Αν υπάρχει στην Κύπρο ένας πολιτιστικός θεσμός που μετέτρεψε το τραύμα της εθνικής περιπέτειας σε δημιουργική καλλιτεχνική έκφραση, στάθηκε με σεβασμό και ερευνητική δεινότητα απέναντι στις μεγάλες παρακαταθήκες της δραματουργίας και επέδειξε υποδειγματική εγρήγορση στις προκλήσεις των νέων καιρών, αυτός είναι ο Θεατρικός Οργανισμός Κύπρου (Θ.Ο.Κ.).
Πάντοτε δίπλα στις αγωνίες και τα κελεύσματα της κοινωνίας, αλλά και με μια ελκυστική ροπή χειραφέτησης από τις τυποποιήσεις που, συνήθως, χαρακτηρίζουν τα αποκαλούμενα «εθνικά θέατρα», ο Θ.Ο.Κ. υπηρέτησε, και εξακολουθεί να υπηρετεί, τους υψηλούς σκοπούς του με μια αίσθηση ελευθερίας και επιλογές ανοιχτών οριζόντων, χωρίς, παρόλα αυτά, να παραγνωρίζει την παράμετρο της παιδευτικής του αποστολής, αλλά και την ανάγκη να συνιστά μια αντανάκλαση της συλλογικής συνείδησης.
Μετά από 55 χρόνια αδιάλειπτης δραστηριότητας και παρουσίας τόσο σε εγχώριο όσο και σε διεθνές επίπεδο, ο Θεατρικός Οργανισμός Κύπρου έχει κατοχυρώσει μια καλλιτεχνική, και όχι μόνο, φυσιογνωμία που υπερβαίνει την αναλογία ανάμεσα στον ρόλο ενός πρώτου τη τάξει θεάτρου και τα πληθυσμιακά μεγέθη στα οποία αυτό απευθύνεται. Και εδώ, ακριβώς, βρίσκεται, η πεμπτουσία της προσφοράς αυτού του οργανισμού: το γεγονός ότι, ως ακάματη κοιτίδα ζώσας θεατρικής δραστηριότητας, την ίδια στιγμή που μετουσιώνει τις πολιτισμικές παρακαταθήκες σε τοπικό βίωμα καθίσταται και μια δυνατή οικουμενική φωνή που ακούγεται από την ακρώρεια της Ευρώπης προς όλες τις γεωγραφικές συντεταγμένες.
Πολυδύναμος, μοντέρνος στη δομή του και την αντίληψη περί οργάνωσης και εξωστρέφειας, ο Θ.Ο.Κ. σήμερα διοικείται από ένα ανθρώπινο δυναμικό που εγγυάται με τους ευνοϊκότερους όρους τον πρόοδο και την εξέλιξή του. Με Διευθύντρια την Μαρίνα Μαλένη, με κατάρτιση στις Θεατρικές Σπουδές, την Κοινωνιολογία και την Επικοινωνία, και Πρόεδρο του Διοικητικού Συμβουλίου του τον ομότιμο καθηγητή Φιλολογίας του Πανεπιστημίου της Κύπρου Παντελή Βουτουρή, πορεύεται στη σύγχρονη εποχή με ευαρμοστία και δεκτικότητα απέναντι στα αισθητικά και καλλιτεχνικά προτάγματα της εποχής. Και, βεβαίως, προς αυτή την κατεύθυνση συμβάλλουν και οι σύγχρονες κτηριακές εγκαταστάσεις και υλικοτεχνικές υποδομές που διαθέτει ήδη από το 2012.
ΜΗΝ ΧΑΣΕΙΣ!
Μέσα σε αυτό, λοιπόν, το πλαίσιο ζυμώσεων και δυναμικών στροφών εντάσσεται και η συνεργασία του Θ.Ο.Κ. με τον καταξιωμένο σκηνοθέτη Θωμά Μοσχόπουλο, που είχε ήδη από πέρυσι εγκαινιαστεί με το ανέβασμα του «Επιθεωρητή» του Γκόγκολ, και συνεχίζεται φέτος το καλοκαίρι με τον «Ίωνα» του Ευριπίδη. Μια δημιουργία που θα παρουσιαστεί στο αρχαίο θέατρο της Επιδαύρου στις 28 και 29 Αυγούστου, εξακολουθώντας την μακρά παράδοση συμβολής του οργανισμού στα δρώμενα του αργολικού θεάτρου.
Ωστόσο, βρεθήκαμε στην ευτυχή θέση να γνωρίσουμε έγκαιρα αυτή την παράσταση στο ανοιχτό αμφιθέατρο της Σχολής Τυφλών στη Λευκωσία στις 18 Ιουλίου, εισπράττοντας μια αύρα απλόχερου δημιουργικού οίστρου και ενός εκρηκτικού ενθουσιασμού από το καλλιτεχνικό δυναμικό.
