Οι ζωγράφοι της Δύσης σε αντίθεση με τους αρχαίους Έλληνες και άλλους μεγάλους πολιτισμούς επέλεξαν να υμνήσουν το τραγικό. Ο ζωγράφος Γιώργος Σταθόπουλος θέτει το ερώτημα: Μήπως όμως υπάρχει διαφορά ανάμεσα σε ένα τραγικό θεατρικό έργο ή ένα βιβλίο ανάλογου περιεχομένου και έναν πίνακα που τον έχεις μέσα στο σπίτι σου;

...Την ομορφιά της ζωής τη βλέπω παντού. Μια βόλτα να βγεις έξω με τη βροχή, πόσο μάλλον την άνοιξη και το καλοκαίρι με τον υπέροχο αττικό ήλιο, βλέπεις  όμορφους ανθρώπους, ωραίες γυναίκες,  λαμπερούς νέους, την ομορφιά της Φύσης. Η άσχημη όψη της ζωής θα έρθει οπωσδήποτε, είτε το θέλουμε είτε όχι.

Γι’ αυτό δεν υπάρχει λόγος να αρχίσουμε να το δοξάζουμε από τώρα. Για ποιόν λόγο να χάσουμε την ομορφιά της ζωής; Η αρρώστια, η φτώχια, ο χωρισμός, ο αποχωρισμός, ο θάνατος  θαρθούν. Και στο μεταξύ θα ζεις τον εφιάλτη και το δράμα αυτό όλο. Θα έρθουν αρρώστιες, πόλεμοι, θα έρθουν όλα τα δεινά, δεν γλίτωσε κανείς από αυτά. Εν ειρήνη γίνονται πολύ πιο τραγικά πράγματα και αποτρόπαια εγκλήματα από αυτά που συμβαίνουν σε περιόδους συρράξεων. Εν ειρήνη πεθαίνουν νέοι άνθρωποι με μια σύριγγα στο χέρι από ναρκωτικά, αυτοκτονούν από ανία, χάνουν τη ζωή τους από υπερβολικό φαγητό, οινοπνευματώδη, υπερβολική ταχύτητα. Η ειρήνη έχει τα πιο νοσηρά εγκλήματα. Βγαίνουν όλοι και κάνουν το σήμα της ειρήνης. Είναι μια σαχλαμάρα αυτό. Όπως λένε «Αγαπάτε αλλήλους!».

Η αγάπη είναι ένστικτο, δεν διδάσκεται. Μισείς κάποιον επειδή υπάρχει λόγος για να τον μισείς, επειδή είναι κακούργος, έχει βλάψει την κοινωνία, έχει βλάψει εσένα. Ετσι και αγαπάς το παιδί σου, τη σύντροφό σου, τον φίλο σου. Αν είναι κοπρίτης και ρεμάλι δεν τον αγαπάς. Μπορεί ο ίδιος ο γονιός να μισήσει το παιδί του. Το έχουμε δει στη ζωή αυτό. Δεν μπορεί να ζούμε με τον θάνατο μέσα μας ευθύς εξαρχής. Φανταστείτε τώρα ένα έργο ενός μεγάλου ζωγράφου του Francis Bacon που κάνει αυτά τα φριχτά έργα.. Δεν μας ενδιαφέρει αν είναι καλός καλλιτέχνης ή όχι. Μας ενδιαφέρουν τα θέματά του. Φανταστείτε να μεγαλώνει με αυτόν τον πίνακα ένα μικρό παιδί, να γεννηθεί και να πεθάνει μαζί του. Γιατί τον πίνακα τον έχεις πάντα μαζί σου, κρεμιέται στον τοίχο σου, υπάρχει στο σπίτι του. Δεν είναι όπως θα δεις μια τραγωδία για μια με δύο ώρες στο θέατρο και θα γυρίσεις στο σπίτι σου. Το τραγικό μπορεί να είναι μέσα σε ένα ποιητικό ή θεατρικό έργο, ή σε μια κινηματογραφικό ταινία αλλά δεν σε συνοδεύει παντού. Κλείνεις το βιβλίο αφού το διαβάσεις, βλέπεις την άλλη όψη της ζωής αλλά γυρνάς και στα θετικά.

