Οι Χορευτικές Αμφικτυονίες πραγματοποιούν φέτος ένα αντίστροφο ταξίδι από εκείνο που έχουμε συνηθίσει τα καλοκαίρια. Αφήνουν πίσω τους το κυκλαδίτικο τοπίο και ταξιδεύουν από την Τήνο στην καρδιά της Αθήνας, μεταφέροντας μαζί τους τη φιλοσοφία ενός θεσμού που γεννήθηκε στην περιφέρεια και κατάφερε να γίνει σημείο συνάντησης ανθρώπων του χορού από όλη την Ελλάδα. Με πλοηγό την καλλιτεχνική τους διευθύντρια, Γεωργία Ράπτη, η όγδοη διοργάνωση δίνει ραντεβού στην Τεχνόπολη του Δήμου Αθηναίων. Με τίτλο «Ομόκεντροι Κύκλοι: σε Κίνηση», η σκηνή μεταμορφώνεται σε έναν ζωντανό τόπο συνάντησης χορευτών κάθε ηλικίας και τεχνικής.
«Σύνδεση, Συνεργασία, Συμμετοχή, Συνένωση, Συνεννόηση, Συναίσθημα» είναι οι λέξεις που, όπως μας λέει στη συνέντευξη που ακολουθεί η Γεωργία Ράπτη, αποτελούν τον πυρήνα της διοργάνωσης. Η ίδια μιλά για την Τήνο ως τον τόπο που την «υιοθέτησε», εξηγώντας πως «ο πολιτισμός, το φως, η θάλασσα και ο αέρας των Κυκλάδων» έγιναν η πρώτη ύλη της σκέψης και της χορογραφικής της γλώσσας. Σε μια εποχή όπου η ψηφιακή επικοινωνία συχνά αντικαθιστά την πραγματική συνάντηση, οι Χορευτικές Αμφικτυονίες υπενθυμίζουν ότι ο χορός εξακολουθεί να ενώνει τους ανθρώπους. Λίγο πριν οι «Ομόκεντροι Κύκλοι» ανοίξουν στη σκηνή της Τεχνόπολης, η Γεωργία Ράπτη μας ξεναγεί στη φιλοσοφία του θεσμού και στη βαθιά προσωπική σχέση της με τον χορό.
***
-Οι Χορευτικές Αμφικτυονίες γεννήθηκαν το 2019 με σκοπό να ενώσουν ανθρώπους του χορού από την Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου και όχι μόνο. Η φετινή, όγδοη διοργάνωση μεταφέρεται στην Αθήνα. Τι σημαίνει για εσάς αυτή η συμβολική «επιστροφή» στην πόλη από την οποία φύγατε πριν από είκοσι χρόνια, αλλά και για την ίδια τη διοργάνωση;
Την στιγμή που αποφάσισα πως θα ζήσω μόνιμα στην Τήνο, αποφάσισα αυτομάτως πως θα αφοσιωθώ αποκλειστικά στον χορό με βασική μου αρχή «Πέρα από τον χορό… για τον χορό». Η σύνδεση και μάλιστα όταν ζεις σε ένα νησί μπαίνει σε μία άλλη διάσταση. Το μπαίνω στο αυτοκίνητο μου και πάω για καφέ, φαγητό, ψώνια κ.λπ. αφορά ουσιαστικά τα στενά όρια του νησιού που κατοικείς. Αυτό δημιουργεί σε πολλούς έναν περιορισμό και είναι αν το καλοσκεφτείς. Σε εμένα λειτούργησε ως πρόκληση και δημιουργία. Σύνδεση – Συνεργασία – Συμμετοχή – Συνένωση – Συνεννόηση – Σύνορο -Συναίσθημα, είναι από τα βασικά συστατικά δημιουργίας των χορευτικών Αμφικτυονιών.
ΜΗΝ ΧΑΣΕΙΣ!
Η συμβολική «επιστροφή» στην πόλη από την οποία έφυγα πριν από είκοσι τρία χρόνια, με 7 εκ των 19 μελών των χορευτικών Αμφικτυονιών, που κυρίως εδράζουν στην Αθήνα, είναι σαν τον μετανάστη που φεύγει από την πατρίδα του και επιστρέφει φέρνοντας μαζί του τους κόπους μιας ζωής. Το πιο σημαντικό, για εμένα, τα μέλη, την διοργάνωση, την Τήνο, είναι πως πρώτη φορά ένα Φεστιβάλ γέννημα θρέμμα τηνιακό φιλοξενείται στην Αθήνα και είμαστε πολύ χαρούμενοι για αυτό.
