Ο Χαΐνης Δημήτρης Αποστολάκης μοιάζει να είναι ένας άνρθωπος που λατρεύει την επικοινωνία, είτε μέσα από τις λέξεις, είτε μέσα από την κίνηση, είτε μέσα από τις μελωδίες.
Καθώς η κοινότητα-κολεκτίβα των Χαΐνηδων συνεχίζει τη μακρά της πορεία, μουσικοί και ακροατές μοιάζουν να συναντιούνται ξανά και ξανά με έναν κοινό σκοπό: να στηθεί μια τελετή. Σε μια εποχή όπου οι ουσιαστικές συναντήσεις σπανίζουν και οι τελετές εκλείπουν, η ανάγκη για συλλογική μέθεξη και επικοινωνία μοιάζει πιο επίκαιρη από ποτέ.
Ενάντια στους κυρίαρχους ρυθμούς της εποχής, οι Χαΐνηδες, φίλοι και οι ακροατές δίνουν ραντεβού στην Τεχνόπολη την Δευτέρα 8 Ιουνίου 2026 για να οικοδομήσουν μια συλλογική εμπειρία, μια βραδιά κοινής μέθεξης.
Παίζουν και τραγουδούν: Δημήτρης Αποστολάκης (λύρα, τραγούδι), Μιχάλης Γαλάνης (ντραμς), Δημήτρης Ζαχαριουδάκης (κιθάρα, τραγούδι), Peter Jacques (τρομπέτα, κλαρίνο, φλικόρνο, νέι), Γιώργος Κωνσταντίνου (μπάσο, φωνητικά), Δημήτρης Μπρέντας (κλαρίνο, γκάιντα, καβάλι, φλογέρα), Μιχάλης Νικόπουλος (λαούτο, μαντολίνο, μπουζούκι, τραγούδι), Αγγελική Σύρκου (τραγούδι)
ΜΗΝ ΧΑΣΕΙΣ!
Μαζί τους οι: Φωτεινή Βελεσιώτου, Αλκίνοος Ιωαννίδης, Μίλτος Πασχαλίδης, Μάρθα Φριντζήλα
Ηχοληψία: Βασίλης Αλεξόπουλος
***
-Πέρυσι είχαμε μιλήσει με αφορμή τη σύμπραξη των Χαΐνηδων με την Ορχήστρα Σύγχρονης Μουσικής της ΕΡΤ. Τι σας έχει εντυπωθεί από εκείνη τη συναυλία;
Από κάθε αληθινή συνάντηση μένει το σφιχταγκάλισμα καρδιάς με καρδιά, όταν έχει τελειώσει το σύν-εργο που κλήθηκαν να κάμουν. Δε θα ξεχάσω τον ενθουσιασμό του μαέστρου, τραγουδώντας στο τέλος μαζί μας, τη γλύκα και την ευγένεια στο χαμόγελο του πρώτου βιολονίστα, τη συγκίνηση στο φινάλε όλων των μουσικών.
-Ζούμε σε μια εποχή όπου σχεδόν κάθε συναυλία καταγράφεται από δεκάδες κινητά τηλέφωνα. Εσείς, είτε όταν παίζετε είτε όταν βρίσκεστε στο κοινό μιας άλλης συναυλίας, τραβάτε ποτέ βίντεο ή φωτογραφίες; Και επιστρέφετε σε αυτές τις καταγραφές αργότερα;
Το κινητό μου το αγόρασα (ύστερα από ενδελεχή έρευνα αγοράς) 14 ευρώ και δεν μπορεί να τραβήξει φωτογραφίες και βίντεο. Πώς θα μπορούσα να χάσω τη μέθεξη του Όλου στο Παρόν και να κοιτάζω μια διδιάστατη οθόνη που δεν θα αναπαράξει σχεδόν τίποτα στο μέλλον; Η ζωή είναι η Τέχνη του Παρόντος.
-Για τη φετινή εμφάνισή σας στην Τεχνόπολη, υπάρχει κάτι που θα θέλατε να προαναγγείλετε; Η παρουσία πολλών εκλεκτών συνταξιδιωτών επί σκηνής προμηνύει μια ιδιαίτερη βραδιά.
