Προσεγγίζοντας οδικώς τη Δράμα, τρεις φιγούρες μάς καλωσόρισαν στην πόλη. Τις συναντούσαμε σε στάσεις και πινακίδες, προμηνύοντας την άφιξή μας σε έναν τόπο διονυσιακής λατρείας για το σινεμά. Ήταν οι «Αράπηδες», τα «Μπαμπούγερα» και τα «Μπάμπιντεν», στις συναρπαστικές αφίσες του 49ου Διεθνούς Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους Δράμας, φιλοτεχνημένες από τον γραφίστα Κώστα Παυλίδη.
Η διοργάνωση, λίγο πριν κλείσει μισό αιώνα ζωής, επιχείρησε να τιμήσει, μέσα από την οπτική της ταυτότητα, την παράδοση και την τοπική κοινότητα που τη γέννησε και τη φιλοξενεί. Έτσι, οι αφίσες, όπως και το σποτ του φετινού Φεστιβάλ, από την Ισαβέλλα Μαργάρα, είχαν κάτι το εγγενώς βορειοελλαδίτικο.
Τις μορφές αυτές συναντήσαμε και στον πρώτο μας σταθμό στην πόλη, το καταπράσινο πάρκο της Αγίας Βαρβάρας, με τις πηγές που αναβλύζουν, τα πλατάνια, τα μονοπάτια και τα γεφυράκια του. Εκεί επισκεφτήκαμε για λίγο τα γραφεία του Φεστιβάλ και έπειτα κατευθυνθήκαμε στο ξενοδοχείο μας, μέχρι να έρθει η ώρα να ανάψουν οι προβολείς της διοργάνωσης.
Την επόμενη μέρα, εν αναμονή των προβολών, κλέψαμε λίγο χρόνο για να επισκεφτούμε το πανέμορφο Σαντιρβάν, όπου το Μουσείο Μπενάκη παρουσίαζε την έκθεση «Η ανθρώπινη μορφή σε πρώτο πλάνο», με έργα του Γιάννη Παππά. Με τα έργα του, ο εικαστικός «επιβάλλει» με τον πιο όμορφο τρόπο την ανθρωποκεντρική του θεώρηση. Ιδιαίτερη εντύπωση μας προκάλεσε η παιδική προτομή με τίτλο «Παιδί της Κατοχής – Σταμάτης Κόκκοτας». Ο γλύπτης φαίνεται πως ήταν γείτονας με τη χήρα Κοκκότα, η οποία διέμενε με τα έξι παιδιά της σε μια παράγκα με γκαζοτενεκέδες. Ένα από αυτά τα παιδιά έμελλε να γίνει ο γνωστός τραγουδιστής.
ΜΗΝ ΧΑΣΕΙΣ!
Φεύγουμε από το Σαντιρβάν για μια μπουγάτσα και για την αναζήτηση άλλων ιστοριών, αυτή τη φορά στη μεγάλη οθόνη.
Η Δράμα ως τόπος συνάντησης
Τις μέρες του Φεστιβάλ, η Δράμα γίνεται πραγματικά τόπος συγκέντρωσης της κινηματογραφικής κοινότητας. Δημιουργοί και τεχνικοί κάθε ειδικότητας, ηθοποιοί και, φυσικά, πολλοί σινεφίλ συναντιούνται στην πόλη.
Σε κάθε διοργάνωση γνωρίζουμε νέους ανθρώπους, συχνά σπουδαστές, που παρουσιάζουν εδώ την πρώτη τους δουλειά. Ίσως αυτός να είναι κι ένας από τους λόγους που το Φεστιβάλ διατηρεί τον νεανικό του χαρακτήρα, ενώ βρίσκεται πλέον στο κατώφλι της 50ετίας.
Στη Δράμα συγκεντρώνονται, όμως, και κριτικοί κινηματογράφου, μέλη κινηματογραφικών λεσχών από όλη την Ελλάδα, άνθρωποι που έχουν έρθει για να δουν, να συζητήσουν και να ανακαλύψουν ταινίες.
Παράλληλα, η διοργάνωση απευθύνεται φυσικά και στους Δραμινούς. Συγκινητική ήταν η στιγμή σε προβολή της ενότητας KIDDO, κατά την οποία αποκαλύφθηκε ότι για δύο παιδιά αυτή ήταν η πρώτη φορά που παρακολουθούσαν ταινία σε κινηματογραφική αίθουσα, υπενθυμίζοντας την ουσία, τον ρόλο και την ευθύνη ενός τέτοιου Φεστιβάλ.
Στο πλαίσιο της διοργάνωσης λειτούργησε, επίσης, το Drama Film Lab 2026, όπου δημότες δημιούργησαν οι ίδιοι ταινίες. Μάλιστα, μια επιλογή από τις παραγόμενες ταινίες προβλήθηκε κατά τη διάρκεια του Φεστιβάλ.
