Η Διαπολιτισμική Διαλεκτική του Βλέπειν

[…] Μεταξύ Ανατολής και Δύσης, λόγω της διπλής αμερικανοϊαπωνικής του καταγωγής –τον συναισθηματισμό δηλαδή της Ανατολής και τον ορθολογισμό της Δύσης ή, αλλιώς, τον «κανόνα» της Δύσης και τη «συγκίνηση» της Ανατολής–, ενσάρκωσε ένα πρωτότυπο και υπερβατικό αναμορφωτικό ιδεώδες, η αισθητική του οποίου, ως καρπός της διαπολιτισμικής αλλά και της γενικότερης πολυπολιτισμικής του ταυτότητας, αποτέλεσε ένα αντιστάθμισμα και τη δική του καλλιτεχνική αντίστιξη στο κυρίαρχο ρεύμα του άκρατου τεχνολογικού πολιτισμού.

Χωρίς εκπτωτικούς συμβιβασμούς, με γνώμονα τις αμφίδρομες ιδιοσυγκρασιακές του ευαισθησίες, ενήργησε εκτός σχολών σκέψης και υπαγορευμένων από κινήματα εκφράσεων φορμαλισμού. Υπήρξε μοντέρνος, μένοντας όμως κοντά στον εαυτό του, πιστός στις ρίζες του, απ’ όπου αντλούσε και την έμπνευσή του. […]

[…] Η αποψιλωτική διαδικασία στον Noguchi ενέχει μια πλατωνική χροιά του απλού. Την έννοια της ιδεατής ωραιότητας. Τα γλυπτά του είναι μορφοποιημένες σκέψεις, νοήματα και ιδέες που αναζητά στη φύση και αποκτούν υλική οντότητα, καθαρμένη απ’ ό,τι και με ό,τι θα μπορούσε να παραπέμπει σε χαρακτηριστικά μιας συγκεκριμένης μορφικής οντότητας.

Κατά τον Noguchi, κάθε φόρμα στη φύση εγκλείει μέσα της ενέργεια, η οποία προκύπτει από το συσχετισμό της με το χώρο υποδοχής, ο οποίος αποτελεί και την προϋπόθεση της ύπαρξής της. Κάθε φόρμα, ως οργανική μάζα, ενυπάρχει σ’ ένα οργανικό περιβάλλον υποδοχής, στον αρχιτεκτονικό χώρο υποδοχής, τον οποίο ο Noguchi αντιλαμβάνεται όσο ελάχιστοι καλλιτέχνες, λέγει ο Gordon Bunshaft.

Με σεβασμό στην εγγενή προδιάθεση της ύλης, εντοπίζει τις ενδιάθετες χαράξεις και ανιχνεύει τις μυστικές διόδους, στοχεύοντας μέσα από αφαιρετικές λαξευτικές διεργασίες την αποδέσμευση της φόρμας, η οποία ενδογενώς υπάρχει στον ακατέργαστο όγκο, για να την αναδείξει στην επιφάνεια, με σεβασμό πάντοτε στα όρια που θέτουν οι δυνατότητές του, ώστε να μην τρώσκεται η ενέργεια που θα συσχετιστεί με το χώρο υποδοχής της. […].

Ιnfo: Ο κύριος Κυριάκος Κουτσομάλλης είναι Διευθυντής του Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης του Ιδρύματος Βασίλη και Ελίζας Γουλανδρή.

(Σημ.: Τα παραπάνω κείμενα είναι αποσπάσματα από το εισαγωγικό σημείωμα του κ. Κυριάκου Κουτσομάλλη, το οποίο θα περιλαμβάνεται μεταξύ άλλων κειμένων, στον κατάλογο της έκθεσης με έργα του Isamu Noguchi που θα φιλοξενηθούν στο Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης της Άνδρου από τις 27 Ιουνίου έως τις 26 Σεπτεμβρίου 2010)