Μια ανέκδοτη, πρωτότυπη διασκευή του σπουδαίου Κρητικού συγγραφέα, εμπνευσμένη από τις «Χίλιες και μία νύχτες», ζωντανεύει στη σκηνή μέσα από μια περιπέτεια που συνδυάζει τη μαγεία της Ανατολής με διαχρονικά ερωτήματα για την ανθρώπινη φύση.
Υπάρχουν ιστορίες που μοιάζουν να έρχονται από έναν μακρινό, μυθικό κόσμο, αλλά καταφέρνουν να μιλούν με απροσδόκητη ακρίβεια για το σήμερα. Ιστορίες που οδηγούν τους ήρωές τους σε μια βαθύτερη αναμέτρηση με τον εαυτό τους. Για εμάς, το «Φτερωτό Άλογο» είναι μια τέτοια ιστορία, μια περιπέτεια που συνδυάζει τη φαντασία και την αγάπη με ερωτήματα που παραμένουν επίκαιρα, όσο κι αν αλλάζει ο κόσμος γύρω μας.
Όταν ήρθαμε σε επαφή με αυτό το ξεχωριστό κείμενο του Νίκου Καζαντζάκη, μας εντυπωσίασε η δύναμη με την οποία μια ιστορία του παρελθόντος συνομιλεί με το παρόν. Εμπνευσμένο από τις «Χίλιες και μία νύχτες», το έργο αποτελεί μια ανέκδοτη, πρωτότυπη διασκευή του μεγάλου Κρητικού συγγραφέα. Το χειρόγραφο εντοπίστηκε πριν από κάποια χρόνια και μεταγράφηκε το 2010 από τον Δρ. Νίκο Μαθιουδάκη, φέρνοντας στο φως ένα κείμενο που συνδέει τον κόσμο του Καζαντζάκη με τη μακραίωνη παράδοση της ανατολίτικης αφήγησης.
Με αφορμή τη συμπλήρωση 70 ετών από τον θάνατο του συγγραφέα, το «Φτερωτό Άλογο» έρχεται στην Παιδική Σκηνή του Θεάτρου Βεάκη. Στη θεατρική μας προσέγγιση, θελήσαμε να διατηρήσουμε τη μαγεία και την ευρηματικότητα του κειμένου, αναδεικνύοντας παράλληλα τη σύγχρονη διάστασή του. Γιατί τα παραμύθια δεν απευθύνονται μόνο στα παιδιά· μπορούν να μιλούν σε όλους μας, αρκεί να κοιτάξουμε πέρα από την επιφάνειά τους.
ΜΗΝ ΧΑΣΕΙΣ!
Στην όχι και τόσο μακρινή Περσία, η γιορτή του Νορούζ, που σηματοδοτεί την πρώτη ημέρα της άνοιξης, γεμίζει τη βασιλική αυλή με χορευτές, ταχυδακτυλουργούς, σχοινοβάτες και πραματευτάδες. Ανάμεσά τους εμφανίζεται ένας μυστηριώδης Ινδός, ο οποίος προσφέρει στον βασιλιά ένα αλλόκοτο δώρο, ζητώντας ένα ανήκουστο αντάλλαγμα.
Πρόκειται για ένα μηχανικό, φτερωτό άλογο, πιο γρήγορο από τον άνεμο και πιο δυνατό από την αστραπή, ικανό να πετάξει από την Περσία ως τη Βεγγάλη και μέχρι την άκρη της γης. Ο βασιλιάς ζητά από τον γιο του να δοκιμάσει τις δυνατότητές του, πριν αποφασίσει αν θα δεχτεί την ανταλλαγή. Ο πρίγκιπας, όμως, δεν γνωρίζει πώς να το οδηγήσει. Η παρορμητικότητά του τον παρασύρει μακριά από τον τόπο του, μέχρι που καταλήγει στην αυλή ενός μακρινού, μαρμαρένιου παλατιού. Κι εκεί αρχίζει μια περιπέτεια που θα αλλάξει τη ζωή του.