Εξαιτίας όλων αυτών, μοιάζει εξαιρετικά επιτυχημένο και το σλόγκαν που έφερε η φετινή διοργάνωση: «Welcome Home!»
Έτσι, στη Δράμα την περίοδο του Φεστιβάλ μια συζήτηση για το σινεμά μπορεί να συνεχίζεται επ’ αόριστον, ενώ πάντα θα πετύχεις κάπου κάποιον με ένα λάπτοπ να παρακολουθεί, στην online πλατφόρμα της διοργάνωσης, μια ταινία. Σχεδόν όλες οι ταινίες του διαγωνιστικού προγράμματος ήταν φέτος δωρεάν διαθέσιμες online για όλους, πράγμα εξαιρετικό για τη διάδοση των ταινιών και την επέκταση της συζήτησης πέρα από τα όρια της πόλης.
Ένα πολυσυλλεκτικό πρόγραμμα
Πέρα από τα διαγωνιστικά προγράμματα —Διεθνές Διαγωνιστικό, Εθνικό Διαγωνιστικό, Διεθνές Σπουδαστικό, Εθνικό Σπουδαστικό και το νεοσύστατο Διεθνές Ντοκιμαντέρ— το πρόγραμμα της διοργάνωσης περιέλαβε δύο ξεχωριστά αφιερώματα σε κινηματογραφιστές: στο έργο της μεγάλης δημιουργού ντοκιμαντέρ Αλίντας Δημητρίου (1933-2013) και στη ματιά του κουήρ κινηματογραφιστή Χρήστου Δήμα.
Επιπροσθέτως, περιλάμβανε μια επιλογή ταινιών με βαλκανικό χρώμα, με το “Balkan Tales“, καθώς και μια προβολή σε συνεργασία με το Glasgow Short Film Festival, η οποία, μέσα από πέντε ταινίες, έφερε στο προσκήνιο το ζήτημα της στεγαστικής κρίσης.
Το Φεστιβάλ εξελίσσεται σε διάφορους χώρους της πόλης: στον κινηματογράφο Ολύμπια, στον θερινό κινηματογράφο «Αλέξανδρος», στο Δημοτικό Ωδείο Δράμας, στον Πολυχώρο Πολιτισμού «Ελευθερία», στον Κήπο του Πολιτιστικού Χώρου «Κύκλωψ» και στο Γυμνάσιο Αρρένων Δράμας.
Αξίζει να σημειωθεί πως, όπως ενημέρωσε ο Δήμαρχος Δράμας και Πρόεδρος του Πολιτιστικού Οργανισμού Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους Δράμας, Γιώργος Παπαδόπουλος, κατά την τελετή έναρξης, παρά τις προκλήσεις εξασφαλίστηκε το ποσό για την αναβάθμιση των δύο μεγάλων αιθουσών του Δημοτικού Ωδείου (Αμφιθέατρο «Αντώνης Παπαδόπουλος») και του κινηματογράφου Ολύμπια. Οι χώροι ανακαινίστηκαν πλήρως, με χρηματοδότηση 1.500.000 ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης.
Ωστόσο, καθώς το Φεστιβάλ μεγαλώνει σταθερά, γίνεται ολοένα πιο γνωστό και παρουσιάζει ένα πλούσιο πρόγραμμα, ήταν απολύτως αισθητό πως χρειάζεται περισσότερους χώρους. Είναι εξαιρετικά θετικό να βλέπουμε γεμάτες κινηματογραφικές αίθουσες, ειδικά σε μια πόλη της επαρχίας, με ένα τόσο σύνθετο κοινό, γενεακά ποικίλο, αποτελούμενο από επαγγελματίες και μη, Δραμινούς και επισκέπτες. Κανείς δεν αξίζει να μένει εκτός αίθουσας σε αυτή την όμορφη γιορτή.
Η συζήτηση γύρω από την τελετή απονομής
Ένα ζήτημα που προκάλεσε αντιδράσεις από θεσμούς και φορείς που συμμετέχουν και υποστηρίζουν τη διοργάνωση ήταν η απόφαση να χωριστεί στα δύο η τελετή απονομής των βραβείων.
Συγκεκριμένα, το Σάββατο 12 Σεπτεμβρίου, στις 11:30, συγκεντρωθήκαμε στον θερινό «Αλέξανδρο», όπου απονεμήθηκαν τα βραβεία του Εθνικού Διαγωνιστικού Τμήματος, με εξαίρεση εκείνο της σκηνοθεσίας, καθώς και τα βραβεία των Ανεξάρτητων Επιτροπών. Το βράδυ, στις 20:00, στο Δημοτικό Ωδείο, πραγματοποιήθηκε η επίσημη τελετή λήξης, όπου απονεμήθηκαν τα υπόλοιπα βραβεία.
