Κυριακή, 11 Δεκεμβρίου 2016

Συνέβη μια Νύχτα του Φρανκ Κάπρα και Σούπα Πάπιας των Αδελφών Μαρξ στο Σχολείο του Σινεμά

Συνέβη μια Νύχτα του Φρανκ Κάπρα και Σούπα Πάπιας των Αδελφών Μαρξ στο Σχολείο του Σινεμά

Το Σάββατο 26 Νοεμβρίου 2016 στις 20.00 στο Σχολείο του Σινεμά θα προβληθεί με ελεύθερη είσοδο, ανάλυση και συζήτηση μία από τις καλύτερες κωμωδίες όλων των εποχών η ταινία του Φρανκ Κάπρα, Συνέβη μια Νύχτα (1934) που ανήκει στις κωμωδίες σκρούμπολ.


Το Συνέβη μια νύχτα γνωστό και ως Νέα Υόρκη, Μαϊάμι (αγγλ. It Happened One Night) είναι μια αμερικανική κωμωδία του 1934 του Φρανκ Κάπρα βραβευμένη με Όσκαρ καλύτερης ταινίας. Πρωταγωνιστές αυτής της κλασσικής ταινίας της χρυσής εποχής του Χόλιγουντ είναι ο Κλαρκ Γκέιμπλ, η Κλοντέτ Κολμπέρ, ο Γουόλτερ Κόνολι και ο Τζέιμσον Τόμας. Το φιλμ αυτό προτάθηκε για 5 βραβεία Όσκαρ κι απέσπασε πέντε. Πέντε βραβεία και τα πέντε στις βασικές κατηγορίες ένα ρεκόρ που μέχρι σήμερα μόνο άλλες δυο ταινίες έχουν καταφέρει να ισοφαρίσουν κι αυτές είναι οι εξής: Στη Φωλιά του Κούκου (One flew Over The Cuckoo's Nest, 1975) κι Η Σιωπή των Αμνών (The Silence Of the Lambs, 1991). Το 1997 το "Συνέβη μιά νύχτα" έλαβε την 35η θέση ως μια από τις καλύτερες ταινίες όλων των εποχών από το Αμερικανικό Ινστιτούτο Κινηματογράφου.


Υπόθεση


Μια κακομαθημένη νεαρή κοπέλα της καλής κοινωνίας, η Έλι Άντριους (Κλοντέτ Κολμπέρ), το σκάει από το σπίτι της, για να πάει κόντρα στο βιομήχανο πατέρα της (Γουόλτερ Κόνολι). Ο πατέρας της δεν εγκρίνει το γάμο της με τον πλέιμποϊ Κινγκ Γουέσλι (Τζέιμσον Τόμας) τον οποίο η Έλι αγαπά ελάχιστα. Η Έλι λοιπόν επιβιβάζεται σε λεωφορείο με προορισμό τη Νέα Υόρκη και το μέλλοντα σύζυγό της, ενώ ο πατέρας της αναστατώνει τη χώρα και προσφέρει αμοιβή σε όποιον βρει την άτακτη κόρη του. Στο λεωφορείο η Έλι γνωρίζει τον άνεργο πλέον δημοσιογράφο Πίτερ Γουόρν (Κλαρκ Γκέιμπλ), ο οποίος αρχικά την προσεγγίζει με σκοπό να βγάλει λαβράκι, αλλά αργότερα την ερωτεύεται. Το συναίσθημα είναι αμοιβαίο αλλά υπάρχει φόβος της παραδοχής του κι από τους δυο...


Επίσης, την Κυριακή 27.11.2016 στις 20.00 στο Σχολείο του Σινεμά θα προβληθεί με ελεύθερη είσοδο, ανάλυση και συζήτηση η καλύτερη ταινία των Αδελφών Μάρξ Σούπα Πάπιας (1933).


Σούπα Πάπιας
Duck Soup
Κωμωδία 1933 | Α/Μ | Διάρκεια: 70'
Αμερικανική ταινία, σκηνοθεσία Λίο ΜακΚάρεϊ με τους: Μάργκαρετ Ντιμόν, Λούις Κάλχερν

 

Η εκατομμυριούχος Τισντέιλ επιβάλλει ως νέο πρόεδρο της Φριντόνια τον παλαβιάρη Φαϊρφλάι με τον οποίο είναι ερωτευμένη. Τη φλερτάρει όμως κι ο πρέσβης της γειτονικής Σιλβάνια, ο οποίος στέλνει ως κατασκόπους τον Πίνκι και τον Τσικολίνι. Σύντομα ωστόσο ξεσπά πόλεμος για την καρδιά (δηλαδή για τα λεφτά) της γηραιάς ευεργέτιδας. Η πιο παλαβιάρικη ταινία των (ακόμα) τεσσάρων αδελφών Μαρξ κι ένα αριστούργημα της σουρεαλιστικής, nonsense κωμωδίας.