Χάριν συντομίας θα το διατυπώσω μαθηματικά:
Ε1= Ενέργεια του 1
Ε2= Ενέργεια του 2
Εtot= Ενέργεια του συστήματος 1 και 2
Θα περίμενε κανείς Εtot=Ε1+Ε2
Λάθος!!!
Εtot=Ε1+Ε2+Εint όπου
Εint= Ενέργεια αλληλεπίδρασης 1 και 2
Εμείς είμαστε μικροί, η αλληλεπίδρασή μας όμως είναι μεγάλη. Εμείς δηλαδή είμαστε οι σχέσεις μας. Σ’ αυτές τις διαδράσεις κρύβεται η συγκίνηση, η μαγεία, η αλλαγή.
-Σε μια παλαιότερη συνέντευξή σας είχατε πει ότι στο Τάι Τσι «δεν υπάρχει αντίπαλος, μόνο ο Ιερός Απέναντι». Τι σημαίνει για εσάς αυτή η έννοια; Και μπορεί να συνδεθεί με τη συνάντηση ανθρώπων σε ένα γιορτινό πλαίσιο, όπως μια συναυλία;
Τα αντίθετα μπορεί να γίνουν συμπληρωματικά. Έτσι μόνο επιτυγχάνεται η σύνθεση. Τα ομοειδή δεν συντίθενται. Οι ακροατές απέναντί μου είναι οι ιεροί μου αντίπαλοι. Σκοπός μου είναι να πέσω πάνω τους, με ιερή μανία, με ότι όπλα διαθέτω, σώμα, νου, καρδιά, λύρα, σπαθιά κ.α. Το 99% των συναυλιών στην Ελλάδα είναι αναίμακτες. Άρα δεν είναι τελετές. Ακόμα και στην Θεία Λειτουργία άμα πας την Κυριακή, θα πιείς αίμα αδικοσκοτωμένου Θεού. Οτιδήποτε λιγότερο είναι ευτελισμός της τέχνης και κατά συνέπεια της ύπαρξης.
-Προσωπικά απολαμβάνω το γεγονός ότι στις συναυλίες σας συχνά μοιράζεστε ιστορίες, σκέψεις και αφηγήσεις με εμάς, τους ακροατές. Ήταν κάτι που σας βγήκε αυθόρμητα από την αρχή ή καλλιεργήθηκε με τον χρόνο; Αναρωτιέμαι αν έχει σχέση με τις πρώτες σας εικόνες από μουσικά μοιράσματα στο χωριό σας.
Στα πρώτα βήματα του συγκροτήματος δεν μιλούσα καθόλου (αυτός ήταν και ο παράδεισος των ακροατών του συγκροτήματος, υποθέτω). Στο χωριό μου, όποιος δεν εξέφραζε τη ζωή με το δικό του μοναδικό τρόπο, όπως προστάζει η φύση, δεν ήταν δηλαδή κέντρο αφηγηματικής βαρύτητας, αυτός δεν είχε χάζι, δεν ήταν άξιος θαυμασμού. Η λεκτική επικοινωνία μου βγήκε κάποια στιγμή αυθόρμητα.
-Θα λέγατε ότι ο Κρητικός μουσικός συνιστά έναν ιδιαίτερο ανθρωπολογικό τύπο ή αυτή η εικόνα ανήκει περισσότερο στη σφαίρα του μύθου;
Εννοείται ότι σε ένα ορισμένο πολιτισμικό πλαίσιο, κάθε ρόλος έχει ιδιαίτερα ανθρωπολογικά χαρακτηριστικά: ο σαμάνος, ο δάσκαλος, ο θεραπευτής, ο τρελός, ο μουσικός κ.λ.π. Απ’ αυτό δεν εξαιρείται ο Κρητικός μουσικός.
Είναι ιδιαίτερος, όμως αυτοί οι ιδιαίτεροι μουσικοί σπανίζουν όλο και περισσότερο για δυό λόγους:
1) Αλλοιώνεται η πολιτισμική ταυτότητα και
2) Αποκόπτεται το λαϊκό από το λόγιο στοιχείο (η Τέχνη ανθίζει στο σταυροδρόμι αυτων των δυο στοιχείων).