Ακριβοθώρητος στην ορχήστρα του θεάτρου του Ασκληπιείου, αλλά και γενικότερα, ο «Ίων» του Ευριπίδη πατάει με την ίδια άνεση στα τραγικά μεγέθη και σε μια ελαφράδα που προσιδιάζει στον χαρακτήρα ενός σατυρικού δράματος. Δεν είναι, άλλωστε, τυχαίο το γεγονός ότι το κεντρικό μοτίβο του χαμένου παιδιού που αναζητά τους γονείς του θα μεταγγιστεί αργότερα στη θεματολογία της Νέας Κωμωδίας, στον Πλαύτο, στον Τερέντιο και ακόμα παραπέρα. Για μια ακόμη φορά, αλλά και με έναν ιδιαίτερο τρόπο, ο ποιητής τολμά με παρρησία να αρθρώσει ένα αφήγημα αν όχι αμιγώς ανθρωποκεντρικό, τουλάχιστον ένα αφήγημα ίσων αποστάσεων μεταξύ θείων και ανθρώπινων, στον βαθμό που εμπλέκει τόσο τα μεν όσο και τα δε μέσα στις δαιδαλώδεις και απρόβλεπτες διαδρομές της Τύχης.
Ο Θωμάς Μοσχόπουλος, με τη γνώριμη αφοπλιστική ευελιξία του να ταλαντώνεται ανάμεσα στη γραφική ατμόσφαιρα των μυθικών κόσμων και την εργώδη σωματικότητα και τη γήινη παρουσία μιας διονυσιακής διέγερσης, παραδίδει μια εκδοχή του «Ίωνα», στην οποία μεταγράφεται ο μεταιχμιακός χαρακτήρας του έργου και στο πεδίο της ερμηνευτικής. Ακολουθώντας μια μεταμορφωτική διαδικασία για τον Χορό, υιοθετώντας την τεχνική του δυϊσμού στην αποτύπωση μορφών (Ερμής) και αποτολμώντας γλωσσικά παιχνιδίσματα, προτείνει μια ανάγλυφη αναψηλάφηση όλων των στοιχείων της δημιουργίας, από τη μελέτη των λέξεων μέχρι την επεξεργασία της επιτελεστικής απόδοσης.
Η σκηνογραφική σύλληψη του Βασίλη Παπατσαρούχα με τα ορθογώνια κάτοπτρα που καθιστούν πρισματική την απεικόνιση των προσώπων και του χώρου, οι υποβλητικοί, τελετουργικοί φωτισμοί του Γιώργου Κουκουμά, τα δυναμικά ηχητικά τοπία της Nama Dama και η εντυπωσιακά συντονισμένη χορευτική κίνηση του Φώτη Νικολάου συνθέτουν μια σκηνική πραγματικότητα συμπαγή, αισθητικά άρτια και με στοιχεία δημιουργικής έκπληξης.
Ο Γιάννης Τσουμαράκης, στον ρόλο του Ίωνα, συστήνεται με αξιώσεις σε πρωταγωνιστικό ρόλο στο αρχαίο δράμα, κάνοντας πράξη το μέτρο, τη σκηνική περίσκεψη, τον έλεγχο των εκφραστικών μέσων. Η Στέλα Φυρογένη παραδίδει μια Κρέουσα αινιγματική και μυστηριώδη, από την οποία είμαστε σε θέση να αφουγκραστούμε τις εσωτερικές δονήσεις της, ο Νεοκλής Νεοκλέους, ως Ξούθος, αναμειγνύει επιδέξια τις δραματικές και ιλαρές αποχρώσεις, ενώ ο Δημήτρης Αντωνίου, ως Θεράπων, κομίζει ένα συγκροτημένο και καλοσμιλεμένο δείγμα γραφής. Με ακάματη κινητικότητα και γλυπτική κίνηση η απόδοση του Ερμή από τον Αντρέα Κουτσόφτα και τον Βασίλη Χαραλάμπους και απολύτως εναρμονισμένοι μέσα στη ρυθμική και την ατμόσφαιρα της παράστασης οι υπόλοιποι ερμηνευτές (Νικόλας Γραμματικόπουλος – Δημήτρης Λαγούπης [Ακόλουθοι], Βαλεντίνος Κόκκινος [Παιδαγωγός], Ιωάννης Βαρβαρέσος [Πυθία], Μαργαρίτα Ζαχαρίου [Αθηνά]), καθώς επίσης και το σύνολο των ηθοποιών που απαρτίζουν τον πολυμελή Χορό.
Διαβάστε επίσης:
Ίων, του Ευριπίδη από τον Θωμά Μοσχόπουλο στο Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου