Το Μπαλέτο της Εθνικής Λυρικής Σκηνής παρουσιάζει για δεύτερη συνεχόμενη σεζόν την ιδιαιτέρως επιτυχημένη παραγωγή της Ζιζέλ, ενός από τα διασημότερα έργα μπαλέτου του ρομαντισμού, με τη σαγηνευτική μουσική του Αντόλφ Αντάμ. Τη διάσημη χορογραφία του Μαριύς Πετιπά αναβιώνουν οι διακεκριμένες χορογράφοι Βερόνικα Βιγιάρ και Ελένα Ιγκλέσιας. Από τις 20 Δεκεμβρίου 2026 για έντεκα παραστάσεις έως τις 10 Ιανουαρίου 2027 στην Αίθουσα Σταύρος Νιάρχος, σε μουσική διεύθυνση του Χοσέ Σαλασάρ, με τη συμμετοχή της Ορχήστρας και του Μπαλέτου της ΕΛΣ, καθώς και διεθνών σταρ του μπαλέτου.
Ως προς την ιστορική της διαδρομή, η Ζιζέλ αποτελεί ένα από τα πλέον εμβληματικά έργα του κλασικού μπαλέτου και σημείο αναφοράς για την ιστορία του χορού. Ο ομώνυμος ρόλος, που συχνά αποκαλείται ως «ο Άμλετ του μπαλέτου», συνιστά μια από τις σημαντικότερες ερμηνευτικές προκλήσεις για μια χορεύτρια κλασικού μπαλέτου. Από την πρεμιέρα της στην Όπερα του Παρισιού, στις 28 Ιουνίου 1841, με την Καρλόττα Γκρίζι και τον Λυσιέν Πετιπά στους πρωταγωνιστικούς ρόλους, η Ζιζέλ διαγράφει μια μακρά πορεία στις σημαντικότερες σκηνές του κόσμου, εξακολουθώντας να συγκινεί το κοινό.
Η χορογραφική παράδοση του έργου, που συνδέθηκε στενά με τον Μαριύς Πετιπά, διατηρεί μέχρι σήμερα τη ζωντάνια και τη γοητεία της, φωτίζοντας με ευαισθησία την ανθρώπινη αδυναμία, την προδοσία και την απώλεια, αλλά και τη δύναμη της ανιδιοτελούς αγάπης, η οποία υπερβαίνει ακόμη και τα όρια του θανάτου.
Έπειτα από τη σταδιακή απουσία της από το δυτικοευρωπαϊκό ρεπερτόριο μετά το 1867, η Ζιζέλ επέστρεψε στις σκηνές της Δύσης το 1910, με την παρουσίασή της από τα Ρωσικά Μπαλέτα του Σεργκέι Ντιάγκιλεφ στο Παρίσι. Στην Εθνική Λυρική Σκηνή παρουσιάστηκε αρχικά μόνο η Β΄ Πράξη, το 1982, ενώ η πρώτη παρουσίαση ολόκληρου του μπαλέτου πραγματοποιήθηκε στις 10 Φεβρουαρίου 1983, με την Κατερίνα Δήμα στον ρόλο της Ζιζέλ και τον Άγγελο Χατζή στον ρόλο του Άλμπρεχτ.
ΜΗΝ ΧΑΣΕΙΣ!
Η Ζιζέλ, με τον πλήρη τίτλο Ζιζέλ ή Τα βίλι, αναπτύσσεται σε δύο πράξεις και βασίζεται σε μύθο σλαβικής προέλευσης, τον οποίο ο Τεοφίλ Γκωτιέ και ο Ζυλ-Ανρί Βερνουά ντε Σαιν-Ζωρζ γνώρισαν μέσα από σχετικό δοκίμιο του Χάινριχ Χάινε. Κατά την αρχική παρουσίαση του έργου, οι σκηνές παντομίμας καταλάμβαναν μεγαλύτερο μέρος της δράσης, καθώς η τεχνική του χορού με πουέντ βρισκόταν ακόμη σε πρώιμο στάδιο ανάπτυξης. Με την πάροδο του χρόνου, αρκετές από αυτές αντικαταστάθηκαν από χορευτικά μέρη, επιφέροντας αλλαγές και στη μουσική σύνθεση, με περικοπές, συντομεύσεις και αναδιάταξη επιμέρους τμημάτων. Μαζί με τη Συλφίδα (1832), η Ζιζέλ συγκαταλέγεται στα πρώτα μπαλέτα στα οποία η χορεύτρια εγκατέλειψε τις μακρύτερες φούστες της εποχής, εμφανιζόμενη με ένδυμα που άφηνε ακάλυπτες τις γάμπες.
