Κυριακή, 11 Δεκεμβρίου 2016

Βάγια Κάλφα: Η περίφημη απουσία των ποιητών (και) σήμερα. Δύο σκέψεις

Βάγια Κάλφα: Η περίφημη απουσία των ποιητών (και) σήμερα. Δύο σκέψεις

Λέγεται πάλι τελευταία ότι αυτό που λείπει σήμερα είναι οι μεγάλοι ποιητές και ότι ποτέ δεν ηταν πιο δύσκολο να βρούμε αυτόν τον ένα που θα γράψει και θα ταράξει την εποχή του. Με άλλα λόγια, έχουμε πολλούς γραφιάδες, αλλά όχι πνεύματα. Παρα-λογοτεχνία ας πούμε παρά λογοτεχνία . Τι συμβαίνει όμως με την παρα-κριτική; Αυτή την κριτική που διαπιστώνει ότι εκδίδονται καμιά χιλιάδα συλλογές τον χρόνο και ότι καμιά δεν αξίζει το χρόνο της; Από την κριτική που έχει θέσει ένα κριτήριο από πριν (αν το έχει θέσει) και ακυρώνει ό,τι δεν ανταποκρίνεται σε αυτό;


Είναι αλήθεια ότι σήμερα εκδίδονται πολλές συλλογές συγκριτικά με άλλες εποχές. Αυτό από μόνο του σαφώς και δυσχεραίνει τη συνολική εποπτεία του τι είδους ποίηση γράφεται σήμερα στη χώρα μας και ποια η θέση της μέσα στο συνεχές της σύγχρονης ποίησης που γράφεται "έξω". Σωστά; Λάθος. Ένας καλός κριτικός έχει τα αντανακλαστικά, τα διαβάσματα, την οξυδέρκεια και είναι σε θέση, χωρίς σκοπιμότητες, να διακρίνει μέσα από τις συλλογές που ξεχωρίζει, εφόσον γνωρίζει τους λόγους για τους οποίους τις ξεχωρίζει (κατά προτίμηση λογοτεχνικούς), προς τα πού πηγαίνει η ποίηση των νέων σήμερα ή ποιοι είναι οι πρώτοι πυρήνες - δοκιμάζει να τους δει έστω.


Ένας καλός κριτικός επίσης δεν έχει την απαίτηση από κανέναν δημιουργό να έχει αυτή ή την άλλη έγνοια και να χρησιμοποιεί αυτό ή το άλλο εργαλείο. Σήμερα - και αναφέρομαι πάντα στις φωνές των άκρων - αν δεν βάζεις γεννητικά όργανα μέσα και δύο τρία "πνευματώδη" σεξιστικά τσιτάτα, ερωτικό δεν είναι το ποίημα . Αν δεν κλαίγεσαι, ποίηση δεν είναι: σημαίνει δεν έχεις αρκετές πληγές. Υπάρχει αυτή η τάση: να βγάλουμε έξω τις πληγές μας και να τις μετρήσουμε. Το σύμπλεγμα του βάθους και του μεγέθους κι εδώ θριαμβεύει. Επίσης, αν δεν δηλώνεις με κάθε τρόπο πολιτικός, είσαι αυτιστικός, δε μας νοιάζεις. Αν είσαι γυναίκα είσαι αυτιστική έτσι κι αλλιώς. 


Δεν είναι σοβαρή η κριτική πάνω στην ιδεολογία και στον ψυχισμό του γράφοντος (κάνε τον Καρυωτάκη Ελύτη και θα δεις), πολύ λιγότερο, δε, όταν γίνεται αναφορά στη βιογραφία και τα βραβεία του. Το κείμενο να κριθεί για το κείμενο, με βάση του κατά πόσο αντικειμενοποιημένο είναι, τη συνέπεια και τη συνέχειά του και σαφώς τις φωτιές που βάζει μέσα μας.


Η γνώμη μου: ας γράφουμε όπως έιμαστε: η ταυτότητα κάνει τη διαφορά, η φωνή . Απολαμβάνω εξίσου τον Ερηνάκη με το φιλοσοφικό του υπόβαθρο, τον Ρακόπουλο με την πολιτική του ματιά και τα σφυροκοπήματα της γλώσσας, τον Γκέζο με το σκοτεινό του χιούμορ, τον ανένταχτο Σφαμένο που υπομονομεύει τα πάντα και αυτο - υπονομεύεται, το λυρισμό και τις εικόνες του Μάινα, τη δωρικότητα της Γιαννοπούλου για να κάνω μια αρχή... κι ευτυχώς, είναι πολλοί άλλοι που θα αναφέρω προσεχώς.