Σενάριο: Bert Kalmar, Harry Ruby
Φωτογραφία: Henry Sharp
Μουσική: Bert Kalmar, John Leipold,Harry Ruby
Ηθοποιοί: Groucho Marx, Harpo Marx, Chico Marx, Zeppo Marx, Margaret Dumont, Louis Calhern, Raquel Torres, Edgar Kennedy
Τοποθεσία: Η.Π.Α. 1933


Οι αδερφοί Marx ήταν πέντε αδέρφια που ανέτρεψαν τον κόσμο της κωμωδίας, της σάτιρας, της χοντροκομμένης φάρσας, του αυτοσαρκασμού και του ανελέητου, υπερφίαλου, εφήμερου χιούμορ. Chico, Harpo, Groucho, Gummo και Zeppo. “It’s one for all and two for five”, όπως τραγουδάνε στο “Animal Crackers” [1930]. Ένας για όλους -ο Γκάμο που έγινε ο μάνατζερ τους- και δυο για τους πέντε -τον ακολούθησε αποσυρόμενος και ο Ζέπο-. Οι τρεις εναπομείναντες στη σκηνή και στην οθόνη, Τσίκο, Χάρπο και Γκρούσο, τα έδωσαν όλα και μέχρι τελικής πτώσεως.

 

Έχοντας εξασκήσει κατά τον καλύτερο τρόπο τις ερμηνευτικές τους ικανότητες μέσα από το χώρο της επιθεώρησης, κατέκτησαν στη συνέχεια το Μπρόντγουεϊ. Σύντομα αποδείχτηκε ότι ο άψογος συγχρονισμός τον οποίο επιδείκνυαν οι αδελφοί Marx ως κωμικοί επάνω στη σκηνή, ήταν κάτι που τους συνόδευε και στην πραγματική ζωή. Την εποχή που γνώριζαν τεράστια επιτυχία στα θέατρα της Νέας Υόρκης εμφανίστηκε ο ομιλών κινηματογράφος. Καθώς λοιπόν αναζητούσαν να κατακτήσουν ένα νέο κοινό, ο τελευταίος τους έδωσε την ευκαιρία που ζητούσαν.


Η “Σούπα Πάπιας” θεωρείται σήμερα το κορυφαίο τους αριστούργημα αν και την εποχή που κυκλοφόρησε δεν έτυχε της δέουσας προσοχής. Αυτή είναι και η κατάρα των πρωτοπόρων. Επειδή είναι πολύ μπροστά απ’ την εποχή τους, λανθάνουν ευρείας αναγνώρισης και μέλλεται να τους [ξαν]ανακαλύψουν οι επόμενες γενιές. Οι αυτοσχέδιοι διάλογοι φτάνουν στα όρια της λεκτικής αναρχίας, η αντιπολεμική τους σάτιρα τσακίζει κόκαλα. Απ’ όλες τις κωμωδίες των αδερφών Marx, η «Σούπα πάπιας» δεν είναι μόνο, μαζί με το «Μια νύχτα στην όπερα», η πιο τρελή και πιο αναρχική ταινία τους, αλλά και η μόνη στην οποία είχαν για σκηνοθέτη έναν πραγματικά μεγάλο δημιουργό, τον Λίο Μακ Κάρεη, σκηνοθέτη ειδικευμένο στην κωμωδία, με μεγάλη θητεία στο σλάπστικ.


Σύμφωνα με το σενάριο της ταινίας, ο Groucho παίζει τον δικτάτορα της Φριντόνια με το όνομα Ρούφους Φαϊαρφλάι, προστάτιδα του οποίου είναι η ευκατάστατη κυρία Τίσντεϊλ. Την τελευταία υποδύεται η Margaret Dumont, που για άλλη μια φορά συναντούμε στο ρόλο του θύματος που καλείται να υπομείνει καρτερικά την προσβλητική συμπεριφορά του Groucho. Τα πράγματα όμως περιπλέκονται όταν ο πρεσβευτής της Σιλβάνια, ο Τριντίνο, ο οποίος θέλει να θέσει τη Φριντόνια υπό τον έλεγχό του, προσλαμβάνει ως κατασκόπους του τους Harpo και Chico. Αυτή η πλοκή, αν και υποτυπώδης, αποδεικνύεται ικανή να στηρίξει μερικές από τις καλύτερες κωμικές σεκάνς που γυρίστηκαν ποτέ.


Το κωμικό στιλ των αδελφών Marx στηρίζεται στο συνδυασμό μιας συνεχούς, σχεδόν φρενήρους κίνησης με πνευματώδεις διαλόγους, οι οποίοι κυριολεκτικά απογειώνονται από τον ανεπανάληπτο Groucho. Το χιούμορ των ταινιών τους θεωρείται σε τέτοιο βαθμό προσβλητικό, που αγγίζει τη σουρεαλιστική σάτιρα. Δεν είναι τυχαίο άλλωστε ότι ο Μπενίτο Μουσολίνι θεώρησε τον χαρακτήρα που υποδύεται ο Groucho επίθεση προς το πρόσωπό του, με αποτέλεσμα να απαγορεύσει την κυκλοφορία της ταινίας στην Ιταλία. Εννοείται πως τίποτα δεν θα μπορούσε να ευχαριστήσει τους αδερφούς Marx περισσότερο από μια τέτοια εξέλιξη.