Τη μουσική της Ζιζέλ συνέθεσε ο Γάλλος Αντόλφ Αντάμ (1803-1856), ο οποίος, παρά το πλούσιο οπερατικό του έργο, που περιλαμβάνει 39 όπερες, καθιερώθηκε κυρίως μέσα από τη μουσική του για το μπαλέτο. Στην αναθεωρημένη εκδοχή της χορογραφίας, ο Μαριύς Πετιπά ανέθεσε στον Αυστριακό συνθέτη Λέον Μίνκους τη σύνθεση ενός pas de deux για τη Ζιζέλ και τον Άλμπρεχτ, το οποίο προστέθηκε στην Α΄ Πράξη. Στη χορογραφία που παρουσιάζεται σήμερα, η μουσική επένδυση περιλαμβάνει επιπλέον συνθέσεις του Φρήντριχ Μπούργκμυλλερ, ενώ η τελική σκηνή ακολουθεί τη μουσική διαμόρφωση του Μπορίς Ασάφιεφ.
Η υπόθεση του έργου εκτυλίσσεται σε δύο πράξεις. Στο επίκεντρο βρίσκεται η τραγική ιστορία μιας νεαρής χωριατοπούλας που ερωτεύεται τον κόμη Άλμπρεχτ, χωρίς να γνωρίζει την πραγματική του ταυτότητα. Εκείνος, μεταμφιεσμένος σε απλό χωρικό, κερδίζει την αγάπη της, αποκρύπτοντας ωστόσο ότι είναι ήδη μνηστευμένος με μια άλλη γυναίκα. Όταν η αλήθεια αποκαλύπτεται, η Ζιζέλ αδυνατεί να αντέξει την προδοσία και, έχοντας χάσει τα λογικά της, πεθαίνει. Η ιστορία μεταφέρεται τότε σε ένα σκοτεινό δάσος, όπου, κάτω από το φως της πανσελήνου, εμφανίζονται τα βίλι, τα πνεύματα νεαρών γυναικών που προδόθηκαν από τους αγαπημένους τους πριν από τον γάμο τους, και μετά τον θάνατό τους μεταμορφώθηκαν σε ξωτικά. Κάθε άντρας που θα βρεθεί στον δρόμο τους είναι καταδικασμένος να παρασυρθεί σε έναν αδιάκοπο χορό μέχρι θανάτου. Ανάμεσά τους, ο μετανοημένος Άλμπρεχτ, αναζητά τον τάφο της Ζιζέλ και πέφτει θύμα του εκδικητικού χορού των βίλι. Η Ζιζέλ, όμως, επιστρέφει από τον κόσμο των νεκρών και με τη δύναμη της αγάπης της παρεμβαίνει για να τον προστατεύσει, κρατώντας τον μακριά από τον θάνατο μέχρι την αυγή, μέχρι τη στιγμή που τα πνεύματα χάνουν τη δύναμή τους. Παρά την προδοσία που υπέστη, τον συγχωρεί και τον σώζει, αφήνοντάς τον να συνεχίσει τη ζωή του με τη μνήμη της, πριν η ίδια επιστρέψει στον κόσμο των σκιών.
Η Ζιζέλ είναι μια βαθιά ποιητική ιστορία για τον έρωτα, την προδοσία, την απώλεια και τη συγχώρεση, όπου η αγάπη αποδεικνύεται ισχυρότερη ακόμη και από τον θάνατο. Η αντίθεση ανάμεσα στον γήινο και ρεαλιστικό κόσμο της πρώτης πράξης και την απόκοσμη, αιθέρια ατμόσφαιρα της δεύτερης αναδεικνύει τη διττή φύση του έργου, που ισορροπεί ανάμεσα στο ανθρώπινο δράμα και το μεταφυσικό στοιχείο.
