Δήμητρα Μπάσιου: Είναι μεγάλο στοίχημα για εμάς να φτάσει το κείμενο αυτό του Χόρβατ στον κόσμο

Αγάπη, Πίστη, Ελπίδα… τρεις σημαίνουσες διαχρονικές έννοιες, με ηχηρή παρουσία στην κοινωνία των ανθρώπων μέχρι σήμερα. Διανύουμε μία εποχή, να τολμήσω, δυστοπική; Ζοριζόμαστε να διατηρήσουμε την ανθρώπινη υπόστασή μας, που είναι και το πιο ουσιώδες κομμάτι του σύγχρονου πολιτισμού μας. Συμβιώνουμε με μία μακροχρόνια, ανθεκτική οικονομική κρίση που έχει ως συνέπεια – ανάμεσα σε άλλα – και μια βαθύτερη ανθρωπιστική κρίση. Γύρω μας διαδραματίζονται εμπόλεμες συρράξεις, διαπράττονται εγκλήματα πολέμου, θάνατοι παιδιών, γενοκτονίες, η φτώχεια θεριεύει σε παγκόσμιο επίπεδο. Οι άνθρωποι όλο και περισσότερο αδυνατούν να συμμετέχουν αποτελεσματικά στην αλλαγή των κοινωνικών δομών, να παρέμβουν στις κοινωνικές κρίσεις που εμφανίζονται, να αντιδράσουν στα έκτακτα βίαια φαινόμενα που συμβαίνουν. Η ελευθερία, η δημοκρατία δυσκολεύονται να επικρατήσουν, οι συλλογικότητες χάνουν τη δύναμή τους, ανθρώπινες μονάδες παίρνουν επάνω τους τη διεκδίκηση του δίκαιου και της αλήθειας, με αβέβαιο αποτέλεσμα. Παραμένουν οι άνθρωποι στα μεγάλα κοινωνικά ζητήματα φοβισμένοι, ματαιωμένοι, κι έτσι οδηγούνται σιγά-σιγά στην απάθεια, και κάποιοι από αυτούς ακολούθως στην απελπισία, την απόγνωση. Έχουμε χάσει πλέον το μέτρο για να ξεχωρίσουμε το παράλογο από το σωστό, το δίκαιο από το άδικο, το ηθικό από το ανήθικο. Μέσα σε όλα αυτά λοιπόν, πόση πίστη κι ελπίδα, πόσο μάλλον αγάπη, έχουν απομείνει για να συνεχίσει κάποιος τον αγώνα της ζωής!

Με όλους αυτούς τους προβληματισμούς κατά νου, όταν διάβασα το έργο του σπουδαίου Αυστροούγγρου συγγραφέα Έντεν Φον Χόρβατ: «Αγάπη, Πίστη, Ελπίδα», μου φάνηκε απίστευτα επίκαιρο! “Μα, αυτό είναι το δικό μας σήμερα”, σκέφτηκα. Κι έτσι απλά, αλλά με γερή προσπάθεια, ετοιμάσαμε την παράστασή μας, που ανεβαίνει στις 7 Ιανουαρίου στο “Από Κοινού Θέατρο”. Πιστεύω ότι το κοινό θα αντιληφθεί απόλυτα την ουσία του έργου, θα ταυτιστεί σε πολλά σημεία με τους ήρωες, θα νιώσει αυτό που νιώσαμε κι εμείς: πόσο ασφυκτική μπορεί να γίνει η ζωή μας μέσα στο σύγχρονο κοινωνικό πλαίσιο, πόσο ασυναίσθητα μπορεί να αλλοτριωθεί η προσωπικότητά μας, πόσο απάνθρωπα είμαστε ικανοί να φερθούμε ο ένας στον άλλον, σε βαθμό κακοποίησης.
Στο έργο του, ο Χόρβατ αποτυπώνει μια παράλογη κοινωνία, στα πρόθυρα της κατάρρευσης, όπου οι άνθρωποι αδιαφορούν εντελώς ο ένας για τον άλλον. Ένας ταριχευτής, μία έμπορος, ένας αστυνομικός, μία παράξενη φίλη κι ένας επιθεωρητής ζωντανεύουν όλη αυτή τη δυστοπική κοινωνική ατμόσφαιρα. Η Ελισάβετ, η ηρωίδα του έργου αγωνίζεται να επιβιώσει σε μια κοινωνία γεμάτη αντιξοότητες, πιστεύοντας σ’ έναν κόσμο που στην πραγματικότητα δεν υπάρχει.

Διαφθορά, απογοήτευση, απάτη, κοινωνική αποξένωση. Το έργο του Χόρβατ μιλά για την κοινωνία του 1932. Δεν μας παρουσιάζει τον ψυχικό κόσμο των ηρώων του, αλλά το ψυχρό αποτέλεσμα μιας απάνθρωπης κοινωνίας. Απάθεια, απόγνωση, κοινωνική σήψη. Είναι μεγάλο στοίχημα για εμάς να φτάσει το κείμενο αυτό στον κόσμο, προσπαθήσαμε η διασκευή του έργου και του κειμένου του Χόρβατ να μην αλλοιώσει σε τίποτα την ουσία του. Το έργο ακολουθεί τον συγγραφέα, το νόημα και η ροή του παραμένει, με κάποιες αναγκαίες προσαρμογές στο μέγεθος του τετραμελούς θιάσου μας.

Photo Credit: Κατερίνα Αρβανίτη

Διαβάστε επίσης:

«Αγάπη, Πίστη, Ελπίδα», του Έντεν Φον Χόρβατ σε σκηνοθεσία Νάντιας Δαλκυριάδου στο θέατρο Από Κοινού