Φτάνοντας με το τρένο στην ερημωμένη αποβάθρα της Σάντα Μαρία, τρεις γυναίκες, συνοδεία ενός μυστηριώδους άντρα με πολλαπλά παρατσούκλια, του κατά κόσμον Πτωματοσυλλέκτη, δεν βρίσκουν κανέναν να τις περιμένει. Όμως οι ζωές τους πρόκειται να συνδεθούν με τη μοίρα μιας ολόκληρης πόλης. Ένα νεοϊδρυθέν μπουρδέλο στην όχθη του ποταμού, δοσοληψίες μεταξύ πολιτικών αντιπάλων υπό τις μελωδίες τάνγκο, ηθικοπλαστικά ανώνυμα σημειώματα, αντιζηλίες και μίση με φόντο μια πόλη σε παρακμή. Με σαφείς επιρροές, εν προκειμένω, από τον Φώκνερ, ο Ονέττι σκιαγραφεί την άνοδο και την πτώση μιας προμηθεϊκής προσωπικότητας που κινείται στο περιθώριο, αλλά, συνάμα, συνιστά αλληγορία για το υπαρξιακό αδιέξοδο του ανθρώπου. Ο Πτωματοσυλλέκτης μάς προσφέρει ένα από τα εξοχότερα δείγμα του απαράμιλλου ύφους με το οποίο ο συγγραφέας σημάδεψε την ιστορία της λατινοαμερικάνικης λογοτεχνίας.
«Τρελή, κι εγώ όλο και πιο ανυπεράσπιστος μπροστά της, όλο και νεότερος απ’ αυτήν. Εξακολουθούσα όμως να έχω επίγνωση ότι, σε τελική ανάλυση, ήταν μια γυναίκα, κι ότι επομένως ήταν πιο δυνατή και απείρως πιο έμπειρη από μένα· πλήρης και μοναχική, όπως η ενότητα. Χωρίς να ασκεί πίεση πάνω μου, αβαρής, ακούμπησε το ένα της μάγουλο στο στήθος μου γελώντας, μετά ακούμπησε και το άλλο κλαίγοντας. Χάιδεψα το κεφάλι της με το ένα μου χέρι, που ήταν αδέξιο και έλεγε ψέματα· με το άλλο έσφιγγα την πίπα στην τσέπη του αδιάβροχού μου. Πίσω μου βρίσκονταν το κενό και τα ερέβη της σκάλας, η νύχτα που έφευγε και η άρνηση της σιωπής της. Η Χουλίτα στήριζε στο σώμα μου εναλλάξ τις δύο πλευρές του κεφαλιού της, ρυθμικά, αργά, για να τη χαϊδεύω. Το κενό της σκάλας, τίποτε περισσότερο από μια σκοτεινή ακατοίκητη ζώνη πίσω από την πλάτη μου. Θυμήθηκα την έκφραση που είχε το πρόσωπό της μόλις μία στιγμή πριν και κατάλαβα ότι σ’ αυτό είχα δει, συνειδητά προβεβλημένο, σε όλη την υπερβολή της εσκεμμένης επιδειξιομανίας του, το νόημα όλων των ανθρώπινων προσώπων, τον λόγο για τον οποίο αναπτύσσονται, δρουν και υπάρχουν τα κόκαλα, το δέρμα, οι μύες, οι τρίχες και οι οπές των προσώπων μας: για να επιβληθούμε στους άλλους, να τους κατεδαφίσουμε, για να υπάρξουμε μέσα τους και να τους αναγκάσουμε να υπάρξουν μέσα μας».
Χουάν Κάρλος Ονέττι – Πληροφορίες για τον συγγραφέα
Ο Χουάν Κάρλος Ονέττι (Juan Carlos Onetti) γεννήθηκε το 1909 στο Μοντεβιδέο και πέθανε το 1994 στη Μαδρίτη. Υπήρξε ένας από τους πρωτοπόρους της νέας λατινοαμερικάνικης λογοτεχνίας του 20ού αιώνα, προάγγελος του λογοτεχνικού κινήματος των δεκαετιών του ’60 και του ’70 που έμεινε γνωστό ως λατινοαμερικανικό boom. Έγραψε κυρίως νουβέλες και διηγήματα. Η γραφή του δεν χαρακτηρίζεται από τα φανταστικά στοιχεία του μαγικού ρεαλισμού ή της θαυμαστής πραγματικότητας, όπως αυτή των επιγόνων του, αλλά παραμένει προσηλωμένη σ’ έναν ιδιότυπο λατινοαμερικανικό υπαρξισμό, στον πυρήνα του οποίου βρίσκεται ο σύγχρονος άνθρωπος. Το 1974, εξαιτίας μιας παρεξήγησης και του γενικότερου κλίματος τρόμου που έχει επιβάλει το δικτατορικό καθεστώς της Ουρουγουάης, ο Ονέττι οδηγείται σε μια ψυχιατρική κλινική-φυλακή. Απελευθερώνεται μετά από τις έντονες αντιδράσεις σημαντικών συγγραφέων και διανοουμένων. Εγκαταλείπει τη χώρα αμέσως μόλις αποφυλακίζεται και ζει στη Μαδρίτη μέχρι τον θάνατό του. Το 1980 του απονεμήθηκε το βραβείο Cervantes, η υψηλότερη διάκριση στον χώρο της ισπανόφωνης λογοτεχνίας. Η πρώτη του νουβέλα, το Πηγάδι (1939), έργο που τον καθιέρωσε κι έθεσε τις βάσεις του μετέπειτα λογοτεχνικού του σύμπαντος, κυκλοφορεί επίσης από τις εκδόσεις Μάγμα.