Την αναβίωση της εμβληματικής χορογραφίας του Μαριύς Πετιπά αναλαμβάνουν η Βερόνικα Βιγιάρ και η Ελένα Ιγκλέσιας. Ο Πετιπά παρουσίασε τη δική του εκδοχή το 1884 με το Αυτοκρατορικό Μπαλέτο της Αγίας Πετρούπολης, βασιζόμενος στη χορογραφία του Ζαν Κοραλλί, Γάλλου χορογράφου ιταλικής καταγωγής. Στην αρχική δημιουργία, τα μέρη του πρωταγωνιστικού γυναικείου ρόλου είχαν ανατεθεί στον Ζυλ Περρό, ο οποίος διατηρούσε δεσμό με την πρώτη ερμηνεύτρια της Ζιζέλ Καρλόττα Γκρίζι.
Οι Βερόνικα Βιγιάρ και Ελένα Ιγκλέσιας, καταξιωμένες χορεύτριες και δασκάλες χορού, έχουν συνεργαστεί με σημαντικά θέατρα και σχολές χορού στην Ευρώπη. Η Βιγιάρ υπήρξε Α΄ Χορεύτρια στο Μπαλέτο της Χώρας των Βάσκων και από το 2013 εργάζεται ως δασκάλα και συνδιευθύντρια δοκιμών στο Κρατικό Θέατρο της Καρλσρούης. Η Ιγκλέσιας, απόφοιτος του Βασιλικού Κονσερβατορίου Χορού της Μαδρίτης, είναι από το 2013 διευθύντρια και δασκάλα χορού στο Θέατρο του Παλατινάτου στο Καϊζερσλάουτερν της Γερμανίας.
Την Ορχήστρα της ΕΛΣ διευθύνει ο Χοσέ Σαλασάρ, υπότροφος του προγράμματος «Γκουστάβο Ντουνταμέλ» της Φιλαρμονικής του Λος Άντζελες. Διετέλεσε καλλιτεχνικός διευθυντής και μαέστρος του El Sistema Greece (2018-2023), ενώ ως μέλος του προγράμματος «Τζετ Πάρκερ» της Βασιλικής Όπερας του Λονδίνου συνεργάστηκε με το Βασιλικό Μπαλέτο. Έχει διευθύνει ορχήστρες στην Ευρώπη και την Αμερική, ενώ με την ΕΛΣ συνεργάστηκε για πρώτη φορά στο ανέβασμα της Ζιζέλ την καλλιτεχνική σεζόν 2025/26.
Τα σκηνικά και τα κοστούμια υπογράφει η Διδώ Γκόγκου, σκηνογράφος, ενδυματολόγος και εικαστικός, με ενεργή παρουσία στο ελληνικό και διεθνές θέατρο. Σύμφωνα με την ίδια, «τα σκηνικά της Ζιζέλ είναι μια σύγχρονη εικαστική προσέγγιση, εμπνευσμένη από τα μέσα και τις τεχνικές του 16ου αιώνα, την Αναγέννηση και τις εικαστικές εφαρμογές τού σήμερα. Τα κοστούμια αποτελούν μια σύγχρονη παρουσίαση ιστορικών κοστουμιών του 16ου και 17ου αιώνα, που αποδίδει τις υφές, τις γραμμές και τον σχεδιασμό του παρελθόντος στο σήμερα». Τους φωτισμούς σχεδιάζει η Ελευθερία Ντεκώ, διεθνώς διακεκριμένη δημιουργός, βραβευμένη με Emmy για τον σχεδιασμό φωτισμών της Τελετής Έναρξης των Ολυμπιακών Αγώνων της Αθήνας το 2004.
Σε αυτό το τόσο απαιτητικό τεχνικά και ερμηνευτικά μπαλέτο, τη σκηνή θα μοιραστούν οι εξαίρετοι χορευτές του Μπαλέτου της ΕΛΣ με διεθνώς αναγνωρισμένους φιλοξενούμενους χορευτές.
