≡

Αλέξανδρος Νικόλαος Μπαλαμώτης: Ο έρωτας αποκτά τη δύναμη μιας πρωτόγνωρης εμπειρίας

Ο Αλέξανδρος Νικόλαος Μπαλαμώτης, που υπογράφει τη σκηνοθεσία και τη διασκευή του έργου «Άννα Καρένινα» στο ανέβασμα από το ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Βόλου, γράφει στο CultureNow για τη δική προσέγγιση και ερμηνευτική ματιά στο εμβληματικό έργο του Λέοντος Τολστόι.

Η ψυχική υγεία της Άννας και του Λέβιν βρίσκεται στο κέντρο της δικής μου ανάγνωσης της «Άννας Καρένινα». Διασκευάζοντας το μυθιστόρημα του Τολστόι για το ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Βόλου, με απασχόλησε ιδιαίτερα ο τρόπος με τον οποίο αυτοί οι δύο άνθρωποι βιώνουν την πραγματικότητα. Η σημερινή γνώση γύρω από τις ψυχικές διαταραχές με έκανε να προσέξω περισσότερο τις μεταβολές της διάθεσής τους, τις αντιφάσεις τους και τις στιγμές που δυσκολεύονται να αντέξουν τη ζωή τους.

Προσέγγισα τους δύο κεντρικούς ήρωες σαν μια ψυχή χωρισμένη στα δύο, τη γυναικεία και την αντρική πλευρά του Τολστόι. Αυτή η σκέψη με βοήθησε να παρακολουθήσω παράλληλα τις διαδρομές τους. Ο Λέβιν αναζητά ένα νόημα που θα δικαιολογεί την ύπαρξή του. Η Άννα αναζητά την αγάπη που θα της επιτρέψει να αισθανθεί ασφαλής. Για μένα, οι δυο τους συναντιούνται στην ανάγκη να βρουν κάτι στο οποίο να μπορούν να στηρίζουν την ίδια τους την ύπαρξη.

Ο Λέβιν είναι κακότροπος, θυμώνει και απογοητεύεται εύκολα, βιώνει απότομες εναλλαγές συναισθημάτων. Η επαφή με τους ανθρώπους συχνά τον δυσκολεύει. Στη ζωή της υπαίθρου, όμως, στη σωματική και πρακτική εργασία, βρίσκει στιγμές ηρεμίας. Δουλεύοντας τη γη μαζί με τους εργάτες, μοιάζει να απαλλάσσεται προσωρινά από την ανάγκη να εξετάζει και να αμφισβητεί τα πάντα. Η αγωνία τον ακολουθεί και στις πιο ευτυχισμένες στιγμές του. Η αγάπη της Κίτι και η δημιουργία οικογένειας αποκτούν τεράστια σημασία στη ζωή του, ενώ το ερώτημα για τον λόγο που ζει παραμένει. Αυτό μας δείχνει πως η δυνατότητα να αγαπάς τους ανθρώπους σου και να εργάζεσαι σε αυτό που επιθυμείς δεν αποκλείει το να βασανίζεσαι εσωτερικά.

Η Άννα είναι μια εντυπωσιακή γυναίκα, με μεγάλη δύναμη να γοητεύει τους ανθρώπους. Στον πυρήνα της βρίσκεται η απεγνωσμένη ανάγκη της να την αγαπήσει κάθε άνθρωπος που τη συναντά, είτε είναι άντρας, είτε γυναίκα, είτε παιδί. Μέσα σε αυτό αναγνωρίζω μια βαθιά ανάγκη για ασφάλεια. Η παρουσία του άλλου έχει για εκείνη τεράστια σημασία, επειδή μέσα από την ανταπόκρισή του μπορεί να αισθανθεί ότι και η ζωή της έχει αξία. Η ίδια δεν έχει ερωτευτεί ποτέ, μέχρι που αρχίζει να τη διεκδικεί ο κόμης Βρόνσκι. Ο έρωτας αποκτά έτσι τη δύναμη μιας πρωτόγνωρης εμπειρίας. Της δίνει τη δυνατότητα να γνωρίσει τον εαυτό της μέσα σε μια σχέση που επιθυμεί βαθιά. Μαζί με αυτή τη χαρά μεγαλώνει και ο φόβος ότι μπορεί να χάσει αυτή τη σχέση, αλλά και το παιδί της. Όσο περισσότερα επενδύει στον δεσμό της με τον Βρόνσκι, τόσο μεγαλύτερη σημασία αποκτά κάθε μεταβολή στη στάση του.

Η Βικτώρια Φώτα ως Άννα Καρένινα

Εκεί έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον ο τρόπος με τον οποίο το συναίσθημα διαμορφώνει την αντίληψη. Μια απόσταση μπορεί να βιωθεί ως εγκατάλειψη, μια σιωπή ως απόδειξη ότι η αγάπη τελείωσε. Στην Άννα παρακολουθούμε έναν άνθρωπο που δυσκολεύεται όλο και περισσότερο να αισθανθεί ασφαλής, ακόμη και κοντά σε εκείνον που αγαπά. Ο κόσμος γύρω της στενεύει, ενώ ο εσωτερικός της φόβος καταλαμβάνει όλο και μεγαλύτερο χώρο.

Ο Τολστόι μάς επιτρέπει να παρακολουθήσουμε αυτές τις διεργασίες από μέσα. Με εντυπωσιάζει η σχεδόν μαγική ικανότητά του να βυθίζεται στην υποκειμενική πραγματικότητα των ηρώων του. Είναι σαν η ψυχή του να μεταμορφώνεται στις δικές τους.

Τελικά οι δύο πορείες καταλήγουν διαφορετικά. Ο Λέβιν βρίσκει την πίστη μέσα από την έννοια του καλού και αυτό του δίνει τη δυνατότητα να συνεχίσει τη ζωή του, μαζί με τις αμφιβολίες και τις αδυναμίες του. Η Άννα φτάνει σε μια στιγμή όπου ο πόνος και η ψυχική διαταραχή μοιάζουν να έχουν καταλάβει ολόκληρο τον ορίζοντά της και οδηγείται στον θάνατο. Η διαφορετική τους κατάληξη αφήνει ανοιχτή την οδυνηρή σκέψη ότι και η δική της ιστορία θα μπορούσε να είχε εξελιχθεί αλλιώς.

Τους βλέπω ως δύο ανθρώπους που αναζητούν την αυτοπραγμάτωση.

Πληροφορίες παράστασης

Δημοτικό Θέατρο Βόλου “Βαγγέλης Παπαθανασίου”
Άννα Καρένινα του Λέοντος Τολστόι
κάθε Σάββατο & Κυριακή στις 20:00

x
Το CultureNow.gr χρησιμοποιεί cookies για την καλύτερη πλοήγηση στο site. Συμφωνώ