Στα εικαστικά όμως για ποιόν λόγο να σου δείχνω εγώ, αίματα, και αρρώστιες και βρικόλακες και φριχτά πράγματα; Προτιμώ ένα όμορφο έργο που θα στολίζει το σπίτι σου από ένα έργο εφιαλτικό. Δεν χρειάζεται να πάρουμε σπίτι μας το φριχτό έργο ενός Ευρωπαίου ζωγράφου. Γιατί οι Ευρωπαίοι έβαλαν το εφιαλτικό στη Ζωγραφική! Οι μεγάλοι λαοί δεν το έβαλαν ποτέ. Ούτε η αρχαία Ελλάδα, ούτε οι Πέρσες, οι Φοίνικες, οι Αιγύπτιοι ή οι Κινέζοι έβαλαν ποτέ το τραγικό στα εικαστικά. Εμείς οι «φωστήρες» της Δύσης το ανακαλύψαμε αυτό. Εγώ είμαι εναντίον αυτού. Γιατί; Οι Αρχαίοι Ελληνες, ηλίθιοι ήταν που έκαναν αυτά τα σημαντικά πράγματα στο Θέατρο, τη Γλυπτική, τη Ζωγραφική, την Αρχιτεκτονική; Αυτοί που δημιουργούσαν ιδανικές μορφές, ήθελαν να τις δει ο νέος να θελήσει να μιμηθεί το ωραίο και το αληθινό και να τείνει στο ιδανικό. Αν φιλοτεχνήσω έναν εφιάλτη σε αυτό θέλω να μοιάσει ο νέος; Οι μορφές στην Αρχαία Ελλάδα, στη Σαντορίνη ή την Κνωσό, είναι η πεμπτουσία της ομορφιάς και η δύναμη της ζωής. Αυτά είναι πολύ πιο δύσκολα να γίνουν από το εφιαλτικό... Και στην Ελλάδα γίνονταν πόλεμοι.

Όμως αυτές οι παραστάσεις, του πολέμου, όποτε αποτυπώθηκαν σε επιτοίχια ή σε αγάλματα ή σε αγγεία, είχαν μια ήπια μορφή, μια φόρμα περιγραφική. Αν δείτε τα έργα του Picasso έχουν μια δύναμη και καθαρότητα καταπληκτική. Μπορεί να ζωγραφίζει Guernica αλλά δείτε πόση ομορφιά έχει αυτός ο πίνακας!. Είναι σαν να βλέπεις μια όμορφη γυναίκα που κλαίει. Η ομορφιά παραμένει, ανεξάρτητα για τον λόγο για τον οποίο κλαίει… Δεν έχω αντίρρηση να καταγράφουν το τραγικό οι συνάδελφοι μου, απλά εγώ δεν μπορώ να το κάνω. Εμένα μ’ αρέσει να ζωγραφίζω όμορφα θέματα, όμορφες γυναίκες, πολύχρωμα πουλιά, καταγάλανες θάλασσες, τον ήλιο, το υπέροχο, μοναδικό φως της Ελλάδας. Γι αυτό έχουμε χώρο όλοι οι ζωγράφοι. Ζει και αυτός που κάνει το τραγικό, το μελαγχολικό και το grand guignol, ζούμε και εμείς με τα φωτεινά και αισιόδοξα θέματα.  Υπάρχει χώρος για όλους. Με την ισορροπία μπορούμε να ζήσουμε καλύτερα… 

Info: Ο Γιώργος Σταθόπουλος, που ανήκει στη γενιά των συγχρόνων ζωγράφων, γεννήθηκε το 1944 στην Καλλιθέα Σπούδασε ζωγραφική και γλυπτική στην Αθήνα στην Α.Σ.Κ.Τ. (1966-1971) κοντά στους Γιάννη Μόραλη, Νίκο Νικολάου, Γιάννη Παππά και Δημήτρη Καλαμάρα.  Το 1970 έκανε την πρώτη του ατομική έκθεση στην Αθήνα.  'Εχει μετάσχει σε πολλές ατομικές και ομαδικές εκθέσεις στην Ελλάδα και το εξωτερικό.  'Έχει εικονογραφήσει και σειρά βιβλίων, εξώφυλλων φωνογραφικών δίσκων και αφισών.  Το έργο του κινείται στην περιοχή της ελληνικότητας και συνδυάζει υπερρεαλιστικά και εξπρεσιονιστικά στοιχεία σε μια απλοϊκή γραφή.  Ζει και εργάζεται στην Αθήνα.

Από τον Γιώργο Σταθόπουλο
Αναδημοσίευση από το περιοδικό Momento