Για τον ρόλο της Ζιζέλ έχει επιλεγεί ένα καστ διακεκριμένων χορευτριών, διεθνούς ακτινοβολίας, με τις Ελιζάμπετ Τόνεφ (20, 26 Δεκ.), Μάια Μακατέλι (22, 24 Δεκ.) και Ξένια Οβσιάνικ (31 Δεκ. / 2, 3, 10 Ιαν.) να επιστρέφουν και φέτος στον ομώνυμο ρόλο –μετά την εξαιρετική εμφάνισή τους την περασμένη σεζόν στην ΕΛΣ–, ενώ στην παραγωγή θα ντεμπουτάρει και η Ρίχο Σακαμότο (7, 8, 9 Ιαν.). Η Ελίζαμπετ Τόνεφ, Α΄ Χορεύτρια στο Κρατικό Μπαλέτο Βαυαρίας και βραβευμένη με το Βραβείο Κονστάντσε Βέρνον, έχει ερμηνεύσει σημαντικούς ρόλους του κλασικού και σύγχρονου ρεπερτορίου, συνεργαζόμενη με κορυφαίους χορογράφους. Η Γεωργιανή Μάια Μακατέλι, Α΄ Χορεύτρια του Ολλανδικού Εθνικού Μπαλέτου επιστρέφει στην ΕΛΣ μετά τη Ζιζέλ του 2025/26 και την εξαιρετική της εμφάνιση στον Δον Κιχώτη το 2022. Με διεθνή πορεία, έχει διακριθεί σε πρωταγωνιστικούς ρόλους του κλασικού ρεπερτορίου, ενώ έχει τιμηθεί, μεταξύ άλλων, με το βραβείο «Χορεύτρια της χρονιάς» του περιοδικού Dance Europe. Η Ξένια Οβσιάνικ, Βρετανολευκορωσίδα Α΄ Χορεύτρια του Κρατικού Μπαλέτου του Βερολίνου, ξεκίνησε την καριέρα της στο Εθνικό Μπαλέτο της Αγγλίας και έχει ερμηνεύσει πρωταγωνιστικούς ρόλους σε σημαντικά έργα του κλασικού και σύγχρονου ρεπερτορίου. Στην πορεία της έχει αποσπάσει σημαντικές διακρίσεις, μεταξύ των οποίων το Διεθνές Βραβείο Dance Open και το Premio Eccellenza della Danza. Η Ρίχο Σακαμότο, Α΄ Χορεύτρια του Ολλανδικού Εθνικού Μπαλέτου από το 2021, έχει διαγράψει μια σημαντική διεθνή πορεία, με χρυσό μετάλλιο στον διαγωνισμό Youth America Grand Prix (2010) και διακρίσεις από το περιοδικό Dance Europe για τις ερμηνείες της σε έργα σύγχρονου ρεπερτορίου.
Τον ρόλο του Κόμη Άλμπρεχτ μοιράζονται οι Βίκτορ Καϊσέτα (20, 26 Δεκ.), Γιανγκ Γκιου Τσόι (22, 24 Δεκ.), Αλεχάντρο Βιρέγιες (31 Δεκ. / 2, 3, 9, 10 Ιαν.) και Νταβίντ Μόττα Σοάρες (7, 8 Ιαν.). Ο Βίκτορ Καϊσέτα είναι Α΄ Χορευτής στο Κρατικό Μπαλέτο της Βιέννης. Έχει συνεργαστεί με σημαντικούς οργανισμούς, μεταξύ των οποίων το Μπαλέτο Μαριίνσκι της Αγίας Πετρούπολης και το Εθνικό Μπαλέτο της Ολλανδίας. Ο Γιανγκ Γκιου Τσόι, ο οποίος ερμήνευσε τον ρόλο του Άλμπρεχτ στην ΕΛΣ και τη σεζόν 2025/26, είναι Α΄ Χορευτής του Εθνικού Μπαλέτου της Ολλανδίας, έχει τιμηθεί με το βραβείο Αλεξάντρα Ράντιους (2017) και έχει ξεχωρίσει σε πρωταγωνιστικούς ρόλους του κλασικού και σύγχρονου ρεπερτορίου. Ο διακεκριμένος Αλεχάντρο Βιρέγιες είναι Α΄ Χορευτής με διεθνή σταδιοδρομία, έχοντας συνεργαστεί με σημαντικούς οργανισμούς, όπως το Εθνικό Μπαλέτο της Κούβας, το Εθνικό Μπαλέτο της Αγγλίας, το Κρατικό Μπαλέτο Βαυαρίας και το Κρατικό Μπαλέτο του Βερολίνου, ενώ έχει αποσπάσει σημαντικές διακρίσεις σε διεθνείς διαγωνισμούς χορού. Ο Νταβίντ Μόττα Σοάρες είναι Α΄ Χορευτής στο Κρατικό Μπαλέτο του Βερολίνου. Απόφοιτος της Ακαδημίας Μπαλέτου Μπολσόι, ξεκίνησε την επαγγελματική του σταδιοδρομία ως Α΄ Χορευτής στο Θέατρο Μπολσόι της Μόσχας.