Info: Η Βάγια Κάλφα γεννήθηκε στην Αλεξανδρούπολη το 1984. Έχει γράψει τα βιβλία "Απλά Πράγματα" (Γαβριηλίδης 2012," Βραβείο Αθάνα" Ακαδημίας Αθηνών, "Βραβείο Βαρβέρη" Εταιρείας Συγγραφεων) και "Ληθόστρωτο" (Εκάτη 2013). Ποιήματά της εχουν δημοσιευθεί σε έντυπα και ηλεκτρονικά περιοδικά.


* Αναδημοσίευση από το περιοδικό Culturenow Mag, τεύχος 30

Σχετικές ειδήσεις
Κωνσταντία Σωτηρίου: Καϊλές
28.09.2016 12:22
Το θυμάμαι σαν σήμερα, τρίτη Δημοτικού, η δασκάλα να μου επιστρέφει την έκθεση που έγραψα για την πρώτη μέρα στο σχολείο. Από διορθώσεις ανέγγιχτη. Δεν είναι λάθος, μου είπε. Αλλά ούτε και σωστά αυτά που έγραψες. Το μη σωστό και μη λάθος ήταν η σύνταξη του κειμένου στη διάλεκτο. Αλλιώς γράφουμε, αλλιώς μιλάμε, μου είπε. Να την κάνεις ξανά.
Σοφία Νικολαΐδου: Καλά και σήμερα
15.06.2016 11:51
Διαγνώστηκα με καρκίνο στον μαστό τη Δευτέρα 22 Σεπτεμβρίου στις 15:27 σε ένα διαγνωστικό κέντρο στη Βασιλίσσης Όλγας. Μέχρι το δευτερόλεπτο που άκουσα το «κατά πάσα πιθανότητα, ναι» από τον ακτινολόγο, πίστευα πως ο καρκίνος συμβαίνει στους άλλους.
Ευτυχία Παναγιώτου: Περιοχή κινδύνου
12.02.2016 13:07
Η δουλειά του ποιητή είναι δύσκολη, μα δεν το ξέρεις ακόμη. Μια ενστικτώδης πράξη σε ωθεί να περισώσεις λέξεις. Μα, όταν ακούγεται φρικτή μια μουσική, κουνάς δεξιά κι αριστερά το κεφάλι: δεν είμαι εγώ αυτό. Ανοίκεια, ακατοίκητη, αυτή η νέα γλώσσα σε καλωσορίζει σε μια περιοχή κινδύνου.
Δημήτρης Σωτάκης: Λογοτεχνικός αυτισμός
13.01.2016 13:04
Εγκλωβισμένοι σε μια ταχύτητα χωρίς συνοχή και έναν ολοένα ασαφέστερο ρυθμό, η λογοτεχνική σοδειά του πραγματικού χρόνου που διανύουμε και εν τέλει η ζωή ενός συγγραφέα, μού μοιάζει σήμερα, όσο ποτέ άλλοτε, με μια αρένα μιας αδιευκρίνιστης κοσμικής μάχης.
Ρέα Βιτάλη: Ενδιαφέρουσες χώρες οι άνθρωποι
17.12.2015 17:06
Τήνος. Πού ακριβώς; Αδύνατο να θυμηθώ. Ίσως γιατί οι λέξεις που ακολούθησαν, διέγραψαν τον τόπο. Άλλωστε ότι ακολούθησε ήταν εξω-στεριανό, ήταν ουράνιο. Όπως οι μοιραίες συναντήσεις. «Να δω, εσάς, ποιος θα σας γράψει τη βιογραφία σας;» τον ρώτησα ενώ μέσα μου αναρωτιόμουν πώς πήρα αυτό το θάρρος. Κι ήρθε ένα «Εσύ» που με εξανάγκασε να ανοιγοκλείσω τα βλέφαρα των ματιών μου σαν εκείνες τις πορσελάνινες κούκλες που κατοικούν πια σκονισμένες μόνο σε καταστήματα με αντίκες. Άκουσα καλά; Το εννοούσε; Πώς το χειρίζομαι; «Πότε ξεκινάμε;», «Αύριο».