Πάντα υπήρχε μεταξύ του λόγου και της κίνησης ένας ανταγωνισμός, κάποιες φορές ακραίος, αρκετά συχνά όμως συμπληρωματικός.
Ωστόσο, μπορούμε άραγε πραγματικά να διαφοροποιήσουμε τα στάδια της σκέψης από την σωματική δράση;
Το «θέατρο της σιωπής», λόγου χάρη: ο χορός είναι ο τομέας μου, θα τολμούσα σχεδόν να πω, το πεδίο της ιδιαίτερης προτίμησής μου. Είναι ένας κόσμος μαγικός που υπακούει σε έναν άλλο ρυθμό: δεν υπάρχει παρελθόν. Ζεις με το παρόν∙ το μέλλον βρίσκεται στην δράση που θα ακολουθήσει: στο επόμενο βήμα…
Δεν υπάρχει τίποτα πιο εφήμερο από τον χορό∙ με το που γεννιέται, γίνεται αυτομάτως ιστορία ή όνειρο χαραγμένο στην όχι και τόσο αξιόπιστη μνήμη…
Η σχέση μνήμης, κίνησης, ιστορίας πάντα στοίχειωνε το ανθρώπινο πνεύμα, σε τέτοιο βαθμό που πάντα ήθελε να εφευρίσκει μία νέα τεχνολογία (θέλει να ακινητοποιεί, να μένει, να σοκάρει∙ όλα αυτοί είναι οι πάντοτε παρόντες στόχοι της κάθε γενιάς). Αυτό είναι όμως πραγματικά η αναζήτηση;
Ο κινηματογράφος, σταθεροποιητής της κίνησης, αποτελεί εδώ και πολύ καιρό μία τέχνη από μόνη της.
Ξέρουμε ότι ο χορός ήταν η τέχνη του 20ου αιώνα, όπως επίσης και ότι η όπερα ήταν η τέχνη του 19ου αιώνα…
Στον χορό, ο σκοπός δεν είναι να αναπαράξουμε αισθήσεις, πρόκειται για μία σύγχρονη ζωή, δίχως στολίδια και κυρίως είναι μία φυσική ζωή: δεν έχουν μεγάλη σημασία οι τεχνικές που θα χρησιμοποιηθούν, είναι μία ολοκληρωμένη γλώσσα του σώματος.
Όπως και στην γλώσσα που μιλάμε, έτσι και στον χορό θα πρέπει να αφήσουμε να πέσει με όλο της το βάρος η ολότητα της ανθρώπινης ύπαρξης. Σήμερα δεν έχει να κάνει με την ικανότητα εκτέλεσης, αλλά με την αυθεντικότητα.
Η κίνηση ήταν πάντα ένα μυστήριο, καμιά φορά προηγείται του λόγου, άλλες φορές τον συμπληρώνει, είναι συγχρόνως και εναλλάξ πιο δυνατή και πιο αδύναμη, μερικές φορές μάλιστα είναι πιο αργή και πιο αποσπασματική από αυτόν. Αυτό που με συναρπάζει στον χορό, είναι η λαχτάρα του για τελειότητα, ανεξαρτήτως τεχνικής. Η τελειότητα συνδέεται με τον ρυθμό, με την άνεση και την ρευστότητα της κίνησης κατά την εκτέλεσή της. Η εκτέλεση αυτή υπακούει σε συγκεκριμένους και θεμελιώδεις νόμους που συνδέονται με το περιβάλλον «χρόνος, τόπος, βάρος και ρευστότητα», όπως έλεγε ο Rudolf Von Laban, πριν από 70 χρόνια.
Αυτές οι απαιτήσεις δεν έχουν αλλάξει από τότε, είναι αμετάλλακτες και έγιναν πολύ οικείες στους σημερινούς χορευτές, οποιοδήποτε στυλ κι αν χρησιμοποιούν. Επιτρέπουν στον χορογράφο να απομακρυνθεί από την «αισθητική» και να ψάξει πιο μπροστά∙ συχνά μάλιστα να καταφρονεί ό,τι ήταν παλιότερα αποδεκτό…
Το να παραγκωνίζουμε τα όρια δεν σημαίνει πως κατεργαζόμαστε ένα νέο ύφος ή ότι επιλέγουμε ένα παλαιότερο ή νεότερο ύφος∙ σημαίνει ότι προσεγγίζουμε τα προβλήματα με μία νέα ματιά, πάντα ανανεωμένη, και ότι αναθεωρούμε τον χώρο σαν μία καινούργια οντότητα.