Η απόφαση αυτή δημιούργησε ένταση και προκάλεσε διαμαρτυρίες. Ενδεικτική ήταν η τοποθέτηση του Προέδρου της ΠΕΚΚ, Δημοσθένη Ξιφιλίνο, ο οποίος από το βήμα της τελετής έθεσε μια σειρά ζητημάτων που αφορούν το Φεστιβάλ Δράμας.
Αναφερόμενος στον διαχωρισμό των βραβεύσεων του Εθνικού Διαγωνιστικού Τμήματος σε δύο σκέλη, υπογράμμισε τη συμβολική σημασία αλλά και την οργανική αναγκαιότητα, όπως τη χαρακτήρισε, της ενιαίας παρουσίας όλων των βραβείων του Εθνικού Διαγωνιστικού στην επίσημη τελετή λήξης. Παράλληλα, θύμισε τους ανθρώπους που πρωτοστάτησαν στη δημιουργία του θεσμού και εξέφρασε την ευχή η επετειακή, 50ή διοργάνωση να τους τιμήσει. Ανάμεσά τους, ο Αλέξης Δερμεντζόγλου, ιδρυτής της Κινηματογραφικής Λέσχης Δράμας και εμπνευστής και πρώτος διευθυντής του Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους Δράμας έως το 1994.
Ο καλλιτεχνικός διευθυντής Γιώργος Αγγελόπουλος απάντησε άμεσα, κατά τη διάρκεια της πρωινής τελετής, υπερασπιζόμενος την απόφαση και εξηγώντας πως ελήφθη προκειμένου να μπορούν να παραστούν στη βράβευση όλοι οι συμμετέχοντες στην παραγωγή μιας ταινίας, κάτι που δεν είναι εφικτό λόγω της περιορισμένης χωρητικότητας της αίθουσας όπου πραγματοποιείται η τελετή λήξης. Παράλληλα, εξήγησε πως ο ίδιος ήθελε το σπουδαστικό τμήμα να μην διαχωρίζεται από τα υπόλοιπα την ώρα των βραβείων, ενώ άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο επανεξέτασης του ζητήματος.
Οι ταινίες και τα βραβεία
Πολλά ήταν τα βραβεία και οι διακρίσεις της φετινής διοργάνωσης, τα οποία μπορείτε να δείτε αναλυτικά εδώ.
Τις ταινίες που ξεχωρίσαμε, βραβευμένες και μη, μπορείτε να τις δείτε εδώ.
Ο Χρυσός Διόνυσος για την Καλύτερη Ταινία πήγε στο “Wheel to Live” της Βίκυς Αναστασιάδου. Στον πυρήνα της βρίσκεται η εμπειρία του Νίκου Τσογγίδη, που συναντάμε και στον πρωταγωνιστικό ρόλο, από την παραμονή του σε κέντρο αποκατάστασης μετά την απόκτηση αναπηρίας. Η ταινία προσεγγίζει το ζήτημα με ειλικρίνεια και χιούμορ, αποφεύγοντας τον μελοδραματισμό και τον διδακτισμό και κρατώντας στο επίκεντρο την ανθρώπινη ευθραυστότητα. Η βράβευση συνοδεύεται από χρηματικό έπαθλο 10.000 ευρώ, συμμετοχή στο Agora Short Film Lab και το εισιτήριο του DISFF για τη λίστα υποψηφιοτήτων του Όσκαρ Ταινίας Μικρού Μήκους.
Στους «Αδέσποτους» της Αναστασίας Γκίβαλου απονεμήθηκε το Βραβείο Σκηνοθεσίας «Τώνια Μαρκετάκη». Κεντρικός ήρωας είναι ο Ορέστης, ένας αντιρρησίας συνείδησης, ο οποίος αρχίζει να αναθεωρεί τη στάση του όταν τα πρόστιμα για την άρνηση στράτευσης απειλούν να του στερήσουν ακόμη και το πατρικό του σπίτι. Η προσωπική αυτή στάση ανοίγει μια σειρά από ερωτήματα γύρω από τις επιλογές, τις σχέσεις και την ταξική πραγματικότητα, ενώ η ταινία μιλά τελικά για μια γενιά που αναζητά τον δικό της τρόπο να σταθεί απέναντι στον κόσμο. Το βραβείο συνοδεύεται από χρηματικό έπαθλο 5.000 ευρώ, παροχές εργαστηρίου και post-production, καθώς και συμμετοχή στο Agora Short Film Lab.
Και κάπως έτσι, η Δράμα αποχαιρετά το 49ο Φεστιβάλ της και αρχίζει ήδη να μετρά αντίστροφα για την επόμενη διοργάνωση. Ένα ραντεβού που, αυτή τη φορά, θα έχει έναν ιδιαίτερο συμβολισμό: τα 50 χρόνια ενός θεσμού που έχει συνδέσει το όνομά του με τη μικρού μήκους ταινία, τους νέους δημιουργούς και, πάνω απ’ όλα, με την ίδια την πόλη.
Ραντεβού στη Δράμα για τα 50.