Το έργο
Ο Ζαν-Μπαπτίστ Ποκλέν, κατά κόσμον Μολιέρος, έγραψε τον «Κατά φαντασίαν Ασθενή» το 1673 και έμελλε να αποτελέσει το τελευταίο έργο του. Με αφορμή την αρρωστοφοβία του ίδιου του συγγραφέα, το έργο επικεντρώνεται στον Αργκάν, ο οποίος πάσχει από αρρωστομανία.
Ο Μολιέρος, ο οποίος ερμήνευσε το ρόλο του Αργκάν στην πρώτη παρουσίαση του έργου, κατέρρευσε μετά το τέλος της τέταρτης παράστασης, ενώ πέθανε λίγη ώρα αργότερα στο σπίτι του. Ο Μολιέρος με αυτό το έργο απηύθυνε το προσωπικό του «κατηγορώ» κατά των γιατρών, θεωρώντας τους υπεύθυνους για τη δική του εύθραυστη υγεία. Το γεγονός του θανάτου του Γάλλου συγγραφέα μετά το τέλος πρώτης παράστασης, καθιστά το μήνυμά του κραυγή απόγνωσης, αν και ιδωμένης μέσω της καυστικής κωμικής πένας του.
Ο Αργκάν, είναι ένας ευκατάστατος κύριος, ο οποίος ζει με την δεύτερη γυναίκα του, την Μπελίνα, και τις δύο κόρες του, την Αγγελική και την Λουίζα. Στο σπίτι του Αργκάν τακτικότατοι επισκέπτες είναι οι γιατροί που τον κουράρουν από κάθε πιθανή ασθένεια, απομυζώντας, κατ’ ουσίαν, την περιουσία του, αφού ο ίδιος πάσχει κυρίως από αρρωστομανία. Η αρρωστοφοβία του φτάνει μέχρι του σημείου να θελήσει να παντρέψει την μεγαλύτερη κόρη του, Αγγελική, με τον γιο του γιατρού του, και επίσης γιατρό, τον νεαρό Θωμά Ντιαφουάρου. Μόνον η πιστή υπηρέτρια Τουανέτα είναι ικανή να βγάλει τον Αργκάν από τις πλάνες του, η οποία του προτείνει να υποκριθεί πως πέθανε προκειμένου να διαπιστώσει τις αληθινές αντιδράσεις και τα ειλικρινή συναισθήματα των ανθρώπων που βρίσκονται γύρω του. Ο Αργκάν πείθεται και τα αποτελέσματα τον εκπλήσσουν, καθώς ανακαλύπτει την υποκρισία της γυναίκας του, την κοροϊδία των γιατρών αλλά και την αληθινή αγάπη των δύο παιδιών του.
Η παράσταση
Η παράσταση αποτελεί διασκευή του ομώνυμου έργου του Μολιέρου, διά χειρός Θανάση Παπαθανασίου και Μιχάλη Ρέππα. Διατηρήθηκε ο δραματουργικός ιστός και κάποια από τα πρόσωπα της Γαλλικής κωμωδίας, αλλά το συγγραφικό δίδυμο άλλαξε όχι μόνον την εξέλιξη, αλλά και την δραματουργική εστίαση του πρωτότυπου έργου. Ως αποτέλεσμα, πρόκειται πλέον για μια κωμωδία χαρακτήρων, παρά για καυστική σάτιρα του Γάλλου συγγραφέα, ο οποίος θέλησε να στηλιτεύσει την τάξη των ιατρών της εποχής εκείνης, που με την αμάθεια και τη φιλαυτία τους παραπλανούσαν τους ασθενείς τους, οδηγώντας τους ακόμα και στην τελευταία κατοικία τους.
ΜΗΝ ΧΑΣΕΙΣ!