Τον ρόλο του Ιλαρίωνα μοιράζονται οι Α΄ Χορευτές του Μπαλέτου της ΕΛΣ Βαγγέλης Μπίκος (20, 26 Δεκ. / 2, 8, 10 Ιαν.) και Ντανίλο Ζέκα (22, 24 Δεκ. / 7 Ιαν.), καθώς και ο Γιώργος Χατζόπουλος (31 Δεκ. / 3, 9 Ιαν.) από το Corps de ballet της ΕΛΣ.
Τη Μύρτα ερμηνεύουν η Καρολλίνα Μπάστος (20, 26, 31 Δεκ. / 2, 3 Ιαν.), Σολίστ του Κρατικού Μπαλέτου της Βαυαρίας, με διακρίσεις σε σημαντικούς διεθνείς διαγωνισμούς μπαλέτου, η Λετίσια Ντίας (22, 24 Δεκ.), Α΄ Χορεύτρια του Βασιλικού Μπαλέτου του Λονδίνου, με σημαντική παρουσία σε πρωταγωνιστικούς ρόλους του κλασικού και σύγχρονου ρεπερτορίου, καθώς και η Όλγα Μάρκαρη (7, 8, 9, 10 Ιαν.), η οποία ενσάρκωσε τον ρόλο και την προηγούμενη σεζόν (2025/26).
Με την Ορχήστρα, τους Α΄ Χορευτές, τους Σολίστ, τους Κορυφαίους, το Corps de ballet, καθώς και μαθητές και σπουδαστές της Ανώτερης Επαγγελματικής Σχολής Χορού της Εθνικής Λυρικής Σκηνής.
Μπαλέτο • Αναβίωση
Ζιζέλ
- Μαριύς Πετιπά / Αντόλφ Αντάμ, με προσθήκες των Φρήντριχ Μπούργκμυλλερ και Μπορίς Ασάφιεφ
- Αναβίωση χορογραφίας, προσαρμογή: Βερόνικα Βιγιάρ, Ελένα Ιγκλέσιας, βασισμένη στην πρωτότυπη χορογραφία του Μαριύς Πετιπά (κατά τους Ζαν Κοραλλί και Ζυλ Περρό)
- Μουσική διεύθυνση: Χοσέ Σαλασάρ
- Σκηνικά, κοστούμια: Διδώ Γκόγκου
- Φωτισμοί: Ελευθερία Ντεκώ
Ζιζέλ
- Ελίζαμπετ Τόνεφ (20, 26 Δεκ.)
- Μάια Μακατέλι (22, 24 Δεκ.)
- Ξένια Οβσιάνικ (31 Δεκ. / 2, 3, 10 Ιαν.)
- Ρίχο Σακαμότο (7, 8, 9 Ιαν.)
Κόμης Άλμπρεχτ
- Βίκτορ Καϊσέτα (20, 26 Δεκ.)
- Γιανγκ Γκιου Τσόι (22, 24 Δεκ.)
- Αλεχάντρο Βιρέγιες (31 Δεκ. / 2, 3, 9, 10 Ιαν.)
- Νταβίντ Μόττα Σοάρες (7, 8 Ιαν.)
Ιλαρίων
- Βαγγέλης Μπίκος (20, 26 Δεκ. / 2, 8, 10 Ιαν.)
- Ντανίλο Ζέκα (22, 24 Δεκ. / 7 Ιαν.)
- Γιώργος Χατζόπουλος (31 Δεκ. / 3, 9 Ιαν.)