-Έχετε πει ότι η Τήνος σάς «υιοθέτησε». Ποια ήταν η μεγαλύτερη προσωπική μεταμόρφωση που σας χάρισε αυτός ο τόπος και πόσο έχει επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο χορογραφείτε και αντιλαμβάνεστε το σώμα και την κίνηση;
Πράγματι έχω αναφέρει σε πρόσφατη συνέντευξη πως η Τήνος με υιοθέτησε και την υιοθέτησα, σας ευχαριστώ που δίνεται την ευκαιρία να το αναλύσω λίγο παραπάνω. Ουσιαστικά, με αυτή μου την φράση δηλώνω τη βαθιά αίσθηση σύνδεσης με τον τόπο, που πλέον αποτελεί κομμάτι της ταυτότητας μου αλλά και την αμοιβαιότητα της σχέσης μας, που με αποδέχτηκε και με περιέλαβε στην ζωή του, δημιουργώντας μία αμοιβαία ασφάλεια ανάμεσα μας. Ο πολιτισμός, το φως, η θάλασσα, ο αέρας των Κυκλάδων επέδρασαν στην ολότητα μου νοητικά-ψυχικά-σωματικά και κατά συνέπεια στην τέχνη μου.
-Έχετε αφιερώσει μεγάλο μέρος της πορείας σας στην εκπαίδευση. Αν ο χορός εντασσόταν ουσιαστικά στην καθημερινότητα των ελληνικών σχολείων, τι πιστεύετε ότι θα μπορούσε να αλλάξει στην κοινωνία μας;
Τα μαθηματικά είναι θεμελιώδη για την κατανόηση του κόσμου, καθώς μας επιτρέπουν να αναλύσουμε σχέσεις και να οργανώσουμε τη σκέψη μας με ακρίβεια. Επιπλέον μας δίνουν την δυνατότητα αντίληψης του χώρου, στηριζόμενοι σε μαθηματικά μοντέλα από την αρχαία Ελλάδα μέχρι σήμερα στις σύγχρονες αστικές μελέτες. Ο Πυθαγόρας θεωρούσε τα μαθηματικά ως την γλώσσα της αρμονίας του σύμπαντος. Στον χορό τα μαθηματικά βρίσκονται στην καρδιά της ισορροπίας και του συγχρονισμού. Οι χορογράφοι βασίζονται σε γεωμετρικά μοτίβα, συμμετρίες, ρυθμούς, προκειμένου ο χορός να μεταμορφώσει τον χώρο, ή καλούνται να αντιληφθούν εξωτερικούς χώρους και να συνομιλήσουν μαζί τους, δημιουργώντας μια ζωντανή μαθηματική αρμονία.
Η αλήθεια είναι πως εδώ και πολλά χρόνια ερευνώ την σύνδεση του χορού, με τις τέχνες και τις επιστήμες, δημιουργώντας εκπαιδευτικά προγράμματα, που αποδεικνύουν αυτή την σύνδεση και ταυτόχρονα την σημασία της συμβολής του χορού στην αφομοίωση της γνώσης. Αν προσθέσουμε και τα οφέλη του –αύξηση αυτοπεποίθησης, μείωση άγχους, ανάπτυξη δημιουργικότητας, κριτική σκέψη, συνεργασία, ενίσχυση της κοινωνικής ένταξης–, τότε κατανοούμε πως η τέχνη της Τερψιχόρης συμβάλει ουσιαστικά στη διάπλαση αυριανών πολιτών με ενσυναίσθηση. Θα ήθελα ο χορός (όλα τα είδη) να βρίσκεται στην καθημερινότητα των ελληνικών σχολείων. Η ίδρυση ενός πανεπιστημίου παραστατικών τεχνών είναι σημαντική και ελπίζω να ανοίξει τους δρόμους ώστε να λάβει ο χορός στην Ελλάδα την θέση που του αξίζει.
-Ο φετινός τίτλος, «Ομόκεντροι Κύκλοι: σε Κίνηση», μιλά για τη σύνδεση, τη συνέχεια και την κοινή πορεία. Πώς μεταφράζονται αυτές οι έννοιες στη σκηνή και τι θα δει το κοινό στη σκηνή;
Η διάρκεια των χορευτικών Αμφικτυονιών εν τέλει απαντά με πράξη σε αυτή την κοινή πορεία. Αξίζει ωστόσο να σταθούμε σε μία ιδιαιτερότητα των παραστάσεων των Αμφικτυονιών. Οι συλλειτουργοί επί σκηνής προετοιμάζονται ο κάθε ένας στην έδρα του. Οι χορευτές των ομάδων γνωρίζονται ουσιαστικά μία δύο μέρες πριν την παράσταση στις γενικές πρόβες. Και ναι, λειτουργεί.