Το συγγραφικό δίδυμο έστησε μια παράσταση απολαυστική, διασκεδαστική και κωμική, αποφεύγοντας την κοινωνική σάτιρα ή καταγγελία. Στο πλαίσιο αυτό, απομακρύνθηκαν από την Γαλλική Αναγέννηση, όταν και έγραψε ο Μολιέρος προοιωνίζοντας την επερχόμενη επανάσταση η οποία θα συντάραζε συθέμελα τόσο την Γαλλική, όσο και την ευρύτερη ευρωπαϊκή ιστορία. Η παράσταση τοποθετείται, σκηνοθετικά, αλλά και γενικότερα σκηνικά, στην Μπελ Επόκ. Έτσι, η παράσταση των Ρέππα-Παπαθανασίου θύμισε περισσότερο τις κωμωδίες των Ευγένιου Λαμπίς και Ζορζ Φεϋντώ, παρά τον καυστικό Μολιέρο, ο οποίος είχε συγκρουστεί ακόμα και με τον Καρδινάλιο Ρισελιέ, καυτηριάζοντας την υποκρισία και τον φαρισαϊσμό μέρους των λειτουργών της Γαλλικής Εκκλησίας.
Στην παράσταση, κυριάρχησε γρήγορος ρυθμός και καταιγιστικές ατάκες. Ακόμα και η ροπή προς σκηνική υπερβολή λειτούργησε θετικά, προσδίδοντας μεγαλύτερο μέγεθος στο συνολικό σκηνικό αποτέλεσμα και συνεισφέροντας στο κωμικό της αποτύπωμα.
Οι Ηθοποιοί
Ο Βλαδίμηρος Κυριακίδης στο ρόλο του Αργκάν ήταν απολαυστικός. Ανυπόκριτα κωμική ήταν η Παρθένα Χοροζίδου στο ρόλο της Τουανέτας, αποδεικνύοντας τη σκηνική της ετοιμότητα και την κωμική της υποκριτική δυναμική. Κατά στιγμές, λειτούργησε ως ο απόλυτος ενορχηστρωτής στα επί σκηνής δρώμενα. Πολύ καλοί ήταν οι Στέλλα Βογιατζάκη ως Μπελίνα και ο Πάνος Σταθακόπουλος ως γιατρός Ντιαφουάρος, ενώ στις σκηνές που εμφανίζονταν μαζί δημιούργησαν ένα αληθινά κωμικό ντουέτο. Εξαιρετικός ο Θωμάς Ντιαφουάρος του Θάνου Μπίρκου, ο οποίος με σκηνική ευφυία και κομψότητα απέδωσε το ρόλο του καταπιεσμένου γιου. Μολονότι υπερβολικός σε κάποιες στιγμές, ωστόσο καλός ήταν ο Κλεάνθης του Ιωάννη Απέργη, ενώ καλή ήταν και η Αγγέλικα της Αντιγόνης Νάκα.
Οι Συντελεστές
Τα σκηνικά κερδίζουν τον θεατή ήδη από την είσοδό του στο θέατρο, μεταφέροντάς τον νοερά στην Γαλλική πρωτεύουσα. Τόσο τα σκηνικά, όσο και τα κοστούμια του Γιάννη Μετζικώφ είναι από τα βασικά θετικά στοιχεία της παράστασης. Τα κοστούμια, τόσο των κυρίων, όσο και -ειδικά-των κυριών είναι άξια προσοχής προσδίδοντας ιδιαίτερη αξία στο συνολικό σκηνικό αποτέλεσμα. Τα σκηνικά αναδείχθηκαν ιδιαίτερα με τους φωτισμούς της Μελίνας Μάσχα, οι οποίοι έπαιξαν με τις ατμόσφαιρες αλλά και τα συναισθήματα των χαρακτήρων.
Εν κατακλείδι
Η παράσταση των Θανάση Παπαθανασίου και Μιχάλη Ρέππα είναι απολαυστική, δροσερή και αληθινά κωμική. Απομακρυνόμενη από το έργο του Μολιέρου, η διασκευή του συγγραφικού δίδυμου παραδίδει στο κοινό μια κωμωδία, η οποία έστησε ένα γαϊτανάκι γέλιου και διαδοχικών παρεξηγήσεων. Με σπιρτόζικη πένα, εξαιρετικούς ηθοποιούς και πολύ καλούς συντελεστές, η παράσταση αποτελεί μια από τις καλύτερες προτάσεις του φετινού καλοκαιριού.
Διαβάστε επίσης:
Ο Κατά Φαντασίαν Ασθενής, του Μολιέρου σε σκηνοθεσία Ρέππας – Παπαθανασίου σε περιοδεία