Κυριακή, 4 Δεκεμβρίου 2016
Το διάτρητο αλεξίσφαιρο του Luke Cage
Δημοσίευση: Τρίτη, 11 Οκτωβρίου 2016 15:08
Το διάτρητο αλεξίσφαιρο του Luke Cage

4'- 5'

Υπεραλχημείες

 

Η συνεργασία Netflix-Marvel επιχειρεί από την αρχή μια ιδιαίτερη αλχημεία, ενώνοντας δυο κυρίαρχες τάσεις: Από την μια πλευρά, το χάρτινο και αφελές νοηματικά σύμπαν των υπερηρώων και της κόμικ μυθολογίας, που κυριαρχεί στον κινηματογράφο·  Από την άλλη, η τάση για σκεπτόμενες, υψηλής αισθητικής δημιουργίες, με ενίοτε τολμηρές κοινωνικές προεκτάσεις, που κυριαρχούν στον «κινηματογράφο» της σύγχρονης τηλεόρασης. Με το ζόρι παντρειά; Όχι και τόσο- το αποτέλεσμα ως τώρα δικαιώνει τις προθέσεις και «ριζώνει» καλύτερα την υπερηρωϊκή μυθολογία στην pop κουλτούρα, ανοίγοντας όλο και περισσότερο το κοινό της.

 

Ο σκοτεινός αιφνιδιασμός του Daredevil αποπειράθηκε να μιλήσει για τις περιπτώσεις που η δικαιοσύνη δεν είναι τυφλή, σαν τον Matt Murdock, αλλά απλά λοξοκοιτάει, ενώ η Jessica Jones αποπειράθηκε να διεισδύσει στην κουλτούρα του βιασμού, στην ψυχική αποκατάσταση των θυμάτων και στην σύγκρουση με την πατριαρχία. Εύλογα, ο Luke Cage (είχε ήδη κάνει την εμφάνισή του ως εραστής της Jessica Jones), ήταν ο hero-for-hire για να πραγματευτεί ένα φλέγον, σύγχρονο ζήτημα: Την Αμερική του Black Lives Matter, που είναι η ίδια Αμερική που νεαροί μαύροι βιώνουν καθημερινά θανατηφόρα αστυνομική βια επειδή φορούν κουκούλα (hoodie).

 

 

 

Bulletproof Love for Luke

 

Οπότε, ας ξεχάσουμε το disco-corny-χαβαλεδιάρικο blaxploitation του Luke Cage (aka Power Man) των ‘70s  και 80’s κόμικ. Η σειρά είναι γεμάτη με τις σχετικές αναφορές, αλλά τις παρωδεί- σε αντίθεση με τις ενστάσεις του Tarantino, θεωρεί πως έχει πιο σοβαρά πράγματα να συζητήσει, και έτσι φοράει στον στωϊκό και αλεξίσφαιρο Mike Colter μια κουκούλα και αδειάζει πάνω του κάθε πιθανό όπλο, με μουσική υπόκρουση ένα ανθολόγιο-κομψοτέχνημα της black culture (από τον Method Man μέχρι τον Charles Bradley). Προς τα τελευταία επεισόδια, η σειρά αντισταθμίζει τα όποια σεναριακά της ελλείματα με εικόνες-σύμβολα: Πολίτες με διάτρητες από σφαίρες ζακέτες με κουκούλα να βλέπουν στον Luke Cage ένα σύμβολο ενάντια στην καταστολή και στις ψεύτικες υποσχέσεις «επενδύσεων» στο Harlem της Νέας Υόρκης, με τον Method Man να ραπάρει με πάθος το «bulletproof love» στα ραδιόφωνα.

 

Ο Luke Cage έχει όλα τα στολίδια: Την μουσική, τους όμορφα κινηματογραφημένους δρόμους του Harlem, τις αναφορές στην Ιστορία, τον λαϊκό ήρωα, ένα σύνολο έξοχων δευτεραγωνιστών (πλην ενός, βλ. παρακάτω). Είναι δηλαδή ένα σύνολο με εξαιρετικά παρελκόμενα αλλά με απουσία μιας κεντρικής ιδέας. Το δεύτερο μισό της σειράς μοιάζει αποπροσανατολισμένο ανάμεσα στις κόμικ καταβολές του και τις μοντέρνες ανησυχίες του, πιθανότατα δείχνοντας και τα όρια του υλικού. Από την στιγμή δηλαδή που εμφανίζεται ο χαμένος αδερφός (Diamondback, ο καλός Erik Harvey σε κακογραμμένο ρόλο) στο μίγμα προστίθεται η θεολογία και ο Luke Cage γίνεται τρωτός (όντως, όχι  μόνο μεταφορικά).