Κάθε φορά ακόμα και εγώ εκπλήσσομαι με το αποτέλεσμα. Χορευτές όλων των ηλικιών άγνωστοι μέχρι χθες μεταξύ τους, μοιράζονται τελικά την ίδια ενέργεια, την οποία μεταφέρουν μετά στη σχολή τους. Έτσι οι Αμφικτύωνες εκκολάπτονται και η φιλία δυναμώνει. Οι «Ομόκεντροι Κύκλοι: σε Κίνηση», μπορεί να αφηγούνται ιστορίες, έννοιες, αξίες, συναισθήματα, ερωτηματικά… με κέντρο (τον άνθρωπο, τον τόπο, τον χορό) και η μετάφραση τους επί σκηνής είναι η σύνδεση, μία σύνδεση που εκπλήσσει σίγουρα εμάς κάθε φορά και ελπίζουμε και το κοινό.
Πόσο σημαντικό είναι για εσάς το γεγονός ότι η είσοδος στις Χορευτικές Αμφικτυονίες είναι ελεύθερη για όλους;
Η ελεύθερη είσοδος σημαίνει άνοιγμα χωρίς περιορισμό στο αστικό κοινό. Θέλουμε αυτό το σημαντικό για την Τήνο πολιτιστικό γεγονός των χορευτικών Αμφικτυονιών και η φιλοσοφία του να προβληθεί στην Αθήνα και, γιατί όχι, να εδραιωθεί σε ετήσια βάση μία συνάντηση των αμφικτυόνων στην πρωτεύουσα. Ταυτόχρονα ήθελα να υπογραμμίσω, πως οι συνεργασίες και όλες οι μορφές στήριξης στο θεσμό των χορευτικών Αμφικτυονιών, δίνουν την δυνατότητα να διασφαλιστούν τα επίπεδα ποιότητας, ώστε η καλλιτεχνική εμπειρία του κοινού να είναι αξιόλογη και αυθεντική.
-Όταν ολοκληρωθεί η βραδιά της 6ης Ιουλίου και το κοινό φύγει από την Τεχνόπολη, ποια σκέψη ή ποιο συναίσθημα θα θέλατε να «πάρει» μαζί του;
Μμμ … δύσκολη ερώτηση. Ένα κοινό είναι πολυσύνθετο και πολυεπίπεδο, δεν ξέρεις ποτέ τον αποσυμβολισμό που θα κάνει μετά από μία παράσταση. Ελπίζω η δική μας χαρά και υπερηφάνεια για όσα έχουμε πετύχει να τους συνοδέψει στην αναχώρηση τους από την Τεχνόπολη.
-Ζούμε σε μια εποχή όπου οι άνθρωποι μοιάζουν διαρκώς συνδεδεμένοι αλλά συχνά βαθιά μόνοι. Πιστεύετε ότι ο χορός μπορεί ακόμη να λειτουργήσει ως ένας τρόπος ουσιαστικής συνάντησης;
Ο χορός έχει την μοναδική δύναμη της κοινής εμπειρίας και εξακολουθεί να λειτουργεί ως μία γέφυρα συνάντησης. Οι άνθρωποι συνδέονται πέρα από τις ψηφιακές οθόνες, δημιουργούνται αυθεντικές σχέσεις, ξεπερνώντας την απομόνωση. Ένα φεστιβάλ χορού της Τήνου, φέρνει αυτή την ουσία του πολιτισμού από την περιφέρεια στην καρδιά της πρωτεύουσας. Σήμερα ζούμε ανάμεσα σε δύο κόσμους τον ψηφιακό και τον πραγματικό και οι άνθρωποι νιώθουν συνδεδεμένοι στον μεν, αλλά συχνά είναι μόνοι στον δε. Οι χορευτικές αμφικτυονίες θέλησαν εξ αρχής λειτουργούν ως μία ζωντανή συνάντηση, ακόμα και όταν δεν είμαστε μαζί, τους Αμφικτύωνες διατρέχουν βαθιές ανθρώπινες συνδέσεις.
-Αν έπρεπε να περιγράψετε τη σημερινή σας σχέση με τον χορό με μία μόνο λέξη, ποια θα ήταν και γιατί;
Αν έπρεπε να δώσω μία μόνο λέξη θα έλεγα την πολυτιμότερη ουσιαστικά και μεταφορικά, «Αναπνοή». Η σχέση μου με τον χορό είναι ζωτικής δύναμης. Ροή, ισορροπία, σύνδεση, τροφοδοσία, έμπνευση, ύπαρξη…