Κυκλοφορεί, σε μετάφραση Απόστολου Στραγαλινού, βιβλίο με τρεις μικρές νουβέλες του μεγάλου Αυστριακού συγγραφέα Στέφαν Τσβάιχ. Γραμμένες με λυρισμό και λογοτεχνικότητα, ο συγγραφέας επικεντρώνεται σε θέματα που σχετίζονται με την αγάπη και τη θρησκεία τον έρωτα και την αφοσίωση, την πίστη και τον φανατισμό, το όνειρο και την αλήθεια του.
***
Υπάρχουν βιβλία που μοιάζουν να αιωρούνται ανάμεσα στο όνειρο και στον εφιάλτη, έργα που πάλλονται από την αδιάκοπη αναμέτρηση του ανθρώπου με την ίδια του τη μοίρα, εγκλωβισμένα σε μια ατμόσφαιρα όπου η πραγματικότητα και το μεταφυσικό συνενώνονται, ο ρεαλισμός και η φαντασία συμπλέκονται όχι ως αντίρροπες δυνάμεις, αλλά ως στοιχεία της ίδιας υπόστασης. «Το αστέρι πάνω από το δάσος» του Στέφαν Τσβάιχ είναι ένα τέτοιο βιβλίο. Συναπαρτίζεται από τρία αφηγήματα που διατρέχουν τα όρια της ύπαρξης, όπου η αγάπη δεν σώζει, η πίστη δεν αρκεί, και το θαύμα είναι μια σκιά που άλλοτε φωτίζει και άλλοτε κατασπαράζει. Που μπορεί να είναι ένα κορυφαίο γεγονός ή μια μικρή, καθημερινή στιγμή.
Ο Τσβάιχ δεν παραδίδει στον αναγνώστη αφηγήσεις με προφανή νοήματα. Οι ιστορίες του είναι αινίγματα για τα οποία ο αναγνώστης καλείται να βρει τη λύση. Υπαινιγμοί που αποκαλύπτονται σταδιακά όταν ο αναγνώστης κλείσει το βιβλίο. Στην πρώτη ιστορία με τίτλο Στο χιόνι, η αρχική αίσθηση γαλήνης διαλύεται απότομα, μετατρέποντας το τοπίο σε σκηνικό δίωξης. Η ιστορία εκκινεί σε μια νύχτα γιορτής, όταν οι Εβραίοι μιας κοινότητας στα σύνορα Γερμανίας και Πολωνίας βρίσκονται ξαφνικά κυνηγημένοι, παγιδευμένοι στην πιο αρχέγονη από όλες τις φυγές κατά τη διάρκεια της Χανουκά, της μεγάλης εβραϊκής γιορτής. Το χιόνι πέφτει πυκνό, σβήνοντας τα ίχνη των διωκόμενων, θάβοντας όμως μαζί του την ελπίδα και τη ζεστασιά της ζωής. Το φυσικό τοπίο δεν είναι απλώς το σκηνικό της αφήγησης, είναι το πεδίο της ανθρώπινης τραγωδίας. Η παγωμένη λευκότητα δεν υπόσχεται λύτρωση· είναι μια ατέλειωτη απουσία, ένα σιωπηλό, παγωμένο μονοπάτι πάνω στο οποίο βαδίζουν οι ήρωες, δίχως να ξέρουν αν πορεύονται προς τη σωτηρία ή προς τον αφανισμό.
ΜΗΝ ΧΑΣΕΙΣ!
Στο ομώνυμο με τη συλλογή διήγημα ο Τσβάιχ υπογράφει μια μεταφορά για τον τρόπο που το ανέφικτο και το ουτοπικό μπορεί να καθορίσει τη ζωή των ανθρώπων. Η αφήγηση κινείται στον αντίποδα της βίας και της καταδίωξης, αλλά παραμένει εξίσου οδυνηρή. Ο Φρανσουά, ένας απλός σερβιτόρος, ερωτεύεται παράφορα μια αριστοκράτισσα. Η αγάπη του γίνεται ένα φως που τον κατακαίει και ταυτόχρονα τον οδηγεί σε μια διαδρομή χωρίς επιστροφή. Ο Τσβάιχ φιλοτεχνεί το πορτρέτο ενός έρωτα που δεν ζητά ανταπόκριση, αλλά μόνο ύπαρξη. Ένα πάθος που ποτέ δεν εκπληρώνεται και γι’ αυτό τον λόγο παραμένει οδυνηρό.
Στην Αμβέρσα του 16ου αιώνα μας μεταφέρει η τρίτη ιστορία της συλλογής με τίτλο Το θαύμα της ζωής. Πρόκειται για μια ιστορία προσφοράς και ύβρεως. Ένας άνδρας, γεμάτος ευγνωμοσύνη για τη σωτηρία της μητέρας του, αποφασίζει να αφιερώσει ένα έργο τέχνης στην εκκλησία. Τότε το ερώτημα που αναφύεται είναι ποιο είναι, εν τέλει, το αληθινό θαύμα; Η θεία παρέμβαση ή η δύναμη του ανθρώπου να δημιουργεί και να προσφέρει; Ο Τσβάιχ εμβαθύνει στο αιώνιο ερώτημα της σχέσης ανάμεσα στη θρησκεία, την τέχνη και την ανθρώπινη αφοσίωση.
Δικαίως ο συγγραφέας έχει χαρακτηριστεί ως δεξιοτέχνης της ψυχολογικής εμβάθυνσης, καθώς και στα τρία αυτά μικρά έργα που απαρτίζουν τη συλλογή με τον γενικό τίτλο Το αστέρι πάνω από το δάσος, ο Τσβάιχ σκιαγραφεί τα ανθρώπινα πάθη και τα ανομολόγητα συναισθήματα. Τα πρόσωπα παλεύουν στα όρια της αντοχής τους για να καταφέρουν να ξεφύγουν από μια αναπότρεπτη πτώση. Με την άνεση ενός μεγάλου αφηγητή ο Τσβάιχ δημιουργεί ήρωες που στέκονται στο ορφικό μεταίχμιο ανάμεσα στην ελπίδα και την καταστροφή, την ακμή και την πτώση, στο όνειρο και στην προσπάθεια για εκπλήρωση, για να καταλάβουν οι ήρωές του ότι η ζωή μπορεί να έχει δύσκολες στιγμές, μπορεί να κρύβει πολύ σκοτάδι, έχει όμως και στιγμές γεμάτες φως που αξίζει να τις ανακαλύψει κανείς.
Ένα βιβλίο για το ακατόρθωτο και απροσπέλαστο της αγάπης. Οι φανατικοί αναγνώστες του Τσβάιχ θα το αγαπήσουν και οι αμύητοι αναγνώστες θα βρουν στις σελίδες του ένα καλό εφαλτήριο για να ανακαλύψουν το σύνολο του έργου του.
Διαβάστε επίσης:
Στέφαν Τσβάιχ – Το αστέρι πάνω από το δάσος: Βιβλίο με 3 κείμενα του Αυστριακού συγγραφέα