Από τις πέντε ταινίες που γύρισαν οι αδελφοί Marx στα studio της Paramount στη Νέα Υόρκη, η «Σούπα από πάπια» είναι η τελευταία στην οποία εμφανίζονται όλα τα μέλη της ομάδας. Αργότερα ο Zeppo, ο νεότερος και ο πιο φυσιολογικός από τους αδερφούς, εγκατέλειψε την ομάδα για να γίνει ατζέντης και εφευρέτης. Όπως τόσες άλλες ταινίες που σήμερα θεωρούνται κλασικές, γνώρισε μια μάλλον μέτρια εισπρακτική υποδοχή. Αν και διαρκεί μόνο 70 λεπτά, καταφέρνει να συμπεριλάβει πληθώρα αστείων, από μπηχτές στον Paul Revere και τα μιούζικαλ της εποχής, μέχρι την απρόσμενη χρήση αρχειακού υλικού, και από τα ευρηματικά σκετς, όπως αυτό με τα τρία καπέλα, μέχρι το γνωστό νούμερο με τον καθρέφτη. Παραμένει μια θαυμάσια σάτιρα, παρωδία της δικτατορίας, χωρίς όμως το διδακτισμό ή την ηθικολογία των ταινιών του είδους. Εδώ οι αδερφοί Marx συνδυάζουν τέλεια το οπτικό χιούμορ της βουβής κωμωδίας με το λεκτικό χιούμορ του ομιλούντος κινηματογράφου, δημιουργώντας μ’ αυτό έναν εντελώς δικό τους, προσωπικό κόσμο και καλώντας το θεατή να μπει και να συμμετάσχει μαζί τους στην ανατροπή και την ολοσχερή καταστροφή των αστικών αξιών της οποιασδήποτε στενοκέφαλης λογικής. Κάθε κωμωδία των αδερφών Marx είναι κι ένα διαμάντι γεμάτο σουρεαλισμό, ανατρεπτικό, αναρχικό χιούμορ που σε περνάει στην άλλη πλευρά της κοινωνίας μας, μια πλευρά απελευθερωμένη από ταμπού, από κάθε φοβία, από κάθε φραγμό που βάζει τροχοπέδη στη φαντασία.


Βιβλιογραφία: Οι 100 καλύτερες ταινίες μου, Νίνος Φένεκ Μικελίδης (Εκδόσεις Καστανιώτη)

Σχετικές ειδήσεις
Χάρι Λάνγκντον και Παϊζά του Ροσελίνι στο Σχολείο του Σινεμά
08.12.2016 15:50
Το Σχολείο του Σινεμά μας προσκαλεί το Σαββατοκύριακο 10 και 11 Δεκεμβρίου 2016 να παρακολουθήσουμε δύο ταινίες με τον Χάρι Λάνγκτον (Tramp, Tramp, Tramp και The Strong Man), καθώς και την ταινία Παϊζά (Αυτοί που έμειναν ζωντανοί, 1946) του Ρομπέρτο Ροσελίνι.
Να ζει κανείς ή να μη ζει;, του Έρνστ Λιούμπιτς και Double Indemnity, του Μπίλι Γουάιλντερ στο Σχολείο του Σινεμά
01.12.2016 12:42
Μία εξαιρετική κωμωδία και ένα φιλμ νουάρ της κλασικής χολιγουντιανής περιόδου θα προβάλει το Σχολείο του Σινεμά, το Σαββατοκύριακο 3 και 4 Δεκεμβρίου 2016, με ελεύθερη είσοδο.
Μια Σελίδα Τρέλας & Citizenfour: Δύο σημαντικές προβολές με ανάλυση στο Σχολείο του Σινεμά
22.09.2016 14:06
Οι ταινίες Μια Σελίδα Τρέλας (1926) του Κεϊνοζούκε Κινουγκάσα και Citizenfour (2014) της Λόρα Πόιτρας, θα προβληθούν με ελεύθερη είσοδο στις 24 και 25 Σεπτεμβρίου 2016, αντίστοιχα, στο Σχολείο του Σινεμά.
Suntan: Μία από τις πενήντα καλύτερες ταινίες για τα «Ευρωπαϊκά Όσκαρ»
24.08.2016 15:10
Το «Suntan» βρίσκεται ανάμεσα στις 50 καλύτερες ευρωπαϊκές ταινίες της χρονιάς, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Ακαδημία Κινηματογράφου.
16 ταινίες του Be there! υποψήφιες για καλύτερη ελληνική ταινία animation
18.01.2016 15:30
To Be there! Corfu Animation Festival συμμετέχει με 16 ταινίες στον διαγωνισμό που διοργανώνει η ελληνική ένωση κινουμένων σχεδίων ΑΣΙΦΑ ΕΛΛΑΣ για την καλύτερη ταινία του 2015.