Ελένη, Ανδρομάχη, Κασσάνδρα: τρία μυθικά πρόσωπα που ενέπνευσαν το ομηρικό έπος και τις μεγάλες τραγωδίες· σε αυτές τις συναρπαστικές γυναικείες μορφές εστιάζει η μουσική παράσταση «Πεπρωμένον φυγείν…», εμβαθύνοντας στις ιστορίες τους, εξερευνώντας τους ρόλους και αναδεικνύοντας τα βάσανά τους. Διεθνώς καταξιωμένοι ερμηνευτές του μπαρόκ ερμηνεύουν πέντε ιταλικές καντάτες, τέσσερις από τις οποίες φέρουν την υπογραφή κορυφαίων συνθετών του 17ου αιώνα – Μπενεντέττο Μαρτσέλλο, Μάρκο Μαρατσόλι, Ρόκκο Τσιρούτι και Αλεσσάντρο Στραντέλλα. Οι καντάτες, με εξαίρεση αυτή του Mάρκο Μαρατσόλι, παρουσιάζονται σε πρώτη παγκόσμια εκτέλεση και είναι προϊόν μουσικολογικής έρευνας της τσεμπαλίστας Elisa Barbessi, η οποία επιμελήθηκε και την έκδοσή τους. Η παράσταση αναδεικνύει την πολυπλοκότητα της γυναικείας εμπειρίας ανά τους αιώνες αξιοποιώντας την προφήτισσα Κασσάνδρα ως κεντρικό πρόσωπο μιας πρωτότυπης αφήγησης για να δημιουργήσει έναν μοναδικό διάλογο μεταξύ της μουσικής και του μύθου: η μοίρα της Ελένης και της Ανδρομάχης μέσα από τη φωνή της Κασσάνδρας μάς φέρνει αντιμέτωπους με θέματα διαχρονικά και πάντοτε επίκαιρα, όπως η επιβίωση, η αναζήτηση της ταυτότητας και η αυτοπραγμάτωση.
***
Τι ήχο έχει η τραγική σας ηρωίδα;
- Η Μαίρη Ελεν Νέζη για την Ανδρομάχη
Η τραγική ηρωίδα που ερμηνεύω, η Ανδρομάχη, έχει έναν ήχο εσωτερικό και πολυεπίπεδο. Μιλά, μέσα απο τη μουσική των συνθετών Alessandro Marcello, Marco Marazzoli και Rocco Ciruti, με μια φωνή που πάλλεται ανάμεσα στη θλίψη, την απόγνωση και την αξιοπρέπεια. Οι συνθέτες εκφράζουν την δραματική δύναμη της ηρωίδας με έντονες αντιθέσεις: με στιγμές λυρικής ευθραυστότητας, αποδοχής της μοίρας που εναλλάσσονται με δυναμικές και δεξιοτεχνικες εκφράσεις συναισθημάτων – χαρακτηριστικό της μπαρόκ μουσικής.
Ο ήχος της τραγικής ηρωίδας δεν είναι μόνο θρήνος, αλλά μνήμη, αντίσταση και συνείδηση του πεπρωμένου.
ΜΗΝ ΧΑΣΕΙΣ!
- Η λαουτίστρια και μουσικολόγος Εφη Μηνακουλη απαντά για την Ελένη
Στη συγκεκριμένη παράσταση η Ελένη εκφράζεται μέσα από τη μουσική που συνέθεσαν οι Ιταλοί συνθέτες Stradella και Marazzoli, μέσα από τις φόρμες και την αισθητική της εποχής μπαρόκ. Πότε με εκφραστικό ρετσιτατίβο πότε με άριες λυρικές ή δεξιοτεχνικές που αποδίδουν την ελαφρότητα και την ματαιοδοξία που την χαρακτηρίζουν ή τον έρωτα και τις τύψεις που την διακατέχουν ακόμα και την αίσθηση ματαιότητας που εκφράζει στην τελευταία καντάτα όπου γερασμένη αναρωτιέται πού πήγε η ομορφιά για την οποία έγιναν όλα ….Ο ήχος της Ελένης είναι ο ήχος της φωνής της σοπράνο Μυρσίνης Μαργαρίτη όπως συνδιαλέγεται με τα όργανα εποχής που την συνοδεύουν, τσέμπαλο, εκκλησιαστικό όργανο, τσέλο, θεόρβη. Ντύνεται δηλαδή ο ομηρικός μύθος τον στυλιζαρισμένο ήχο της εποχής μπαρόκ και αυτό το μείγμα είναι για την ερμηνεύτρια μια πρόκληση αλλά και μια ευκαιρία. Σε κάθε περίπτωση ελπίζουμε ο απόηχος του προαιώνιας μύθου της Ωραίας Ελένης να φτάσει και να αγγίξει τον σύγχρονο ακροατή.
- Η Μάρθα Τομπουλιδου για την Κασσάνδρα
Η Κασσάνδρα στην παράσταση «Πεπρωμένον φυγείν…» μιλάει μέσα από κείμενα του Ευριπίδη ή του Σεφέρη με μια ιδιαίτερα ποιητική διάθεση. Ηχεί προφήτισσα, συμπαραστάτης, βοηθός…
Δείχνει να έχει την ανάγκη να ακουστεί η φωνή της, και μέσα απ’ τη φωνή της να ακουστεί και η φωνή των άλλων δύο γυναικών, της Ελένης και της Ανδρομάχης.
Γιατί όσο μας ακούνε, υπάρχουμε.
Πρόγραμμα συναυλίας
- Ανώνυμου – La fuga di Elena [H φυγή της Ελένης]
- Benedetto Marcello (1686-1739) – Andromaca [Ανδρομάχη]
- Alessandro Stradella (1643-1682) – Ecco chi gia nell’Asia [Ιδού, αυτή που στην Ασία…]
- Rocco Ciruti (1683-1760) – Rendimi Ulisse ingrato [Δώσε μου, άσπλαχνε Οδυσσέα…]
- Marco Marazzoli (1602 c. -1662) – Cadute erano al fine (Elena invecchiata) [Είχαν πέσει τελικά (Γερασμένη η Ελένη)]
Συντελεστές:
- Έρευνα – σύλληψη: Elisa Barbessi
- Δραματουργία: Elisa Barbessi – Μάρθα Τομπουλίδου
- Σκηνοθετική επιμέλεια: Μάρθα Τομπουλίδου
- Πρωτότυπη μουσική: Νεφέλη Μπερή
- Ερμηνεύουν: Μυρσίνη Μαργαρίτη (Ελένη), Μαίρη Ελεν Νέζη (Ανδρομάχη), Μάρθα Τομπουλίδου (Κασσάνδρα)
- Συμμετέχουν: Elisa Barbessi (τσέμπαλο), Κατερίνα Κτώνα (όργανο, άρπα), Έφη Μηνακούλη (θεόρβη), Alexis Bove (βιολοντσέλο)
- Μετάφραση από τα ιταλικά: Elisa Barbessi – Έφη Μηνακούλη