Ζωή είναι η πραγμάτωση του αυτονόητου.  
Τέχνη, η διαπραγμάτευσή του;
  
Πριν από ένα μήνα, ένας παιδικός μου φίλος κάηκε ζωντανός με βενζίνη. Θα μπορούσα να αισθανθώ την τραγικότητα ενός τέτοιου συμβάντος χωρίς να καώ κι εγώ στην πραγματικότητα; 

 Όταν η τέχνη χρειάζεται να διαπραγματευτεί την αμεσότητα της ζωής,…
 Ο καλλιτέχνης σήμερα, στο Σχέδιο Σωτηρία, βασίζεται στην ιστορική μνήμη θέλοντας να διαμορφώσει τα μνημεία του πριν στο μετά, τη στιγμή που οι φυματικοί συνάδελφοί του και ποιητές  έχουν προ πολλού πεθάνει…

Το φως στο μισάνοιχτο δωμάτιο της ερειπωμένης πτέρυγας  είναι θολό  μιας και το υποδέχεται μονάχα η σκόνη, μια σκόνη που καλύπτει τα ίχνη, προσεκτικά, για να διατηρήσει ανέπαφες τις μνήμες… 
Έχετε εισέλθει σε έναν χώρο, που αντανακλά  παντού τον θάνατο.

Ο άνθρωπος που μας υποδέχεται στη Σωτηρία, δεν μας αφήνει και πολλά περιθώρια για προσωπικές ερμηνείες.

Στο νοσοκομείο διαμορφώθηκε για μισό περίπου αιώνα ένας τόπος θεραπείας - μαρτυρίου για τους φυματικούς ασθενείς, καθώς και ένας χώρος εγκλεισμού και εκτέλεσης αριστερών με το πρόσχημα της ασθένειας.

Το υλικό που μας παρείχαν οι διοργανωτές , πυκνό οπτικά και ιστορικά, μας τυφλώνει! Υπάρχει μια μανία σε όλα αυτά. Μας περιβάλλουν φαντάσματα, ακούμε φωνές, πυροβολισμούς, ακούμε τις αφηγήσεις των πρωταγωνιστών, νοιώθουμε λίγοι, δεν βλέπουμε ποιο θα μπορούσε να είναι το έργο.

Σε τηλεοπτικά ντοκιμαντέρ πρώην ασθενείς - έγκλειστοι διηγούνται τα γεγονότα. Με τις περιγραφές τους, τα δάκρυά τους, την συντριβή τους, τα δάχτυλα τους να τρέμουν γίνονται αυτοί οι σύγχρονοι performers. Να βάλουμε τους ίδιους να περιγράψουν; Να παίξουμε  τον ρόλο τους; Αυτοί συνεχίζουν να βιώνουν τις καταστάσεις, δεν θα σταματήσουν ποτέ να θυμούνται… Πώς θα κάνουμε την αναγωγή στο τώρα στο εμείς; Το σήμερα είναι αυτό που μας κινεί τελικά!

πρέπει να περπατήσω μόνος σ’ έναν κόσμο από σπασμένα κορμιά…
πρέπει να λυγίσω μπροστά  σε ανθρώπους που με κοιτούν με συμπάθεια...
πρέπει να χωθώ στο αίμα των κρανίων…
 
Καταλαβαίνω. Διστάζουμε. Από συστολή, από αμηχανία. Ακόμη και από θράσος ή ειρωνεία.
Τι σημαίνει ένας ακόμη θάνατος;
Τι είναι χιλιάδες θάνατοι, παρά το βερνίκι στο σαρακοφαγωμένο μπαούλο της ιστορίας;
Τι είναι  το αίμα των φυματικών; Σάλτσα ντομάτας! Πάστα κόκκινου χρώματος!
Τι είναι ο βήχας τους, τα κομμένα  πλευρά (πνευμοθώρακας), τα παραπήγματα, τα αυτοσχέδια πορνεία, οι παράγκες, οι ξαπλώστρες τους, … Μήπως τελικά όλα όσα έχουν συμβεί πεθαίνουν όπως πεθαίνουν οι άνθρωποι; Μήπως οι εμπειρίες ζουν μόνο μια φορά;

Ο χώρος

Μουντός, υγρός, αχανής, με εμφανή τα ίχνη της ιστορίας παντού (ερείπια κτηρίων, χορταριασμένες πτέρυγες, αρχιτεκτονικές επικαλύψεις, γκρεμίσματα φυλακών και εκτελεστηρίων, ένα μνημείο για τους εκτελεσθέντες…). Συνυπάρχουν το παλιό με το καινούριο, η ιστορία με την σύγχρονη πραγματικότητα, τα γκρεμισμένα με τα ανακαινισμένα κτήρια.   
 
Περνώντας την πύλη του Νοσοκομείου Νοσημάτων Θώρακος σου κόβεται η ανάσα. Ίσως για να αφουγκραστείς τους ήχους του παρελθόντος, ίσως γιατί συνειδητοποιείς ξαφνικά πόσο πολύτιμο είναι αυτό το αγαθό (η αναπνοή) και πρέπει  να αισθανθείς την έλλειψή του. 

Η Σωτηρία είναι σήμερα  ένα γενικό νοσοκομείο μιας και η μάστιγα της φυματίωσης έχει εκλείψει, τουλάχιστον ως επιδημία (αν και ακούγονται φήμες για το αντίθετο). 

Αναφορικά με το Σχέδιο Σωτηρία διακρίνεται το δίπολο ζωή και θάνατος και οι συνιστώσες  ασθένεια, εγκλεισμός (ακούσιος ή εκούσιος), φυλάκιση, εκτέλεση. 

Αυτοί θα μπορούσαν, κατά την γνώμη μου, να γίνουν οι  άξονες προσέγγισης. 
Ως γλύπτες, θα προσπαθήσουμε να αντιληφθούμε και τις χωροχρονικές αντιθέσεις που μας ενδιαφέρουν κατά περίπτωση: μέσα-έξω, σαθρό - υγειές, πολυσύχναστο - ερημικό, φως - σκοτάδι, πύκνωση - αραίωση, φύση - παρέμβαση, μάζα - πεδίο, ύλη - περιεχόμενο, ήχος - σιωπή.  
                                                                         
 Info

O Λουκάς Λουκίδης είναι Βοηθός στο Α΄εργαστήριο γλυπτικής της ΑΣΚΤ