 

 

 

Οργισμένοι vegetarians

 

Στην Βίβλο, ο Κάιν δολοφονεί τον Άβελ από φθόνο και οργή·  Είναι βέβαια επειδή ο Θεός πρώτος ξεχώρισε τους δυο πρωτογέννητους, αποδεχόμενος την προσφορά του Άβελ με τα κατσικάκια γάλακτος και απορρίπτωντας την προσφορά του γεωργού Κάιν με τα καλαμπόκια και τα καπνά του. Αργότερα, ο Θεός ρωτά τον Κάιν για τον αδερφό του και ο Κάιν κάνει τον ανήξερο: I don’t know; Who am I, my brothers’ keeper? Η φράση αυτή διατρέχει το δεύτερο μισό περισσότερο από το «Sweet Christmas», την ατάκα σήμα κατατεθέν του Luke Cage.

 

Προκύπτει λοιπόν, ότι ο «νόθος» αδερφός, που δεν κέρδισε ποτέ την αποδοχή/αναγνώριση του πατέρα, πέραν του ότι είναι στυγερός αρχιμαφιόζος, μισεί θανάσιμα τον Luke Cage και τον θεωρεί υπαίτιο. Εδώ, ο σεναριακός «παραλογισμός» (γιατί να μην τα βάλει με τον πατέρα απ’ευθείας και να μπει σε τόσο κόπο;) αφουγκράζεται μεν τον παραλογισμό της Βίβλου (ε, εντάξει, θα μπορούσαν τα αδέρφια να πουν στον Θεό να μην τα ξεχωρίζει) αλλά κάνει την σύγκρουση των αδερφών μια κόμικ, τραβηγμένη υπερβολή.

 

Μέχρι όμως την βιβλική επίλυση, η σειρά κυλάει υπέροχα: Αυτό γιατί ο Cage τα βάζει με κανονικούς, περίπλοκους και βασανισμένους μαφιόζους (ο γνωστός από το House of Cards Mahersala Ali στον ρόλο του Cottonmouth), διαπλεκόμενες πολιτικούς (η σταθερά καλή Alfre Woodard στο ρόλο της Mariah Dillard) και ένα σύστημα τάξης και δικαιοσύνης εντελώς ανεπαρκές να κάνει κάτι παραπάνω από το να τραμπουκίζει μειονότητες. Εντός αυτού του συστήματος δίνεται χώρος στην γνωστή black power heroine Misty Knight να λάμψει (Simone Missick), ή τουλάχιστον να αποτύχει με αρκετούς τρόπους μέχρι να καταλάβει το μέγεθος της αδυναμίας της μπροστά στην διαπλοκή. Σε αυτό το σημείο ο πάντα απρόθυμος για υπερηρωϊσμούς Luke Cage αναδύεται από τις λαϊκές γειτονιές ως ήρωας , όχι επειδή φοράει φαντεζί κάπα αλλά επειδή η ίδια του η γειτονιά τον χρειάζεται.

 

 

Η πραγματικότητα είναι διάτρητη από σφαίρες

 

Η πραγματικότητα των αριθμών λέει ότι για το 2015, η αστυνομική βια οδήγησε στο θάνατο 102 μαύρων στους δρόμους της Αμερικής. Δηλαδή περίπου 2 την εβδομάδα, με τα επίσημα στατιστικά να λένε ότι περίπου οι μισοί ήταν άοπλοι (ακόμα και τα συγκριτικά ποσσοτά ενόπλων που δολοφονούνται είναι συντριπτικά εις βάρος της μαύρης κοινότητας). Η κυριαρχούμενη από τον «λευκό απολογητισμό» παραγωγή σε τηλεόραση και κινηματογράφο βρίσκει στον Luke Cage ένα σύμβολο για να πει κάτι, μα, σε τελική ανάλυση, τι να πεις; Το θέμα παραείναι βαθύ και οξύ, ικανό να διαπεράσει ακόμα και την άτρωτη επιδερμίδα του πρωταγωνιστή. Πολύ δε περισσότερο, όταν στον ίδιο του τον πυρήνα, ο Luke είναι και λίγο συντηρητικός: Ο μόνος του μονόλογος που κάπως μένει είναι όταν τραμπουκίζει έναν νεαρό να μην χρησιμοποιεί την λέξη nigga. Η βασική του έγνοια είναι τα νέα παιδιά να μην πάρουν «τον στραβό το δρόμο». Σήμερα στην Αμερική, έχουν βγει οδηγίες για το πώς να συμπεριφέρονται νεαροί μαύροι αν τους σταματήσει η αστυνομία για να μην κάνουν κάποια λάθος κίνηση και προστεθούν στην άθλια στατιστική: Ο Luke Cage μοιάζει σαν τον τύπο που θα δίνει συμβουλές σε αυτόν τον παραλογισμό, και όχι ως ο τύπος που θα τα κάνει όλα λίμπα για να πάψει να υφίσταται.