Ας μην ξεχνάμε ότι ο χορός είναι μία κινητή αρχιτεκτονική, ένα σύνολο μαθηματικών και γεωμετρικών κινήσεων. Τον συνθέτουν δεδομένα σχέσης, διάστασης, στήριξης, περασμάτων, σύνδεσης. Αν ο ρυθμός και το τέμπο είναι στοιχεία που τον τρέφουν, ωστόσο αυτά δεν είναι τα μόνα που ενεργούν στο ύφος ή στις ζωτικές λειτουργίες της κίνησης. Όταν αρχίζουμε να καταλαβαίνουμε πώς λειτουργεί όλο αυτό, χρειάζεται να σταματήσουμε, λόγω ηλικίας ή εξάντλησης… και ύστερα όλα ξεκινούν εκ νέου, πονηρά, λόγω ανάγκης…
Στην αρχή της σταδιοδρομίας μας, μας παθιάζουν όλες οι κατακτήσεις μας: χρώματα, μυρωδιές, μορφές, ήχοι. Κι ύστερα αργά-αργά σηκωνόμαστε και όπως λέει ο ποιητής: πάνω από τις λιμνούλες, πάνω από τις κοιλάδες, τα δάση, τα σύννεφα, τις θάλασσες, πέρα από τους αιθέρες, τα βουνά, πέρα από τα όρια των έναστρων σφαιρών, πνεύμα μου, κινείσαι επιδέξια, και σαν καλός κολυμβητής, μέσα στην εμβροντησία του κύματος, οργώνεις πρόσχαρα την βαθιά απεραντοσύνη.
Το ταξίδι είναι μεθυστικό: τα αεροδρόμια πολλά και τα δωμάτια ξενοδοχείων, σημεία ανάπαυσης που σας χωρίζουν από τις μαγικές στιγμές των φωτισμένων θεάτρων, τα στούντιο όπου αναδύονται οι μυρωδιές του κόπου και σκορπίζουν οι πόνοι των μυών, για να φτάσετε στην γλύκα εκείνη του ρόλου που σβήνει αργά μέσα στην καρδιά του κοινού, του άγριου εκείνου ζώου που σας καταβροχθίζει κάθε βράδυ.
Κι ύστερα έρχεται η μοναξιά, η μοναδική πιστή συντροφιά, που σκαλίζει το είναι για να βρει στο κέντρο του την θέση της. Διεισδύει με αδυσώπητη βραδύτητα, εκεί που βρίσκεται το εγώ, χαρίζοντας σας την ευωχία που προετοιμάζατε με τόσο ζήλο, τόσα χρόνια τώρα…
Info: Ο χρόνος τον εντάσσει στο πάνθεον των 10 καλύτερων χορευτών. Ο Ντανιέλ Λομμέλ συναντά τον Γ. Μπαλανσίν και χορεύει τα πιο χαρακτηριστικά μπαλέτα του με τα αστέρια της Όπερας του Παρισιού. Στα 1967 εντάσσεται στο Μπαλέτο του 20ου αιώνα του Μ. Μπεζάρ. Θα παραμείνει εκεί 13 χρόνια σαν σολίστας και στην συνέχεια σαν καλλιτεχνικός συνδιευθυντής. Στο διάστημα αυτό χορεύει με τους πιο φημισμένους καλλιτέχνες όπως ο Ρούντολφ Νουρέγιεφ. Τον Αύγουστο του 1980 ο Λομμέλ με τη βοήθεια Ελλήνων καλλιτεχνών δημιούργησε το ΑΕΝΑΟΝ Χοροθέατρο. Με τη συνεργασία του Μ. Βολανάκη η πρώτη παράσταση της ομάδας πραγματοποιήθηκε στα Νταμάρια των Βράχων του Βύρωνα. Το 1982-1989 με τη θερμή υποστήριξη της Μ. Μερκούρη ο Λομμέλ εδραιώνει τη χοροθεατρική ομάδα του ΚΘΒΕ. Μέχρι το 2003 το Αέναον Χοροθέατρο σε όλη του τη δημιουργική πορεία παρουσιάζει 78 έργα δίνοντας παραστάσεις σε όλη την Ελλάδα και το εξωτερικό, αναδεικνύοντας νέα ταλέντα και προωθώντας πάντα την υπέροχη τέχνη του κλασικού- σύγχρονου χορού.
Πρόσωπα
- Στάθης Λιβαθινός: Η σκηνοθεσία είναι Υπερ-Επάγγελμα
- Ελένη Πολυχρονάτου: Η έννοια του χώρου και η έννοια του χρόνου στο Εικαστικό Έργο
- Γιώργος Σταθόπουλος: Το τραγικό δεν έχει θέση στη ζωγραφική
- Καλλιόπη Λημναίου Παπακώστα: Ο Μέγας Αλέξανδρος του Sallalat
- Φένια Παπαδόδημα: Όταν η παράδοση συναντά την ανατροπή