Αυτό που μας συγκινεί στην ιστορία είναι πως το φτερωτό άλογο μπορεί να πραγματοποιήσει κάθε επιθυμία του αναβάτη του, όχι όμως απαραίτητα για καλό. Μπορεί να κάνει έναν πλεονέκτη βασιλιά ανίκητο στους πολέμους, αλλά και να προστατεύσει έναν λαό από τους εχθρούς του. Μπορεί να οδηγήσει έναν νέο στην αληθινή αγάπη, αλλά και να τον παρασύρει στον εγωισμό και την έπαρση. Η δύναμή του είναι τεράστια, όμως η πορεία του εξαρτάται από τη γνώση, τις προθέσεις και τη βούληση εκείνου που το ελέγχει.
Στον πυρήνα του έργου βρίσκεται μια σπάνια αγάπη, που συμβαίνει μία φορά στα χίλια χρόνια, αλλά και ένα ταξίδι αυτογνωσίας, μακριά από την πλεονεξία και τον εγωισμό. Ο ήρωας ανακαλύπτει πως η πραγματική δύναμη δεν βρίσκεται στην ικανότητα να κατακτά τα πάντα, αλλά στην ελευθερία να επιλέγει τον δρόμο του και στην ευθύνη που συνοδεύει κάθε επιλογή. Η αγάπη τον καλεί να κοιτάξει πέρα από τον εαυτό του και να αναθεωρήσει όσα θεωρούσε δεδομένα.
Παράλληλα, βλέπουμε στο φτερωτό άλογο μια προφητική αλληγορία για την τεχνολογία και τις ανθρώπινες κατασκευές. Σήμερα, τα μέσα που έχουμε στη διάθεσή μας μπορούν να αλλάξουν τη ζωή μας, προσφέροντας απεριόριστες δυνατότητες, αλλά και δημιουργώντας κινδύνους όταν χρησιμοποιούνται χωρίς γνώση και υπευθυνότητα. Το ερώτημα δεν είναι μόνο πόσο μακριά μπορούμε να φτάσουμε, αλλά και προς τα πού επιλέγουμε να κατευθυνθούμε. Η ίδια δύναμη μπορεί να γίνει σωτήρια ή καταστροφική, ανάλογα με εκείνον που την ασκεί.
Αυτή τη διπλή διάσταση θελήσαμε να αναδείξουμε στη σκηνή: τη γοητεία ενός παραμυθένιου κόσμου και τα ερωτήματα που γεννιούνται όταν η φαντασία συναντά την ανθρώπινη φύση. Με σεβασμό στο πνεύμα του Καζαντζάκη, επιδιώκουμε, μέσα από τη θεατρική απόδοση, τη σκηνοθεσία και τη συμβολή μιας μεγάλης ομάδας ηθοποιών, να φέρουμε την ιστορία κοντά στο σημερινό κοινό, με φρέσκια ματιά και σύγχρονες σκηνικές τεχνικές.
Θα θέλαμε το «Φτερωτό Άλογο» να γίνει για μικρούς και μεγάλους μια αφορμή να ταξιδέψουν, να συγκινηθούν και να ονειρευτούν, αλλά και να αναρωτηθούν για την αγάπη, την ελεύθερη βούληση και την ευθύνη των επιλογών μας. Γιατί το σημαντικότερο ταξίδι δεν είναι εκείνο που μας μεταφέρει στην άλλη άκρη της γης, αλλά εκείνο που μας βοηθά να γνωρίσουμε καλύτερα τον εαυτό μας και να επιλέξουμε συνειδητά τον δρόμο μας.
Διαβάστε επίσης:
Το Φτερωτό άλογο, του Νίκου Καζαντζάκη σε σκηνοθεσία Δημήτρη Δεγαΐτη στο Θέατρο Βεάκη