Η τεχνολογική επανάσταση της σύγχρονης ψηφιακής εποχής έχει αναδιαµορφώσει το ανθρωπολογικό τοπίο, επιβάλλοντας έναν ρυθµό εννοιολογικών µεταλλάξεων, αναθε ωρήσεων και συγκρούσεων. Ʃτο περιβάλ λον του διαδικτύου, του οποίου η σύλληψη ενσάρκωνε τα όνειρα και ιδανικά του ουµα νισµού, λέξεις και ορισµοί γεννιούνται και πεθαίνουν µε ασύλληπτες ταχύτητες, πριν αφοµοιωθούν ή αναλυθούν.
Ωστόσο, προκύπτει το εξής οξύµωρο: την ίδια στιγµή που ένας πακτωλός πληροφορι ών και θεωριών επεµβαίνει στο µεταβαλλό µενο πολιτισµικό σώµα της ανθρωπότητας, προς υπεράσπιση των ιδανικών και αξιών του Διαφωτισµού, θεµελιώδη ανθρώπινα δικαιώµατα καταπατούνται, άνθρωποι εκτο πίζονται και σύνορα εξαφανίζονται και επα ναχαράσσονται, πριν στεγνώσει το µελάνι στους καινούριους χάρτες και συµφωνίες που καταρτίζονται για την προστασία τους. Εύλογα τίθεται το ερώτηµα αν, στη νέα αν θρωπόκαινο περίοδο, η ψηφιακή κοινωνία έχει αντικαταστήσει τη βιωµένη εµπειρία µε την κατασκευασµένη εικόνα και αν υπο φέρει από εσωτερική τύφλωση, αποτέλεσµα της οποίας είναι η ασυνέπεια λόγων, ιδεών και πράξεων, καθιστώντας επίκαιρη τη ρήση του Guy Debord: «Ό,τι φαινόταν άµεσα, έχει αποµακρυνθεί πλέον σε µια αναπαράσταση». Ʃε µια τέτοια οπτική δυστοπία, όπου τα όρια µεταξύ πραγµατικού και χαλκευµένου γίνο νται ολοένα πιο δυσδιάκριτα, τι θα µπορούσε να αποτελέσει µια ρεαλιστική πρόταση για το φιλτράρισµα, την επιλογή και την ερµηνεία των αισθητηριακών ερεθισµάτων της όρα σης;
Απροσδόκητα, η απάντηση ίσως να µπορού σε να βρεθεί µέσα σε ένα υπερρεαλιστικό πλαίσιο: ένα νοητικό και φυσικό οικοδόµη µα, ανεγερµένο από τα ιδανικά και την ανα- ζήτηση για την αλήθεια και την υπέρτατη αγάπη, όπως κάποτε ήταν οι διδαχές των θρησκειών, πριν εκπέσουν.
Ʃε ένα τέτοιο οικοδόµηµα, όπως το «Γιαλί Τζαµί», ένα λατρευτικό τέµενος, χτισµένο το δεύτερο µισό του 17ου αιώνα, στοχαζόµαστε στην αραβική λέξη Basīrah: την ικανότητα να βλέπεις µε εσωτερική όραση, σε αντιδι αστολή µε τη λέξη basar, που περιγράφει τη φυσική όραση. Η διαφοροποίηση αυτή δεν εξαντλείται στο ορατό, αλλά προϋποθέτει έναν βαθύτερο τρόπο αντίληψης, θυµίζο ντας τον René Magritte, ο οποίος αµφισβή τησε τη βεβαιότητα της εικόνας, αποδει κνύοντας ότι η τέχνη δεν αναπαράγει απλώς αυτό που βλέπει το µάτι, αλλά αποκαλύπτει εκείνο που ο νους αντιλαµβάνεται πέρα από την οπτική επιφάνεια: µια βαθύτερη εσω τερική όραση που υπερβαίνει την απατηλή επιφάνεια του κόσµου µας.
ΜΗΝ ΧΑΣΕΙΣ!
Κείµενο & επιµέλεια: Θεόφιλος Ʃγουρόπουλος
-Σκηνογραφική και χωρική επιμέλεια: Αντώνης Φυλλαδιτάκης