στο σήμερα και το χθες, το τώρα και το μετά.


Δεν είναι δυνατόν να τον περιγράψεις τον Μπολάνιο, είναι πολυδιάστατος ο κόσμος του, αφηρημένος σαν έναν πίνακα του Καντίνσκυ και ονειρώδης σαν τον μικρό Πρίγκιπα που κάθεται και ατενίζει τα άστρα. Εξωπραγματικός αλλά και γήινος μαζί, μας "παραμυθιάζει" με τρόπο που δεν μας αφήνει να ξεφύγουμε από τα δίχτυα της αφήγησής του, που άλλοτε αστυνομικίζει, άλλοτε παρουσιάζει έναν κοινωνικό χαρακτήρα για τον άνθρωπο που διέπεται από τις δικές του αδυναμίες και ανασφάλειες και άλλοτε παίζει και ακροβατεί ανάμεσα στην πραγματικότητα και την φαντασία. Με άλλα λόγια, σκηνοθετεί μία ολόκληρη ατμόσφαιρα που θυμίζει επιστημονική φαντασία βγαλμένη από τα πιο πολύπλοκα σενάρια γεννάει όμως με την ίδια ευκολία ερωτήματα και προβληματισμούς γιατί αγγίζει τον εσωτερικό κόσμο ανθρώπων που παλινωδούν και ενίοτε ναυαγούν υπό το βάρος των σκέψεών τους. Σε αυτήν την ομιχλώδη κατάσταση, τοποθετεί τους πρωταγωνιστές του σαν τα πιόνια ενός σκασκιστή και αφήνει σε μας τους αναγνώστες την αίσθηση πως θα ορίσουμε την τύχη τους και την μοίρα τους. Οι εικόνες που πλάθει έχουν μία μεταφυσική διάθεση και εγκυμονούν κινδύνους. Σκόπιμα τους θέτει σε καθεστώς ασάφειας γιατί επιθυμεί να περιπλέξει τους ιστούς της ιστορίας του σαν τον ποιητή που συλλέγει λέξεις κάποιες φορές γνωστές που όμως επιζητούν ανάλυση και κάποιες άλλες παντελώς άγνωστες που αν κανείς δει το πλαίσιο αναφοράς τους τότε αρχίζει να μπαίνει στο νόημα.


Η υπόθεση έχει στρατηγικές τάσεις και αν κάποιος μπλέξει τα καλώδια των συσχετισμών που ο ίδιος έχει συνδέσει στον πίνακα τότε όλες οι ανατροπές του κόσμου είναι πιθανές. Δράση και αντίδραση με "πυρηνικό" άρωμα προσφέρει ο Μπολάνιο, ερωτικές και βωμολοχικές λέξεις χρησιμοποιεί γιατί οι χαρακτήρες του δεν έχουν φρένο στις εξάρσεις τους - διακατέχονται από μία αδιόρατη τρέλα. Νάτο το παραλήρημα που συγγενεύει - και αυτή η ξέφρενη αλληλουχία των γεγονότων μοιάζει με τρενάκι τρόμου που έχει βγει από τις ράγες του.


Το "Τρίτο Ράιχ" δεν είναι τίποτε άλλο από ένα επιτραπέζιο παιχνίδι πολέμου και στρατηγικής που απειλεί με τους ίδιους του τους κανονισμούς τους συμμετέχοντες. Πρόκειται για ένα παιχνίδι που ενθουσιάζει με την εναλλαγή των τοποθετήσεων των ίδιων των παικτών του και για αυτόν τον λόγο κάπου εδώ ή εκεί αρχίζει να καθίσταται κυριολεκτικά η μεταφορικά παιχνίδι ζωής και θανάτου για τον Ούντο Μπέργκερ, τον δεξιοτέχνη αρθρογράφο που ο Μπολάνιο θα μπορούσε να έχει κλέψει από τον πρωταγωνιστή της Μεταμόρφωσης του Κάφκα. Ο Ούντο Μπέργκερ, χαμένος στο πλασματικό διάστημα του φονικού όπλου "Τρίτου Ράιχ" κλείνεται στο δωμάτιο του θέρετρου της Κόστα Μπράβα κάπου στις ισπανικές ακτές  και εξαρτημένος και εθισμένος από τέτοιου είδους δραστηριότητες μοιάζει να χάνει την επαφή με τον πραγματικό κόσμο. Η Ίνγκεμποργκ, κοπέλα του ή σύμμαχός του - αυτό είναι κάτι που κανείς δεν το γνωρίζει στα σίγουρα - αποφασίζει να τον εγκαταλείψει και τότε εκείνος βυθίζεται ακόμα περισσότερο στην δίνη της εξάρτησής του.


