Τι μπορεί να συμβεί σε ένα μικρό νησί όταν, για εννέα ημέρες, συναντιούνται άνθρωποι του θεάτρου, φοιτητές, πανεπιστημιακοί, παιδιά, κάτοικοι και επισκέπτες; Η απάντηση βρίσκεται στο Θεατρικό Φεστιβάλ Ιθάκης 2026, που φέτος πραγματοποιείται 18 με 26 Σεπτεμβρίου.
Η αναβίωση του παλαιού φεστιβάλ μας έδωσε τη δυνατότητα να εμπλουτίσουμε το νέο εγχείρημα, χρονιά με τη χρονιά, με νέες διαφορετικές δράσεις. Για τη φετινή χρονιά, θέλουμε για εννέα ημέρες να συμβαίνει κάτι ιδιαίτερα παραγωγικό στο νησί: άνθρωποι να συναντιούνται, να ανταλλάσσουν ιδέες, να βλέπουν θέατρο, να πειραματίζονται, να συζητούν και να δημιουργούν μέσω της θεατρικής πράξης. Αν βρίσκαμε μία λέξη γι’ αυτή τη διαδικασία, θα ήταν η «ζύμωση» και αυτή η «ζύμωση» είναι πάνω απ’ όλα μια συλλογική εργασία.
Το Φεστιβάλ «χτίζεται» κάθε χρόνο μέσα από τη συνεργασία πολλών ανθρώπων: Η οργανωτική ομάδα, οι καλλιτέχνες, οι εθελοντές, οι καθηγητές πανεπιστημίου, οι συνεργάτες αλλά και η ίδια η τοπική κοινωνία, συμβάλλουν στην αίσθηση του «μαζί», ένα από τα πιο ουσιαστικά στοιχεία της ταυτότητάς του Φεστιβάλ.
Φέτος αυτή η «ζύμωση» αφορά ακόμη περισσότερο, όχι μόνο το θέατρο αλλά και τις υπόλοιπες τέχνες. Η διακαλλιτεχνικότητα βρίσκεται στον πυρήνα της διοργάνωσης. Το θέατρο παραμένει η αφετηρία μας, αλλά μέσα από αυτό κοιτάζουμε τη φωτογραφία, τον κινηματογράφο, το χορό, την κίνηση, το χώρο και το τοπίο. Δεν μας ενδιαφέρει απλώς να συνυπάρχουν διαφορετικές τέχνες στο ίδιο πρόγραμμα, αλλά τι μπορεί να «γεννηθεί» όταν πραγματικά «συνομιλήσουν» μεταξύ τους.
ΜΗΝ ΧΑΣΕΙΣ!
Η φετινή θεματική «Τοπίο – Σώμα» μάς δίνει ακριβώς αυτή τη δυνατότητα. Η ίδια η Ιθάκη γίνεται μέρος της έρευνας. Οι καλλιτέχνες θα βγουν στους τόπους- τοπία του νησιού, θα παρατηρήσουν, θα κινηθούν, θα αυτοσχεδιάσουν και θα αναζητήσουν απαντήσεις, πώς ένας τόπος μπορεί να γεννήσει μια εικόνα, μια κίνηση, μια μνήμη και μια ιστορία.
Η θεματική αυτή παραμένει και εμπνέει το Διαγωνιστικό Τμήμα Θεατρικών Ντουέτων, που δίνει χώρο σε νέους δημιουργούς να δοκιμάσουν τη δική τους θεατρική πρόταση. Μικρές ομάδες, σύντομες παραστάσεις και συγκεκριμένοι δημιουργικοί περιορισμοί λειτουργούν ως αφετηρία για πειραματισμό. Κυρίως όμως οι νέοι καλλιτέχνες δεν έρχονται μόνο για να διαγωνιστούν. Γίνονται μέρος όλων όσων συμβαίνουν αυτές τις ημέρες: γνωρίζονται, συζητούν, εκπαιδεύονται και ανταλλάσσουν εμπειρίες με άλλους δημιουργούς.
Παράλληλα, ήταν απολύτως απαραίτητο αυτή η εμπειρία να παραμένει ανοιχτή σε όλους. Από τα παιδιά προσχολικής ηλικίας και τους εφήβους μέχρι τους ενήλικες, τους φοιτητές και τους επαγγελματίες καλλιτέχνες. Οι παραστάσεις, τα εργαστήρια, οι παρουσιάσεις και οι συζητήσεις θα έχουν ελεύθερη είσοδο, γιατί για εμάς η πρόσβαση στον πολιτισμό και στη γνώση είναι αγαθό και διέπει όλη τη φιλοσοφία του Φεστιβάλ.
Αυτή η γιορτή πολιτισμού δεν αφορά μόνο την τοπική κοινωνία αλλά άνθρωποι από διαφορετικά μέρη της Ελλάδας συναντιούνται εδώ, συνεργαζόμαστε με πανεπιστημιακά τμήματα και σταδιακά προσανατολιζόμαστε και το εξωτερικό. Στόχος τα επόμενα χρόνια να έρχονται στην Ιθάκη περισσότεροι νέοι δημιουργοί και σπουδαστές θεάτρου από άλλες ευρωπαϊκές χώρες, γιατί πιστεύουμε στη δύναμη αυτών των συναντήσεων και σε όσα μπορούν να προκύψουν μέσα από αυτές.
Εξίσου σημαντική για εμάς είναι η συνάντηση των γενεών. Κάθε χρόνο το Φεστιβάλ τιμά προσωπικότητες που έχουν αφήσει ουσιαστικό αποτύπωμα στο ελληνικό θέατρο. Φέτος τιμούμε την Άννα Βαγενά και τον Θεόδωρο Τερζόπουλο: δύο ανθρώπους με πολύ διαφορετικές διαδρομές, αλλά με βαθιά και μακρόχρονη προσφορά. Η Άννα Βαγενά έχει συνδέσει την πορεία της με ένα θέατρο κοντά στον άνθρωπο και την κοινωνία, από τη συμβολή της στη δημιουργία του Θεσσαλικού Θεάτρου και την αποκέντρωση της θεατρικής ζωής μέχρι το Θέατρο Μεταξουργείο. Ο Θεόδωρος Τερζόπουλος, μέσα από το Θέατρο Άττις, δημιούργός μιας ιδιαίτερηςς θεατρική γλώσσας και μεθόδου, με μια πορεία που ξεπερνά τα ελληνικά σύνορα με παγκόσμια καταξίωση. Η βράβευσή τους, όμως, δεν αφορά μόνο την αναγνώριση όσων έχουν ήδη προσφέρει. Για εμάς έχει ιδιαίτερη σημασία ότι βρίσκονται στον ίδιο χώρο με νέους ανθρώπους που τώρα ξεκινούν την καλλιτεχνική τους πορεία και παραδίδουν τη σκυτάλη της εμπειρίας στη νέα γενιά.
Ίσως τελικά αυτό είναι το διαφορετικό που συμβαίνει στην Ιθάκη. Μια συνάντηση μια γιορτή πολιτισμού, ένα μεγάλο μοίρασμα γνώσης, πράξης, έμπνευσης, δημιουργίας, θεάματος και χαράς μέσα από πολλές τέχνες. Αυτή είναι για εμάς η ζύμωση: μια συλλογική διαδικασία που για εννέα ημέρες φέρνει κοντά διαφορετικούς ανθρώπους, γενιές, ιδέες και δημιουργεί χώρο για να δούμε το «καινούργιο» που θα γεννηθεί.
Σας περιμένουμε.