Πώς μετατρέπεται ένας συνηθισμένος νέος άνθρωπος σε βασανιστή; Πώς εκπαιδεύεται ώστε να ασκεί βία και να υπακούει σε εντολές που, λίγους μήνες νωρίτερα, ίσως θεωρούσε αδιανόητες;
Το CineDoc και η Ελληνική Ακαδημία Κινηματογράφου παρουσιάζουν σε Ρέθυμνο, Αθήνα και Βόλο το ιστορικό ντοκιμαντέρ Ο Γιος του Γείτονά σου (Your Neighbour’s Son / Din nabos søn) των Δανών σκηνοθετών Γιόργκεν Φλιντ Πέντερσεν και Έρικ Στέφενσεν, μια από τις πρώτες κινηματογραφικές έρευνες πάνω στον μηχανισμό των βασανιστηρίων κατά τη διάρκεια της ελληνικής δικτατορίας.
Γυρισμένη λίγο μετά την πτώση της Χούντας, η ταινία επιστρέφει στα χρόνια 1967–1974 όχι για να καταγράψει μόνο τα εγκλήματα του καθεστώτος, αλλά για να διερευνήσει τον τρόπο με τον οποίο οργανώθηκε και διδάχθηκε η βία. Μέσα από μαρτυρίες ανθρώπων που βασανίστηκαν αλλά και πρώην μελών της ΕΑΤ-ΕΣΑ, εξετάζει τη διαδικασία με την οποία νεαροί κληρωτοί μετατρέπονταν σε βασανιστές.
Σχεδόν μισό αιώνα μετά την πρώτη προβολή της, η ταινία παραμένει ένα εξαιρετικά σημαντικό ιστορικό τεκμήριο γύρω από ένα ερώτημα που ξεπερνά την ελληνική περίπτωση: οι άνθρωποι που βασανίζουν γεννιούνται ή κατασκευάζονται;
ΜΗΝ ΧΑΣΕΙΣ!
Σχετικά με την ταινία
Στη διάρκεια της δικτατορίας, τα βασανιστήρια αποτέλεσαν συστηματικό μέσο καταστολής των αντιπάλων του καθεστώτος. Ένας από τους βασικούς μηχανισμούς τους ήταν το ΕΑΤ-ΕΣΑ, το Ειδικό Ανακριτικό Τμήμα της Ελληνικής Στρατιωτικής Αστυνομίας.
Ο Γιος του Γείτονά σου επιχειρεί κάτι ασυνήθιστο: στρέφει την κάμερα όχι μόνο στα θύματα, αλλά και στους θύτες. Ανάμεσά τους ο Μιχάλης Πέτρου, ο οποίος περιγράφει την εκπαίδευσή του και τη συμμετοχή του στον μηχανισμό της ΕΣΑ, καθώς και ο Σπύρος Μουστακλής, αξιωματικός και αντιστασιακός που υπέστη άγρια βασανιστήρια μετά τη σύλληψή του το 1973.
Συμμετοχή Ελλήνων συντελεστών: Στη σκηνοθετική ομάδα συμμετείχε ο Πάνος Σακελλαριάδης, ενώ επιστημονική σύμβουλος ήταν η καθηγήτρια ψυχολογίας Μίκα Χαρίτου-Φατούρου, η οποία έχει πραγματοποιήσει παγκοσμίως αναγνωρισμένη έρευνα για την ψυχολογία των βασανιστών.
Η ταινία είναι μέρος της θεματικής ενότητας με τίτλο Αυτούς, Τότε., την οποία επιμελείται ο Ευθύμης Φιλίππου, Σεναριογράφος – Συγγραφέας.
«Εστιάζουμε και παρουσιάζουμε εικόνες, σκέψεις, παπούτσια, κινήσεις, χέρια, λόγια και τοπία μιας Ελλάδας που αναμφισβήτητα υπήρξε αλλά, επίσης αναμφισβήτητα, δεν υπάρχει πια. Μέσα από μια επιλογή ντοκιμαντέρ και ταινιών μυθοπλασίας, παραθέτουμε μια σειρά ηχητικών και οπτικών στοιχείων που χαρακτήρισαν και αποτύπωσαν μια εποχή που δεν θα ξαναέρθει – κι αυτό είναι εν μέρει καλό κι εν μέρει τραγικό. Αλλά έτσι είναι. Με παρελθοντολαγνεία και αηδία μαζί.»
Προβολή στο Άστορ
Σε συνεργασία με τη Διεθνή Αμνηστία.
Θα ακολουθήσει Q&A με τον Ανδρέα Αποστολίδη, σκηνοθέτη και συγγραφέα και τη Νένη Πανουργιά, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια, Πανεπιστήμιο Columbia, Ακαδημαϊκή Διευθύνουσα του Προγράμματος Δικαιοσύνης της Εκπαίδευσης.