Η έκθεση «ματιέρες» θα παρουσιαστεί στο Κέντρο Τέχνης Τζιόρτζιο ντε Κίρικο από την Τετάρτη 10 Ιουνίου 2026. Την έκθεση θα πλαισιώσει μια σειρά από παράλληλες εκδηλώσεις, που συνδέουν δημιουργικά την τέχνη με τον κόσμο του σκακιού.
Η έκθεση επιχειρεί να αναδείξει το σκάκι πέρα από τα συμβατικά του όρια, παρουσιάζοντάς το ως ένα πεδίο στοχασμού, καλλιτεχνικής δημιουργίας και κριτικής σκέψης, αναγνωρίζοντας έτσι την αξία του ως αυτόνομου πολιτισμικού αντικειμένου. Η προσέγγιση αυτή συνομιλεί με το ερώτημα που θέτει ο Stefan Zweig στη Σκακιστική Νουβέλα:
«Μήπως αδικούμε το σκάκι ονομάζοντάς το παιχνίδι; Δεν είναι άραγε μια επιστήμη κι αυτό, μια τέχνη, κάτι μετέωρο ανάμεσα στα δύο… μια σύνθεση μοναδική που ενώνει όλα τα ζεύγη των αντιθέτων;»
Το σκάκι έχει αποτελέσει ιστορικά ένα ισχυρό μέσο εικαστικής έκφρασης για κορυφαίους δημιουργούς, από τον Marcel Duchamp και τον Man Ray, μέχρι τον Max Ernst και τη Yoko Ono, οι οποίοι το χρησιμοποίησαν επανανοηματοδοτώντας το με έντονους κοινωνικοπολιτικούς και φιλοσοφικούς προβληματισμούς.
ΜΗΝ ΧΑΣΕΙΣ!
Στο πλαίσιο αυτό, μέλη του Εικαστικού Συλλόγου Βόλου αντλούν έμπνευση από τον κόσμο του σκακιού και τις πολλαπλές του αναγνώσεις: τη γεωμετρία της σκακιέρας, τη λογική της στρατηγικής, τη σιωπή της σκέψης, τη σύγκρουση των αντιθέτων, την έννοια της απώλειας, αλλά και τη βιωματική σχέση του παιχνιδιού με την ιστορία, τη μνήμη και την καθημερινή εμπειρία. Ο τίτλος «ματιέρες» συνομιλεί με τη διπλή διάσταση της έκθεσης· από τη μία με το «ματ», ως κορυφαία στιγμή του σκακιστικού παιχνιδιού, και από την άλλη με τη «ματιέρα», ως υλικότητα, επιφάνεια, υφή και καλλιτεχνικό μέσο.
Τα έργα των εικαστικών εκτίθενται στον ίδιο χώρο και έρχονται σε άμεση επικοινωνία με επιλεγμένες σκακιέρες και σετ από την έκθεση «Το σκάκι ως αντικείμενο τέχνης» που παρουσιάστηκε στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, σε επιμέλεια Αχιλλέα Ζωγράφου και Gabriella Spanò. Μέσα από αντικείμενα διαφορετικών υλικών, περιόδων και προελεύσεων από μοντερνιστικά και συλλεκτικά σετ μέχρι χειροποίητα κομμάτια εμπνευσμένα από τη μυθολογία, την ποπ κουλτούρα και την πολιτική– το σκάκι αναδεικνύεται ως αντικείμενο design, ιστορικής μνήμης και γλυπτικής φόρμας.
ΣΥΜΜΕΤΕΧΟΝΤΕΣ/ΟΥΣΕΣ ΕΙΚΑΣΤΙΚΟΙ
Αγραφιώτη Λίλα, Βαρελλά-Γκόκα Δωροθέα, Γεωργουλά Λίλια, Γιακμογλίδου Νεκταρία, Γιαννάκος Αργύρης, Γιαννίτση Κατερίνα, Γκόκας Βασίλειος, Γκουτενσβάγκερ Έρρικα, Ιτούδης Γιώργος, Καμαλακίδου Κορίνα, Καμόσου Ελπινίκη, Καραγεώργου Ασημίνα-Άρτεμις, Κοντούλη Χριστίνα, Μπορίσοβα-Μπερίτζε Ντιάνα, Νικολού Παρασκευή, Παπαδημητρίου Γιούλη, Ροδοβίτης Γιάννης, Σαμαρά Κατερίνα, Σουλιώτου Αναστασία-Ζωή, Στεφανούλη Χριστίνα, Τέκα Αντιγόνη, Τζαφέτα Βίλη, Τσιόγκα Τριανταφυλλένια, Χατζηθεοδώρου Έλενα
Στο πλαίσιο της έκθεσης θα πραγματοποιηθούν παράλληλες δράσεις, με στόχο τη σύνδεση της καλλιτεχνικής πράξης με τη σκακιστική εμπειρία και την ενεργή συμμετοχή του κοινού.