 

Από την άλλη, στα πλαίσια της καθαρά τηλεοπτικής ψυχαγωγίας, ο Luke Cage χτίζει ένα πολύ ενδιαφέρον σύμπαν στο πρώτο μισό, και ύστερα ταλαντεύεται από το βάρος που έχει στους ώμους του- ίδια προβλήματα αντιμετώπισε και η δεύτερη σεζόν του Daredevil. Αυτό φυσικά, δεν εμποδίζει τα δεκατρία επεισόδια της σειράς να προκαλέσουν ένα μίνι εθισμό, ανάλογο της μόδας του binge-watching που έχει φέρει η Netflix (όπου όλα τα επεισόδια μιας σειράς «ανεβαίνουν» με τη μια, χωρίς την εβδομαδιαία αναμονή). Ούτε εμποδίζει την επεκτατική πολιτική της Marvel, που συνεχίζει κινηματογραφικά με καμιά δεκαριά ταινίες προγραμματισμένες μέχρι το 2019 (!) αλλά και τηλεοπτικά με τουλάχιστον άλλες 4-5 σειρές (μεταξύ τους, ο Iron Fist αλλά και η «συνεργασία των τεσσάρων» στο Defenders).

 

Μένει να δούμε που θα υποπέσει σε φάουλ αυτή η υπερσυσσώρευση και θα αρχίσει η υποχώρησή της-  o Luke Cage έδειξε κάποια πρώτα σημάδια εξάντλησης (όπως και το Civil War, κινηματογραφικά) αλλά συνεχίζει να προπορεύεται, σε ένα (κινηματογραφικό) τοπίο περιορισμένων μυθολογιών και μέτριων ιδεών. 