–Έχετε πει ότι για να παίξει κανείς λύρα δεν αρκεί να μάθει την τεχνική της, αλλά χρειάζεται να αποκτήσει «γενναιότητα, αυταπάρνηση και αξιοπρέπεια», να ζει λυράρικα. Τι είναι αυτό που κάνει τη λύρα να απαιτεί τέτοιες ποιότητες από τον άνθρωπο που την υπηρετεί;
Τόσες ποιότητες κι ακόμη άλλες χίλιες, αλλά κυρίως δεν μπορεί, εκ των πραγμάτων, να είναι προβλέψιμος, δεν μπορεί να ακολουθεί στερεότυπα, να μπαίνει σε καλούπια. Δηλαδή, φανταστείτε έναν τόπο που είναι νησί αλλά καθορίζεται από τα πανύψηλα βουνά του, είναι το πιο ατίθασο πολεμικό φύλο, αλλά η κοινωνία είναι βαθιά μητριαρχική και χίλιες άλλες εξωφρενικές αντιθέσεις. Αυτό είναι η Κρήτη. Πώς θα περιμένατε να είναι ο μουσικός της; Δηλαδή ο τρελός των τρελών;
-Αλήθεια, υπάρχει κάποιο μουσικό όργανο που δεν παίζετε —ακόμη— αλλά θα θέλατε κάποτε να καταπιαστείτε με αυτό;
Δεν είχα ποτέ στη ζωή μου «κάποτε». Αν κάτι με καλέσει πάω με φόρα, υπνωτισμένος πάνω του, όπως οι μύγες στα σκατά.
-Η κρητική ντοπιολαλιά και γενικότερα τα τοπικά γλωσσικά ιδιώματα μοιάζουν να πιέζονται ολοένα περισσότερο, και να φθίνουν, μαζί με την προφορική παράδοση. Υπάρχει κάποια λέξη που θα θέλατε να ακούτε συχνότερα, τόσο στα τραγούδια όσο και στην καθημερινή ζωή;
Δεν θέλω να ακούω καμιά λέξη. Ποιός είμαι εγώ να θέλω; Αν με καλέσει όμως, μπαίνω στον βαθύ ωκεανό της για να μου πει το μυστικό για το οποίο με κάλεσε.
-Οπότε αντίστοιχα φαντάζομαι πως δεν υπάρχει και κάποια λέξη που να έχει εξοστρακιστεί μόνιμα από τους στίχους σας;
Οι στίχοι με διαλέγουνε, δεν τους διαλέγω.
-Να περάσουμε σε ένα ζήτημα που αφορά άμεσα την Κρήτη, αλλά ξεπερνά τα όριά της. Το τελευταίο διάστημα έχει αναζωπυρωθεί η συζήτηση γύρω από τις στρατιωτικές βάσεις στη Σούδα… Ποια η δική σας τοποθέτηση;
Οι βάσεις αυτές δεν έχουν θέση ούτε στην Κρήτη, ούτε και πουθενά αλλού.
-Και κλείνοντας, με αφορμή και τη συναυλία στην Τεχνόπολη, πώς γιορτάζει κανείς σε καιρούς γενοκτονίας, πολέμου, βίας και μαζικού ανθρώπινου πόνου; Γιατί εξακολουθούμε να επιζητούμε την τέχνη, τη συνάντηση και τη γιορτή ακόμη και μέσα σε τόσο ζοφερές συνθήκες;
Το αντίθετο θα ήταν παράξενο. Έζησα, στις κατα φύσιν κοινωνίες, τις πραγματικές γιορτές. Σ’ αυτές ήταν καλεσμένοι όλοι οι ζωντανοί και όλοι οι νεκροί. Γι’ αυτό ήτανε γιορτές. Γιατί η οδύνη, μ’ εναν υπερβατικό τρόπο, μετουσιωνόταν σε πόνο κύησης για να γεννοβολήσει τον καινούργιο ατομικό και συλλογικό εαυτό μας. Το γλέντι ήταν απόρροια αυτής της βαθιάς μαχαιριάς του χρόνου. Εκεί που συνειδητοποιείς ότι η ζωή είναι μια αστραπή ή μια αιωνιότητα…
Photo credit κεντρικής εικόνας θέματος: Spiros Gioldasis