Ο Ούντο Μπέργκερ γνωρίζει άραγε τους συμπαίκτες του στο παιχνίδι αυτό και τι μπορεί να κρύβεται αν πίσω από την κουρτίνα του ακίνδυνου συμπαίκτη καραδοκεί μία λάθος στρατηγική σε πραγματικό χρόνο? Και ποια είναι παρακαλώ η γραμμή που χωρίζει την ζωή από το παιχνίδι και πως κανείς διαχωρίζει τις κινήσεις του βάσει αληθινών συμβάντων και εικονικών στόχων? Ο Μπολάνιο, σαν ένας άλλος Σπαθάρης παίζει με τα στρατιωτάκια ανθρώπους που βάζει στο χαρτί αλλά δεν απομακρύνεται από το παρόν και κυρίως δεν αιωρείται σε ξένα προς τον αναγνώστη ερεθίσματα. Μήπως προσπαθεί να ξυπνήσει κοιμισμένες συνειδήσεις ρομποτοποιημένων και αποχαυνωμένων  παιδιών που θεωρούν πως το παιχνίδι δεν είναι παρά ένα παιχνίδι; Γεγονότα και ειδήσεις της καθημερινής ζωής αποδεικνύουν πως αν σκορπίσεις ανέμους θα θερίσεις θύελλες, ο Μπολάνιο μπλέκει συγκυρίες, εγείρει θέσεις και αντιθέσεις και προκαλεί νευρικά κύτταρα του εγκεφάλου. Αν η συγγραφική  αποστολή του είναι η υπόδειξη ανέμων οποιουδήποτε είδους πολέμου, το δελτίο αναμένεται πυρετώδες.


Το βιβλίο Ρομπέρτο Μπολάνιο, Το Τρίτο Ράιχ κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Άγρα .