Εκτύπωση
Περισσότερα
Fidel Castro και σινεμά
28.11.2016 13:40
Η Κούβα του Φιντέλ: Το ενοχλητικό, ανθεκτικό και περήφανο μπιζέλι κάτω από τα είκοσι στρωσίδια του Αμερικάνικου μονοδρόμου. Ο Φιντέλ Κάστρο απεβίωσε προχθές, πλήρης ημερών, στα 90 του χρόνια. Ο θάνατος του πιθανώς να αποτελέσει μια αφορμή για καλλιτεχνικές δημιουργίες και μυθολογίες.
Παρακολουθήσεις, Ομπάμα και «whistleblowers»: Για το «Snowden» του Oliver Stone
22.11.2016 17:06
Ο Snowden, οι αποκαλύψεις και ο Obama: Από το πολιτικό σκάνδαλο στο κινηματογραφικό ρομάντζο. Ο Πάνος Τσερόλας σχολιάζει την ταινία «Snowden» του Oliver Stone.
Το STRANGER THINGS είναι η σειρά της χρονιάς (ειδικά αν γεννήθηκες στα ‘80s)
14.09.2016 11:23
Κάθε τόσο κυκλοφορούν στο διαδίκτυο οι γνωστές λίστες του τύπου: «αν γεννήθηκες το ‘80/’90 κλπ, θα ξέρεις τα:», και ακολουθούν εικόνες με τον Μάμρα και τον Μιάουθ, τα παγωτά πατούσα και αυτοκόλλητα Panini με τον Γιώτη Τσαλουχίδη και το μουστάκι του Νίκου Τσιαντάκη. Είναι πολύ πιθανό οι ‘’τρίγυρω από τα πρώτα –άντα’’ να παραφετιχοποιούν την νοσταλγία των παιδικών τους χρόνων, ή ίσως όντως η ανεμελιά να είναι το μεγάλο ζητούμενο της εποχής. Σε κάθε περίπτωση, αυτό το καλοκαίρι η Netflix υλοποίησε την σειρά-φαντασίωση κάθε (30αρη) νοσταλγού της παιδικότητάς του. Το Stranger Things των Matt και Ross Duffer είναι μια τηλεοπτική ταινία οχτώ επεισοδίων-κεφαλαίων που λειτουργεί και ως φόρος τιμής για όλη την κινηματογραφική παράδοση της δεκαετίας.
Σκηνοθετώντας την μοναξιά: Μια μικρή περιήγηση στο έργο του Μ. Αντονιόνι
28.07.2016 14:20
Η αρχή της κινηματογραφικής περιπλάνησης του Μικελάντζελο Αντονιόνι συμπίπτει με την άνθιση του Ιταλικού Νεορεαλισμού μετά το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και κορυφώνεται τα χρόνια που το Γαλλικό νέο κύμα κάνει τα πρώτα του δειλά βήματα στο κινηματογραφικό στερέωμα με τις δουλειές των Γκοντάρ, Τριφό και Ρομέρ. Βρισκόμαστε στο 1959.
Όταν το «κακό» κερδίζει στο τέλος...
02.06.2016 15:00
Η δυαδικότητα του Καλού και του Κακού, τόσο βαθιά ριζωμένη μέσα στην κοσμοαντίληψη και μυθολογία της ανθρώπινης Ιστορίας, δεν θα μπορούσε να απουσιάζει από την τέχνη- αντίθετα, θα έλεγε κανείς, ορίζει ένα πολύ μεγάλο κομμάτι της. Όταν δε μάλιστα η εποχή θολώνει τις διαχωριστικές γραμμές των απλοϊκών διαχωρισμών και όταν οι αντιφάσεις της Ιστορίας αναδύονται, τότε είναι και που η Τέχνη αρχίζει και αναμετράται με τους ενδιάμεσους χώρους ανάμεσα στο άσπρο και το μαύρο και παράγει αριστουργήματα (το κεφάλαιο νουάρ για παράδειγμα, που είναι περισσότερο γκρι παρά noir, δηλαδή μαύρο). Ας δούμε όμως, μερικές μονάχα ταινίες που τόλμησαν (;) να αντιστρέψουν λίγο την προβλέψιμη έκβαση των πραγμάτων και να αφήσουν τις δυνάμεις του Σκότους να θριαμβεύσουν στο τέλος.
Κινηματογραφικά τραγούδια για τον δρόμο
17.05.2016 15:32
Ο κινηματογράφος δεν θα μπορούσε να λείπει από αυτήν την μυθολογία, έχοντας χαρίσει εικονικά στιγμιότυπα πολύ πριν οι «ταινίες δρόμου» αναπτυχθούν ως αυτόνομο κινηματογραφικό είδος. Η σκηνή της αποχώρησης του Τζον Γουέιν στην «Αιχμάλωτη της Ερήμου» είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα. Από τα Γουέστερν των αχανών οριζόντων, μπολιασμένα με τις λαχανιασμένες και ιδρωμένες λέξεις του Τζακ Κέρουακ («Ο Δρόμος») και σε συνεχή κοινωνική και πολιτική έξαψη, τα έργα που αφοσιώθηκαν και αγάπησαν τον δρόμο άρχισαν να ανθίζουν σαν υποείδος από το ’60 και μετά.
Dark City (1998): Η σπηλιά του Πλάτωνα και η αναζήτηση του Ήλιου
06.04.2016 09:49
Αν το Dark City του Alex Proyas έβγαινε σήμερα, κάποιος παρατηρητικός θα έλεγε: Α, αυτό είναι κλεμμένο από το Inception. Ή, να, αυτή η σκηνή και ατμόσφαιρα είναι από το Saw. Ή θα κατέληγε στο ότι βλέπει κάτι σαν το Matrix, λίγο πιο σκοτεινό και χωρίς πιστολίδι/kung fu και στυλ. Θα κατέληγε, αν ήταν αρκετά παρατηρητικός, ότι η ταινία είναι μια συρραφή ενός μεγάλου ποσοστού της pop-sci-fi κινηματογραφικής κουλτούρας από το 2000 ως σήμερα.
Πατήρ, Υιός, θρησκεία και η μεγάλη παράδοση του Ρώσικου κινηματογράφου
21.03.2016 15:00
Για τον Αϊζενστάιν ο κινηματογράφος είναι η τέχνη που ενώνει όλες τις υπόλοιπες, η ανώτατη σύνθεση τους. Τα θεμέλια που έβαλε στον σύγχρονο κινηματογράφο, αναπτύσσοντας και θεωρητικοποιώντας την τεχνική και διαλεκτική του μοντάζ, δεν αποτέλεσαν μόνο την βάση για τον κινηματογράφο όπως τον ξέρουμε σήμερα, αλλά δημιούργησε και μια εξαιρετική παράδοση - Η Ρώσικη κινηματογραφική σχολή έχει βγάλει μερικούς από τους μεγαλύτερους δημιουργούς: Από τον Αϊζενστάιν στον Ταρκόφσκι, στον Κλίμοφ, στον Μιχάλκοφ και πολλούς ακόμα.