Πρόγραμμα Παράλληλων Δράσεων
Τετάρτη 10 Ιουνίου, 20:00 | Κέντρο Τέχνης Τζιόρτζιο ντε Κίρικο
Τα εγκαίνια της έκθεσης.
Πέμπτη 11 Ιουνίου, 18:00 | Δημοτικό Ωδείο Βόλου
«Σκακιστικό Κονσέρτο»: Μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα διάλεξη του Αχιλλέα Ζωγράφου σκακιστή (Ομοσπονδιακού Μετρ) και μουσικού, με τη συμμετοχή του Κριστιάν Άγγελου Θεοδωρόπουλου, η οποία συνδέει το σκάκι με τη μουσική. Η διάλεξη βασίζεται στο βιβλίο του “Music and Chess: Apollo Meets Caissa”, το οποίο αποτελεί μια πρωτοποριακή έρευνα γύρω από τη σχέση των δύο αυτών κόσμων με κοινό παρονομαστή τα μαθηματικά. Μέσα από τη διάλεξη, το σκάκι προσεγγίζεται ως μια αυτόνομη μορφή τέχνης και αναδεικνύεται ο τρόπος με τον οποίο τα τεχνικά και δομικά του στοιχεία, όπως ο ρυθμός, ο χρόνος και η αρμονία, συνομιλούν οργανικά με τη μουσική σύνθεση, γοητεύοντας διαχρονικά κορυφαίους σκακιστές αλλά και σπουδαίους δημιουργούς των τεχνών.
Αχιλλέας Ζωγράφος
Μουσικός, σκακιστής και συγγραφέας.
Αποφοίτησε από το πανεπιστήμιο Τεχνών Folkwang της Γερμανίας με άριστα. Είναι συγγραφέας του βιβλίου «Σκέψεις και προτάσεις στη μουσική πρακτική» και έχει γράψει άρθρα για το περιοδικό “Classical Music Review” μεταξύ άλλων.
Είναι ομοσπονδιακός μετρ στο σκάκι έχοντας φτάσει στους κορυφαίους 100 Έλληνες σκακιστές, καθώς και πιστοποιημένος προπονητής από τη Διεθνή Σκακιστική Ομοσπονδία (FIDE).
Στο βιβλίο του Μusic and Chess. Apollo meets Caissa των εκδόσεων Russell Enterprises (2017) διερευνά τη σχέση μεταξύ σκακιού και μουσικής. Το βιβλίο έχει λάβει εξαιρετικές κριτικές στον διεθνή τύπο, ενδεικτικά στο New in Chess και το British Chess magazine, ενώ στα Best Sellers του Amazon βρίσκεται στις ακόλουθες θέσεις (8/6/2026):
#958,154 in Books
#261 in Music Appreciation
#884 in Board Games
#1,027 in Chess
Έλαβε το 1ο βραβείο για την εργασία του συνολικά από την Ακαδημία Musichess στη Μαδρίτη το 2018. Πραγματοποίησε σχετική πιανιστική διάλεξη την ίδια χρονιά με τίτλο «Όταν ο Απόλλωνας συνάντησε την Κάισσα…», προσκεκλημένος από το Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, στη Μουσική Βιβλιοθήκη «Λίλιαν Βουδούρη», στο πλαίσιο της Νύχτας Πολιτισμού που είχε διοργανώσει το Athens Culture Net, ενώ έχει δώσει ανάλογες ομιλίες και συνεντεύξεις στο εξωτερικό, με πιο πρόσφατη αυτή στη γερμανική ραδιοφωνία (SWR2).
To 2025 διοργάνωσε και επιμελήθηκε την έκθεση «Το σκάκι ως αντικείμενο Τέχνης» στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, με σκακιστικό υλικό απ’ όλο τον κόσμο. Πρόκειται για την πρώτη έκθεση τέτοιου είδους που πραγματοποιήθηκε στην Ελλάδα, με μεγάλη επιτυχία. Ανάμεσα στα εκθέματα και δύο δικές του δημιουργίες, τα σετ Άναξ και Αρσινόη.
Διδάσκει μουσική και σκάκι στο Μουσικό Σχολείο Παλλήνης.
Κυριακή 14 Ιουνίου, 17:00 | Χώρος Έκθεσης
Έχουμε την ιδιαίτερη τιμή και χαρά να φιλοξενήσουμε, να ξεναγήσουμε στην έκθεση και να συμμετάσχουμε στο σιμουλτανέ που θα δώσει η Αναστασία Αβραμίδου, Διεθνής Μετρ που έχει εκπροσωπήσει επανειλημμένα την Ελλάδα στο Ευρωπαϊκό και Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Σκακιού Νεανίδων. Η δράση αυτή θα πραγματοποιηθεί με τη στήριξη της Ακαδημίας Σκακιστών Βόλου.
Τρίτη 16 Ιουνίου, 18:30 | Χώρος Έκθεσης
Σκακιστικό Τουρνουά Blitz, το οποίο θα διοργανώσει η Ακαδημία Σκακιστών Βόλου.