Εκτύπωση
Περισσότερα
Το μάτι - Vladimir Nabokov: Κριτική βιβλίου
05.12.2016 10:34
"Το θέμα στο Μάτι είναι μία έρευνα που οδηγεί τον πρωταγωνιστή μέσα από έναν κυκεώνα από καθρέφτες στη συγχώνευση δίδυμων εικόνων". Αυτά γράφει ο συγγραφέας στο προλογικό σημείωμα του βιβλίου όπου και αναλύει την φιλοσοφία πίσω από την σύλληψη της ιδέας για το Μάτι.
Η πρώτη φλέβα - Γιάννης Μακριδάκης: Κριτική βιβλίου
21.11.2016 10:56
Ποτέ ο χρόνος δεν είναι αρκετός για να ξετυλίξεις το κουβάρι μιας ζωής και ποτέ κανείς δεν βγαίνει αλώβητος και ατάραχος από την τριβή με το παρελθόν. Ειδικά μάλιστα όταν αυτό στριφογυρίζει και γλυκοκοιτάζει το παρόν σαν την μέλισσα γύρω από το λουλούδι που προσπαθεί να προσγειωθεί για να τραφεί. Εδώ περιγράφονται τα πρόσωπα μίας άλλης εποχής που όμως ακόμα και σήμερα συνεχίζει να υπάρχει γιατί οι άνθρωποι δεν σταμάτησαν να φωτογραφίζουν τις στιγμές τους και την μοναδικότητά τους. Μία γυναίκα και ένας άντρας, δύο κόσμοι παράλληλοι και διαφορετικοί μα τόσο όμοιοι.
Μια ματιά στον κόσμο της Ελίζαμπεθ Γκάσκελ - Αλέξανδρος Κεφαλάς: Κριτική βιβλίου
07.11.2016 10:31
Είναι εξαιρετικά σημαντικό να βλέπουν το φως της δημοσιότητας τέτοιου είδους βιβλία, τα οποία εντρυφούν συνοπτικά μεν, ουσιωδώς δε σε προσωπικότητες που άφησαν το δικό τους ανεξίτηλο σημάδι στην ιστορία της λογοτεχνίας. Αυτό εδώ το μικρό εγχειρίδιο είναι αφιερωμένο στη ζωή της Βρετανίδας Ελίζαμπεθ Γκάσκελ, την οποία λίγοι γνωρίζουν και ακόμα λιγότεροι έχουν διαβάσει.
Η πτώση και άλλες ιστορίες - Friedrich Dϋrrenmatt: Κριτική βιβλίου
25.10.2016 10:13
Η ανθρώπινη ιστορία χρειάζεται πολύ μελάνι για να γραφτεί και ίσως αυτό να μην είναι αρκετό. Χωρίς αμφιβολία, αυτή η ιστορία που ονομάζεται άνθρωπος, αυτό το μέγα ανεξάντλητο κεφάλαιο και τα συν αυτώ έχει τόσες εκδοχές, τόσες όψεις και τόσα τρωτά σημεία που κάθε συγγραφέας κομίζει την δική του οπτική γωνία με οδηγό τα βιώματά του και τα αναγνώσματά του.
Το βιβλίο των φανταστικών όντων - Χόρχε Λούις Μπόρχες: Κριτική βιβλίου
11.10.2016 09:59
Φανταστικά όντα στοιχειώνουν από γεννήσεως του κόσμου τις ανθρώπινες ζωές γιατί ο άνθρωπος μπροστά στη δύναμη της φύσης και στο μεγαλείο της έχει ανάγκη να εκφράσει τις φοβίες του, τις απορίες του, τις σκέψεις του με τρόπο πολλές φορές παράλογο, μεταφυσικό και υπερβολικό.
Ρομάντσο και άλλα πεζά - Μαρία Πολυδούρη: Κριτική βιβλίου
26.09.2016 10:20
"Όσο πιο πολύ αγαπάμε και τόσο πιο πολύ άσκυφτοι γινόμαστε. Όσο πιο αληθινά αγαπάμε τόσο πιο ωραία υποφέρουμε" θα γράψει σε ύφος μελαγχολικό και ποιητικό η Μαρία Πολυδούρη προς τον ποιητή Φίλιππο Κλεωνά.
Άρτουρ Σοπενχάουερ - Peter B. Lewis: Κριτική βιβλίου
16.09.2016 16:18
Είναι ελπιδοφόρο το γεγονός πως ολοένα και περισσότερο τα βιβλία φιλοσοφίας αποτελούν πόλο έλξης και πεδίο ανακάλυψης για πολλούς αναγνώστες που αναζητούν δρόμους διαφυγής και διεξόδους μέσω αυτών.
Ο Άποικος της Μάλατα - Τζόζεφ Κόνραντ: Κριτική βιβλίου
12.09.2016 10:10
Αν μπορούσε κάποιος να αποδώσει ζωγραφικά τα έργα του Κόνραντ και κυρίως το παρόν, το οποίο είναι άμεσα συνυφασμένο με την ίδια την πολυτάραχη του ζωή του Κόνραντ λόγω των διαφόρων ταξιδιών του, σίγουρα θα επέλεγε έναν πίνακα του επίσης πολυταξιδεμένου Γκωγκέν.