Βίλφρεντ
- Γιάννης Μπενέτος / Γιάννης Γκάντσιος
Μπερτ
- Αιμιλία Γάσπαρη / Μάνια Καραβασίλη
Δούκας του Κούρλαντ
- Ίγκορ Σιάτζκο / Φλωριάν-Μιχάλης Παππάς / Θανάσης Σολωμός
Κόμησσα Μπατίλντ
- Χριστίνα Μακρίδου / Πόπη Σακελλαροπούλου
Pas de deux
- Μάρτα Ριβέρο ντε Μιράντα / Μαρίτα Νικολίτσα / Μυρσίνη Πετρούτσου / Σισίλια Xατζηεμμανουήλ
- Άγγελος Αντωνίου / Στέφανο Πιετραγκάλλα / Γιώργος Χατζόπουλος
Φίλες της Ζιζέλ
- Άννα Φράγκου, Μαρία-Ελπίδα Βασιλοπούλου / Γεωργία Δήμου, Μαρίτα Νικολίτσα / Μυρσίνη Πετρούτσου, Σισίλια Xατζηεμμανουήλ / Ελένη Φώτου, Ελευθερία Στάμου, Ζωή Σχοινοπλοκάκη
Χωρικοί
- Λυδία Καπούνη, Μάγδα Κούκου-Φέρρα, Μαργαρίτα Κώστογλου, Νεφέλη Ντάλη, Αλεξάνδρα Σπανού, Πάτρα Χριστοδούλου, Δέσποινα Χρυσοστόμου
- Μάνες Αλμπέρντι, Γιάννης Γκάντσιος, Γιάννης Μητράκης, Ντανιέλε Πεκοράρι, Σωτήρης Πιερράκος, Στέφανο Πιετραγκάλλα, Γιώργος Τσίγγος, Νεκτάριος Φουστέρης, Γιώργος Χατζόπουλος
Κυνηγοί
- Μπλέντι Λατίφι, Έκτωρ Μπολλάνο, Νίκος Μοσχής, Εσμεράλντο Μπίτρο, Έλτον Ντιμρότσι, Δημήτρης Φέρρας, Μάνια Καραβασίλη / Λυδία Καπούνη, Κλεοπάτρα Ανερούσου, Βίκυ Μπούρχα, Βίκυ Τσιρογιάννη
Ηλικιωμένοι χωρικοί
- Φλωριάν-Μιχάλης Παππάς / Δημήτρης Φέρρας, Ιλίρ Σίπρι, Όλγα Ζουρμπινά, Δέσποινα Μπισμπίκη
Παιδιά
θ.α.
Μύρτα
- Καρολλίνα Μπάστος (20, 26, 31 Δεκ. / 2, 3 Ιαν.)
- Λετίσια Ντίας (22, 24 Δεκ.)
- Όλγα Μάρκαρη (7, 8, 9, 10 Ιαν.)
Μόινα
- Άννα Φράγκου / Ελευθερία Στάμου / Σισίλια Xατζηεμμανουήλ
Ζούλμα
- Μάρτα Ριβέρο ντε Μιράντα / Όλγα Μάρκαρη / Σισίλια Xατζηεμμανουήλ
Βίλι
- Άννα Φράγκου / Άννα-Μαρία Μαρκοπούλου, Μαρία-Ελπίδα Βασιλοπούλου, Κατερίνα Δεβετζή, Γεωργία Δήμου, Μάγδα Κούκου-Φέρρα, Μαργαρίτα Κώστογλου, Λυδία Καπούνη, Μαρίτα Νικολίτσα, Νεφέλη Ντάλη, Μυρσίνη Πετρούτσου, Αλεξάνδρα Σπανού, Ελευθερία Στάμου / Λουκία Μηλιάκη, Θεοδοσία Σταθοπούλου, Ζωή Σχοινοπλοκάκη, Σίσσυ Τσαγκάδα, Ελένη Φώτου / Σισίλια Xατζηεμμανουήλ, Πάτρα Χριστοδούλου, Δέσποινα Χρυσοστόμου
Με την Ορχήστρα, καθώς και μαθητές και σπουδαστές της Ανώτερης Επαγγελματικής Σχολής Χορού της Εθνικής Λυρικής Σκηνής
Η Εθνική Λυρική Σκηνή επιχορηγείται από το Υπουργείο Πολιτισμού
Χορηγός Μπαλέτου: Prodea Investments
Μέγας Δωρητής ΕΛΣ: Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ)
Κεντρική εικόνα θέματος: G. Antonoglou